Danıştay 4. Daire E.2023/6913 K.2023/5670

Dava konusu istem: Mersin ili, … İlçesi, … Mahallesi, … Sokak … Sitesi … Blok Altı No:… adresinde fırın olarak faaliyet gösteren işyerine ait ruhsatın iptaline ilişkin Mezitli Belediyesinin … tarih … sayılı işlemi ile dayanağı Mezitli Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işlemin, zabıta memurlarınca tutulan tutanakta yer alan teknik bilgiye ve herhangi bir ölçüme dayanmayan tespitlere göre tesis edildiği, bu durumda, çevre kirliliğine ilişkin mevzuatta belirlenen esas ve yönteme uygunluğun mevcut odun ateşiyle pişirme yapılması yönünden sağlanıp sağlanamayacağı müşahade edilmeden, genel ifadelerle hava kalitesinin korunması,

görüntü ve çevre kirliliği yönlerinden olumsuzlukların devam ettiği, çevre kirliliğine sebebiyet verildiği gerekçesiyle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlem ile dayanağı Meclis kararında hukuka uygunluk görülmediği, işyerine ilişkin olarak mevzuatta aranan diğer şartlar yönünden davalı idarece değerlendirme yapılabileceği ve buna göre işlem tesis edilebileceğinin de tabii olduğu gerekçesiyle, dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava dilekçesinden dava konusunun açık olarak belirtilmediği, Belediye Meclis kararına karşı açılan davanın süresinde olmadığı, 2872 sayılı Çevre Kanunu'nun ek 6. maddesinde hava kalitesinin korunması ve hava kirliliğinin önlenmesi için, ulusal enerji kaynaklarının öncelikli olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun temiz ve kaliteli yakıtların ve yakma sistemlerinin üretilmesi ve kullanılmasının zorunlu olduğu, standartlara uygun olmayan yakma sistemi ve yakıt üretenlere ruhsat verilmeyeceği, verilen ruhsatların ise iptal edileceğinin belirtildiği,

bu bağlamda, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılan … tarih ve … sayılı Genelge kapsamında hazırlanan eylem planı uyarınca Belediye Meclisi tarafından karar alındığı ve buçerçevede işlem tesis edildiği, ayrıca dava konusu işyerinin yapı kullanım izin belgesinde yüz ölçümünün Yönetmelik uyarınca 100 m² olması gerekirken, iki ayrı bağımsız bölümde toplam 52 m² olduğu, yine Yönetmelik'te belirtilen ayrık nizamda müstakil bina şartına uygun olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Mersin ili, … İlçesi, … Mahallesi, … Sokak … Sitesi … Blok Altı No:… adresinde … Fırını olarak faaliyet gösteren işyeri ruhsatının iptaline ilişkin Mezitli Belediyesinin … tarih … sayılı işlemi ile dayanağı … tarih ve … sayılı Mezitli Belediye Meclisi kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, Mezitli Belediye Meclisince … tarihinde alınan … sayılı kararda.

Mezitli İlçesi sınırları içerisisinde faaliyet göstermekte olan, ayrıca bundan sonra açılacak olan 2. ve 3. sınıf gayisıhhi müessese niteliğindeki her türlü unlu mamul ve ekmek üretimi yapacak işyerlerinin görüntü ve çevre kirliliğine yol açmayacak şekilde işletilmesi için doğalgaz altyapısı olan yerlerde, yapıya zarar vermeden projesine uygun olarak tesislerinin sağlanarak, işyeri açma ve çalışma ruhsatının çevreye daha az zararlı olan doğalgazlı veya elektrikli fırınlarda üretim yapan işyerlerine verilmesi,

daha önce işyeri açma ve çalışma ruhsatı almış aynı nitelikli işyerlerinin de bir yıl içerisinde belirtilen şartlara uygun hale getirilmesi, verilen süre içerisinde belirtilen şartlara uygun hale getirilmeyen işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine yönelik karar alındığı, anılan kararın davacıya tebliğ edilerek uygunluğun sağlanması için bir yıl süre verildiği, 08/05/2019 tarihinde yapılan denetimde doğalgaz sistemine geçilmediğinin tespiti üzerine bu kez ilave olarak bir ay süre verildiği, daha sonra 05/09/2019 tarihinde yapılan denetimde halen odun ile pişirim yapıldığının tespit edilmesi üzerine,

söz konusu Meclis kararında belirtilen doğalgazlı veya elektrikli fırınlarda üretim yapılmasına yönelik şartların verilen sürede sağlanmadığı gerekçesiyle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının 16/09/2019 tarih 388 sayılı işlem ile iptal edilmesi üzerine bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

2872 sayılı Çevre Kanunu'nun ek 6. maddesinde,"Hava kalitesinin korunması ve hava kirliliğinin önlenmesi için, ulusal enerji kaynaklarının öncelikli olmak üzere, Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun temiz ve kaliteli yakıtların ve yakma sistemlerinin üretilmesi ve kullanılması zorunludur. Standartlara uygun olmayan yakma sistemi ve yakıt üretenlere ruhsat verilmez, verilenlerin ruhsatları iptal edilir." kuralı yer almıştır.

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü tarafından 09/09/2013 tarih ve 2013/37 sayılı Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Genelgesi kapsamında hazırlanan Mersin ili Temiz Hava Eylem Planında, "Mersin'de yaşayan bireylerin sağlıklı ve kaliteli bir yaşam ortamını ve bunun şartlarından birisi olan temiz havayı temin edebilmek, hava kirliliğinin çevre ve insan sağlığı üzerindeki zararlı etkilerini önlemek veya azaltmak, hava kalitesi ile ilgili oluşturulmuş kriter ve standartları sağlamak. Kirletici emisyon değerleri açısından, uluslararası kabuller ve ulusal mevzuatımız tarafından belirlenmiş sınır değerlerinin aşılmaması"nın hedeflendiği görülmüştür.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 23. maddesinde, "Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır denilmekte, 24. maddesinde ise, "Gayrisıhhi müesseseler, çevre ve toplum sağlığı açısından yetkili idareler tarafından denetlenir. Yetkili idarenin en üst amiri veya görevlendireceği kişi gerekli tedbirleri almak veya aldırmakla sorumludur." denilmiştir.

Bu durumda, yukarıda yer verilen düzenlemelere uygun olarak Mersin'de hava kalitesi ile ilgili oluşturulmuş kriter ve standartları sağlamak üzere Belediye Meclisi tarafından alınan kararda ve bu karara istinaden tesis edilen ruhsat iptali işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyorum.