Danıştay 4. Daire E.2023/6435 K.2024/6411

2- (DAVACI) ...Yönetimi VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş İlçesi, ...Mahallesi, ...Caddesi, ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın yanına isabet eden alanın, 01/06/2014-31/05/2019 tarihleri arasında otopark olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 225.539,63 TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlem ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve, E:..., K:...sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu taşınmazın yeşil alan olarak tapu sicilinden terkin edilerek davalı Belediyeye terkin edildiği ve bu taşınmazın 298,30 m²'lik kısmının 01/06/2014-31/05/2019 tarihleri arasında davacı tarafından kullanıldığının sabit olduğu, düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin 165.670,23 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 59.869,40 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 59.869,40 TL'lik kısmının iptaline, 165.670,23 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Dava konusu alana 1976 yılından beri apartman ve çevre sakinlerince araç park edildiği, bu nedenle daha önce yeşil alan işgaliye harcının ödenmek zorunda bırakıldığı, sonraki dönemlerde ödeme yapılmaması üzerine ecrimisil bedeli istenildiği, işgal tutanağına işgal bulunmadığı yönünde çekince konularak imzalandığı, gerçek ve tüzel kişilerin ecrimisil yükümlüsü olabilecekleri, tüzel kişiliği olmayan apartman yönetiminin taraf sıfatı ve ecrimisil ödeme yükümlülüğü olmadığı, Kat Mülkiyeti Kanunu'nda sayılan görev ve yetkileri dışında kat maliklerini temsil yetkisinin bulunmadığı,

dava konusu taşınmazın imar planında yola ve yeşil alana terk edilmiş, yararı kamuya ait mallar statüsünde olduğu, dava konusu taşınmazın belediyeye ait olmadığı, belediyenin mülkiyete dayalı bir hak olan ecrimisil isteme yettkisi bulunmadığı, belediyenin sadece idari tasarrufu bulunduğu ileri sürülmektedir.

TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI

Apartman yönetimi tarafından kamusal alanın otopark niteliğinde işgal edildiğinin tutanak ve fotoğraflarla sabit olduğu, bu durumun apartman yönetimi tarafından kabul ediliği, 2016 yılından itibaren işgal harcı ödendiği, Sayıştay raporundaki dava konusu taşınmazdaki işgalin geçici olmadığı ve ecrimisil istenilmesi gerektiği tespiti üzerine ecrimisil ihbarnamesi düzenlendiği, ecrimisil ihbarnamesinde, ödenmiş olan işgal harcının düşüldüğü, işgal tutanağına itirazı bulunmadığı, ecrimisil bedelinin emlak rayiç bedelinin %3'ü üzerinden tespit ve takdir edildiği, bilirkişi raporunda emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmaz ile eşdeğer olmadığı, dava konusu yerin çok daha değerli olduğu ileri sürülmektedir.

DAVACININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

DAVALININ SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Taraflarca temyiz dilekçelerinde öne sürülen hususlar, temyize konu Kararın bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından taraflar temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.

Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde;

tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan;

belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Beşiktaş İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, 1298 ada, 4 parsel sayılı (4. Gazeteciler Sitesi yanı C -3 blok) taşınmazın yanına isabet eden ve yeşil alan olarak tapu sicilinden terkin edilen ve davalı belediyeye terk edilen alanın 298,30 m²'lik kısmının 01/06/2014-31/05/2019 tarihleri arasında otopark olarak kullanımı nedeniyle 213.539,63 TL tutarında ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ecrimisil ihbarnamesi ile bu işleme karşı yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda; davalı İdarece Beşiktaş İlçesi ... Mahallesi ...

Caddesinin emlak vergisine esas değerlerinin %3'ü olan değerler esas alınmak suretiyle, ecrimisil dönemi olan 01/06/2014-31/05/2019 tarihleri arası için toplam ecrimisil tespit ve takdiri yapıldığı, emlak vergisine esas değerlerin %3'ü kadar olan bu değerlerin, taşınmazın mevcut kullanım durumu dikkate alındığında, yüksek olduğu kanaatine varıldığı, .... İdare Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasına sunulan kira kontratında, dava konusu aynı parselin 1.475,21 m²'lik kısmının Hastane Otoparkı olarak kullanılmak üzere davacı şirket ile davalı İdare arasında düzenlenen 21/08/2017 tarihli kira kontratı dikkate alınarak 2017 yılı için metrekare birim değerinin 108,46 TL/m² olduğu, bu değerin taşınmaz için uygun olduğunun belirtildiği, yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle ecrimisil talep edilen 01/06/2014-31/05/2019 işgal dönemi için toplam ecrimisil bedelinin 165.670,23 TL olarak hesaplandığı anlaşılmaktadır.

İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur.

Bu durumda; temyize konu mahkeme kararında ve dayanağı bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimsil belirlenmesi gerektiği kuralı göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden de az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle uyarlamak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.