Danıştay 4. Daire E.2023/6940 K.2024/476

Dava konusu istem: Bursa İli, Gemlik İlçesi, … Mah., … Caddesi No:… adresinde bulunan taşınmazda market (tekel) olarak faaliyette bulunmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair … gün ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde; davacının maliki olduğu bağımsız bölümde işletilmek istenilen "market" (tekel) konulu işyerinin, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe göre sıhhi işyerleri arasında yer aldığı, özel yapı şeklini gerektirmediği ve davacının başvurusundan önce aynı taşınmaza üç kere İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı verilmiş olduğu ve bu durumun davacıda 'haklı beklenti' oluşturduğu, bu ruhsatlardan birinin davacının ruhsat başvurusunda bulunduğu "market" (tekel) faaliyet konusu ile aynı olduğu hususları dikkate alındığında;

davalı idarece anılan Yönetmelik hükümlerine göre işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaya yönelik başvurunun Yönetmelikte öngörülen diğer kriterlere uygun olup olmadığının tespit edilerek uygun olması halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek davacıya verilmesi gerekirken, aksi yönde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, imar mevzuatı çerçevesinde garaj için cins değişikliği yapılarak işyeri veya mesken haline dönüştürülmesi ve yürütülecek faaliyet ile ilgili olarak; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan tüm şartların bulunmasının zorunlu olduğu, mevzuat gereği, her bir ticari kullanım şekli için özel ve farklı şartların aranması ve bu şartların yerine getirilip getirilmediğinin denetiminin, Belediyelere yüklenmiş bir görev olduğu ve bu nedenle tesis edilmiş olan dava konusu işlemde herhangi bir hukuka aykırılığın söz konusu olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bursa İli, Gemlik İlçesi, … Mah., … Caddesi, No:… adresinde bulunan taşınmazda market (tekel) olarak faaliyette bulunmak üzere işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair … gün ve … sayılı işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde. Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu, 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde.

3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlerine göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları hüküm altına alınmıştır.

634 sayılı Kat Mülkiyet Kanunu'nun 4. Maddesinde, ''Ortak yerlerin konusu sözleşme ile belirtilebilir.

Aşağıda yazılı yerler ve şeyler bu Kanun gereğince her halde ortak yer sayılır. a) Temeller ve ana duvarlar, taşıyıcı sistemi oluşturan kiriş, kolon ve perde duvarlar ile taşıyıcı sistemin parçası diğer elemanlar,bağımsız bölümleri ayıran ortak duvarlar, tavan ve tabanlar, avlular, genel giriş kapıları, antreler, merdivenler, asansörler, sahanlıklar, koridorlar ve buralardaki genel tuvalet ve lavabolar, kapıcı daire veya odaları, genel çamaşırlık ve çamaşır kurutma yerleri, genel kömürlük ve ortak garajlar, elektrik, su ve havagazı saatlerinin korunmasına mahsus olup bağımsız bölüm dışında bulunan yuvalar ve kapalı kısımlar,

kalorifer daireleri, kuyu ve sarnıçlar, yapının genel su depoları, sığınaklar, b) Her kat malikinin kendi bölümü dışındaki kanalizasyon tesisleri ve çöp kanalları ile kalorifer, su, havagazı ve elektrik tesisleri, telefon, radyo ve televizyon için ortak şebeke ve antenler sıcak ve soğuk hava tesisleri, c) Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları, yangın emniyet merdivenleri.

Yukarıda sayılanların dışında kalıp da, yine ortaklaşa kullanma, korunma veya faydalanma için zaruri olan diğer yerler ve şeyler de (Ortak yer) konusuna girer hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi neticesinde, bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı ve idarece buna göre işlem tesis edilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi istenilen yerin tapu kayıtlarında garaj olarak gözükmesi sebebiyle ancak imar mevzuatı çerçevesinde garaj için cins değişikliği yapılarak işyeri veya mesken haline dönüştürüldükten sonra ve yürütülecek faaliyetle ilgili İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelikte yer alan şartları taşıması kaydıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesinin mümkün olması sebebiyle, bu şartları taşımayan, taşımadığı için yapılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.