Danıştay 4. Daire E.2023/6934 K.2024/1283

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Ankara ili, Pursaklar ilçesi, ... Mahallesi, ... Bulvarı, No:... adresinde faaliyet gösteren işyerinin ruhsatsız olduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Pursaklar Belediye Encümeni kararı ile aynı işyeri için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemlerden işyerinin ruhsatsız olduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin kısmı yönünden; davacı şirkete ait işyerinin ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin 07.01.2020 tarihinde tespit edilmesi üzerine Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar mühürlenmek suretiyle kapatılmasına karar verildiği, davacı şirket adına, işyeri mühürlendikten sonra davalı idareye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi yönünde başvuruda bulunulduğunun görüldüğü,

ancak, denetim tarihi itibariyle ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiği açık olan işyerinin mühürlenerek kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının, işyeri açma ve çalışma ruhsatı talebinin reddine ilişkin işlemin iptali istemine gelince.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için imar mevzuatına uygunluk koşulunun arandığı, 3572 sayılı Kanunun imar mevzuatına uygunluğun dikkate alınması yönündeki emredici hükmü ile 3194 sayılı Kanun uyarınca yapı ruhsatı ve kullanma izni bulunmadan bir yapının inşa edilmesinin ve kullanılmasının mümkün olmadığı gözetildiğinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için imar mevzuatına uygun bir yapının varlığının hukuksal bir zorunluluk olduğu,

bu durumda, davacı şirkete ait işyerinin bulunduğu yapıya ilişkin yapı ruhsatı ve yapı kullanma izin belgesinin bulunmadığı anlaşılmakta olduğundan, bir yapının işyeri olarak kullanılabilmesi için öncelikle bu şartları sağlaması gerektiğinden, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, ruhsat taleplerinin hukuka aykırı olarak reddedildiği, işyerinin özel yapı şekline göre tasarlanması gerekmediğinden yapı kullanma izin belge alınması zorunluluğunun bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Temyize konu kararın dava konusu işlemlerden davacıya ait işyerinin ruhsatsız olduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin işlem yönünden;

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Temyize konu kararın dava konusu işlemlerden davacının işyerine dair ruhsat başvurusunun reddine ilişkin işlem yönünden ise;

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 6. maddesinin 2. fıkrasında; "işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından imzalanacağı ve ruhsat için ayrıca meclis ya da encümence bir karar alınamayacağı" düzenlemesine yer verilmiş olup, işyeri açma ve ruhsatını sadece başkan ya da görevlendireceği kişinin verebileceği açıkça emredilmiştir.

İdare hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca, yasada aksine bir düzenleme veya değişiklik yapılmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.

Uyuşmazlıkta; davacının ... tarihli ... nolu işyeri açma ve çalışma ruhsat başvuru talebinin Pursaklar Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünce reddedildiği görülmektedir.

Bu durumda; belediye başkanınca veya görevlendireceği kişi tarafından verilmesi gereken işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı ile ilgili başvuruların da, yetkide ve usulde paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı veya görevlendireceği bir yetkili tarafından reddedilmesi gerekirken, bu ilkeye aykırı olarak tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

(X) KARŞI OY

Temyiz edilen kararın dava konusu işlemin ruhsat başvurusunun reddine dair işlem yönünden davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddi yolunda verilen İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği görüşüyle, kararın bu kısmının bozulmasına dair Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.