Danıştay 4. Daire E.2023/6085 K.2024/6845

Dava konusu istem: Davacı şirket adına tahakkuk ettirilen ancak vadesinde ödenmediği için kesinleştiği öne sürülen muhtelif dönemlere ait toplam 4.673.015,04-TL tutarındaki ecrimisil alacağının cebren tahsili amacıyla düzenlenen ... günlü ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55. ve 58. maddeleri uyarınca vadesinde ödenmeyen amme alacağının tahsiline yönelik olarak borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları hususunun borçlulara düzenlenen bir "ödeme emri" ile tebliğ olunacağı, ödeme emrinde borcun asıl ve ferilerinin mahiyet ve miktarları, nereye ödeneceği, müddetinde ödenmediği veya mal bildirimde bulunulmadığı taktirde borcun cebren tahsil ve borçlunun mal bildirimde bulununcaya kadar üç ayı geçmemek üzere hapis ile tazyik olunacağı,

borçlunun 114. maddedeki vazifeleri ve bu vazifeleri yerine getirmediği takdirde hakkında tatbik edilecek olan cezanın bildirileceğine ilişkin hükümler uyarınca, davacı şirket adına ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin her bir işlemin farklı hukuki sonuçlar doğuracağı ve yargısal denetiminin ayrı ayrı yapılacağı dikkate alındığında, her bir ecrimisil ihbarnamesine yönelik olarak ayrı ayrı ödeme emri düzenlenmesi gerektiğinden, farklı ecrimisil ihbarnamesi ile tahakkuk ettirilen kamu alacağının tek bir ödeme emri düzenlenmesi suretiyle tahsili yoluna gidilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu ödeme emrinin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Olay tarihinde yürürlükte olan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un ''Ödeme emri'' başlıklı 55. maddesinde, amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı hüküm altına alınmış olup, ''Ödeme emrine itiraz'' başlıklı 58. maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açabileceği hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanunu'nun 5. maddesinin 1. fıkrasında; "Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık ya da sebep sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir." şeklinde kurala bağlanmıştır.

Mahkemece, amme alacağının tahsiline yönelik düzenlenen ödeme emrine konu alacaklar için ayrı ayrı dava açılmasının yargılamanın selameti yönünden yerinde olacağı kanaati mevcut olması halinde 2577 sayılı İdare Yargılama Usulü Kanunun 5. maddesi çerçevesinde davanın esasına girilmeden dilekçenin reddi müessesesi ile yargılamanın başlangıcında davaların ayrı ayrı açılması sağlanabilecektir. Bununla birlikte vadesinde ödenmeyen amme alacağının tahsiline yönelik olarak amme alacaklısı aynı İdare tarafından aynı kamu alacağı borçlusuna tek bir ödeme emri ile takip yapılmasında usul ekonomisi bakımından ve yukarıda yer verilen kanun maddesi çerçevesinde herhangi bir hukuki engel bulunmamaktadır.

Diğer yandan ödeme emrine konu alacağın dayanak işlemine karşı dava açılmış ise, ödeme emrinin hukuki denetiminin de bu davanın sonucuna göre yapılması gerektiği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, dava konusu ödeme emrinin dayanağı olan ecrimisil ihbarnamelerine karşı açılan davalarda gelinen son aşamada. 88.237,49 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve düzeltme ihbarnamesinin. 61.808,49-TL'lik kısmının iptaline, 26.429,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin 15/11/2017 tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilerek kararın kesinleştiği, 66.644,79 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve düzeltme ihbarnamesinin. 39.066,39-TL'lik kısmının iptaline, 27.578,40-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği ve kesinleştiği, 2.154.945,30 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin; temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin 457.765,00-TL'lik kısmının iptaline, 1.697.180,30-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 08/07/2020 tarih ve E:2019/9217, K:2020/2685 sayılı kararıyla hüküm kısmının "dava konusu işlemin 1.697.180,30-TL'lik kısmının iptaline, 457.765,00-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine" şeklinde düzeltilerek onandığı ve kesinleştiği, 147.270,66 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin; temyize konu ...

Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin 104.014,50-TL'lik kısmı yönünden iptaline, 43.256,16-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/11/2024 tarih ve E:2023/5564, K:2024/6827 sayılı kararıyla onandığı ve kesinleştiği, 2.215.918,70 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin; temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı dava konusu işlemin 1.550.899,41-TL'lik kısmının iptaline, 665.019,29-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine ilişkin kararına karşı yapılan temyiz başvurusunun Danıştay Dördüncü Dairesinin 28/11/2024 tarih ve E:2023/5559, K:2024/6846 sayılı kararıyla bozulduğu görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu ödeme emrinin dayanağı ecrimisil ihbarnameleri yönünden yapılan yargılamalarda verilen karar sonuçlarına bağlı olarak işbu ödeme emri konusunda da yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, dava konusu ödeme emri hakkında verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.