Danıştay 4. Daire E.2023/5938 K.2024/7908

Dava konusu istem: İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... parsel sayılı ve tamamı Hazine'ye ait 67.154,60 m² yüzölçümlü taşınmazın, 5.300,00 m²'si üzerinde otopark yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 07/04/2010-06/04/2015 tarihleri arası dönem için 1.351.839,65-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında ve ...

İdare Mahkemesi'nin E:... esasına kayıtlı dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, dava konusu 204 parselin Hazine adına kayıtlı iken Milli Savunma Bakanlığı'na tahsis edildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı arasında imzalanan 26/05/1983 tarihli "Bayrampaşa Hal Yeri" protokolü ile anılan taşınmazın tamamının İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne Hal yeri olarak devredilmesi konusunda anlaşmaya varıldığı, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'nca protokol hükümleri uyarınca dava konusu taşınmazı "Hal İçi Otopark" olarak kullanıldığı,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu Bayrampaşa Hali'ndeki otopark hizmetinin ve kantarların işletilmesi işinin davacı ...

A.Ş.'ye verilmesine karar verildiği ve anılan taşınmazın davacı şirket tarafından Hal yerinin otopark hizmetlerini karşılamak amacıyla kullanıldığı, Milli Savunma Bakanlığı'na tahsisli Hazine adına kayıtlı 204 sayılı parselin, Milli Savunma Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi arasında imzalanan protokole dayanılarak İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin tasarrufuna bırakıldığı, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu Bayrampaşa Hali'ndeki otopark hizmetinin ve kantarların işletilmesi işinin davacı ...

A.Ş.'ye verilmesine karar verildiği, anılan taşınmazın davacı şirket tarafından Hal yerinin otopark hizmetlerini karşılamak amacıyla kullanıldığı anlaşılmakla birlikte, taşınmazın tahsisli olup da park alanı olarak kullanılmasının, hal işletmesinin organizasyon yapısı ve işletme bütünlüğü içerisinde değerlendirilmesi gerektiğinden ötürü taşınmazın tahsis protokolü kapsamında kaldığı ve protokolün amacı doğrultusunda kullanıldığı,

ilgili idarenin bilgisi ve rızası dışında kullanımından söz edilemeyeceği, taşınmazın kullanılmasının 2886 sayılı Kanunun 75. maddesinde belirtildiği gibi "işgal", davacının ise "fuzuli şagil" olarak nitelendirilemeyeceği dikkate alındığında dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, ... parsel sayılı taşınmaz hakkında, Milli Savunma Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısında, 30.203,10 m²'lik kısmının Trakya Otoyolunun Esenler Köprülü kavşağına rastlaması, 1986 ve 1988 yıllarında yola terk edildiği, 2024 m²'lik kısmının Esenler-Metris Ekspres yolu kapsamında kalması, 34.479,75 m²'lik kısmının şev de kalması nedenleriyle Milli Savunma Bakanlığı adına tahsisin kaldırıldığı,

dolayısıyla bu parsel ile ilgili M.S.B.'nın tasarrufu kalmadığına dair yazısına istinaden, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile taşınmazın 33.674,20 m²'lik kısmının mezar alanı olarak tahsisi talep edildiği ve Bakanlığın (Milli Emlak Genel Müdürlüğü) ... tarih ve ... sayılı yazısına istinaden 33.674,20 m²'lik alanın Belediyeye tahsis edildiği belirtilerek, 06/04/2015 tarihinde yapılan tespitte söz konusu taşınmazın 33.674,20 m²'sinin İ.B.B.Başkanlığı tarafından Esenler Kemer Mezarlığı olarak, 5.300,00 m²'lik kısmının ... tarafından otopark olarak kullanıldığı,

parselin kalanının yol ve boş alanda kaldığının tespit edildiği, hal yeri olarak kullanılmadığının anlaşıldığı belirtilerek temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanun'un 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinin (d) bendinde ecrimisil, Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, idarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat;

(e) bendinde fuzuli şagil (işgalci), kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili İdarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmış, 85. maddesinin 2. fıkrasında. "Ecrimisilin tespit ve takdirinde.

İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur.

İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Esenler ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkiinde bulunan ... parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 67.154,60 m² yüzölçümlü taşınmazın, 5.300,00 m²'si üzerinde otopark yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 07/04/2010-06/04/2015 tarihleri arası dönem için 1.351.839,65-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ... tarih ve E... sayılı sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazın Milli Savunma Bakanlığın ... tarih ve ... sayılı yazısında, taşınmazın 30.203,10 m²'lik kısmının Trakya Otoyolunun Esenler Köprülü kavşağına rastlaması nedeniyle 1986 ve 1988 yıllarında yola terk edildiği, 2.042 m²'lik kısmının Esenler-Metris Ekspres yolu kapsamında kalması, 34.479,75 m²'lik kısmının şev de kalması nedenleriyle Milli Savunma Bakanlığı adına tahsisin kaldırıldığı, 06/04/2015 tarihinde davalı idarece söz konusu taşınmazın 33.674,20 m²'sinin İ.B.B.Başkanlığı tarafından Esenler Kemer Mezarlığı olarak, 5.300,00 m²'lik kısmının ... tarafından otopark olarak kullanıldığı; parselin kalanının yol ve boş alanda kaldığının, hal yeri olarak kullanımın ise bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, söz konusu taşınmazda fuzuli şagil davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığından, dava konusu işlem hakkında esastan inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden temyiz konusu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.