Danıştay 4. Daire E.2023/6864 K.2023/5376

Dava konusu istem: Kırıkkale ili, … Mah. … Cad. No:… adresinde bulunan "…" adlı işyerinin işletmecisi olan davacı tarafından, işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle kapatılacağına ilişkin … tarih ve … sayılı Kırıkkale Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait işyerinin ruhsatsız olarak faaliyette bulunduğundan bahisle İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesi hükmü uyarınca işyerinin kapatılması yönünde işlem tesis etme yetkisinin Belediye Encümenine ait olduğu açık olduğundan, davacıya ait işyerinin kapatılması yönünde tesis edilen işlemin Kırıkkale Belediye Encümenince tesis edilmesi gerekirken, Kırıkkale Belediyesi Zabıta Müdürlüğünce işyerinin kapatılması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının, usul ve yasaya aykırı olduğu, davacının kendisine 15 günlük süre verilmediği iddiasının kabul edilemez olduğu, tesis edilen dava konusu işlemlerin yasal mevzuata uygun olarak ve 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği gereği gerçekleştirildiği belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının olmadığından bahisle kapatılacağına lişkin … tarih ve … sayılı Kırıkkale Belediyesi Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, "Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu" hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde. "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise.

"14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Ruhsatsız işyerleri bakımından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıkça kurala bağlanmıştır.

Görüldüğü üzere; yukarıda yer verilen düzenlemeyle, herhangi bir ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin de, özel kolluk birimi olan zabıtanın görev ve yetkileri arasında yer aldığında da kuşku yoktur.

Bu durumda, davacının işletmekte olduğu "Sosyete Pazarı" isimli işletmenin ruhsata tabi bir işyeri olmasına rağmen, ruhsatsız olarak faaliyet göstermesi nedeniyle, zabıta marifetiyle kapatılacağına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, söz konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf isteminin reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idare tarafından temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.