Danıştay 4. Daire E.2023/6950 K.2024/1130

Dava konusu istem: Yozgat İli, Yerköy lçesi, ... Mevkii, ... Mahallesi, ... Bulvarı No:... adresinde ve ... sayılı parsel üzerinde bulunan akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonuna verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istemiyle yapılan 03/07/2019 tarihli başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ... sayılı kararda; davacı şirketin Yozgat ili, Yerköy ilçesi, ... Köyü (Beldesi) ... Mahallesi ... Cad. No:... adresinde bulunduğu, ruhsatı iptali istenen şirketin ise Yozgat İli, Yerköy İlçesi, ... Mevkii, ... Mahallesi, ...

Bulvarı No:... adresinde ve ... sayılı parsel üzerinde bulunduğu, davacı şirket ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali istenen şirketin bulunduğu taşınmaz arasında herhangi bir mülkiyet ilişkisi bulunmadığı, kendisine ait olmayan taşınmaza ilişkin olarak davacı şirketin, ...

Petrol Tarım Ürünleri ve Aletleri Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi''ne ait akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonuna verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini istemede kişisel, güncel ve meşru bir menfaati bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Akaryakıt istasyonları arasında asgari mesafe kısıtlaması uygulamasının bulunduğu, ... Petrol Ltd. Şti.' ye verilen ruhsat nedeniyle kendisinin ruhsat alamadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin 1/a fıkrasında, iptal davaları, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmaktadır. İdari işlem ile dava açan kişi arasında meşru, güncel ve kişisel bir ilişki söz konusu ise, davada menfaat bağının bulunduğu kabul edilmekte, bunun dışında ayrıca subjektif bir hakkın ihlâl edilmesi şartı aranmamaktadır.

Kişisel, meşru ve güncel bir menfaat bağının varlığı, davanın niteliğine ve özelliğine göre idari yargı yerlerince belirlenmekte, davacının idari işlemle ciddi, makul, maddi ve manevi bir ilişkisinin bulunduğunun anlaşılması, dava açma ehliyeti için yeterli sayılmaktadır. Ayrıca, iptal davaları idarî işlemlerin hukuka uygun olup olmadığının denetlenmesine, hukukun üstünlüğünün sağlanmasına, böylece de idarenin hukuka bağlılığının ve sonuçta hukuk devleti ilkesinin gerçekleştirilebilmesine imkân sağladığından, bu davalarda menfaat bağının belirtilen amaç doğrultusunda yorumlanması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu'nun 8. maddesinin son fıkrasında, "... Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafeler, aynı yönde olmak üzere, şehirler arası yollarda on kilometreden, şehir içi yollarda bir kilometreden az olmamak üzere Kurul tarafından çıkarılacak ve 01/01/2005 tarihinde yürürlüğe girecek yönetmelikle düzenlenir." kuralına yer verilmiş olup, akaryakıt ve LPG istasyonları için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenebilmesi için, anılan mesafe koşullarının sağlandığına ilişkin asgari mesafe tespit tutanağının idarelere sunulması gerekmektedir.

Dava dosyasının, Danıştay Dördüncü Dairesinin E:2023/7253 sayılı dosyası ile birlikte incelenmesinden, davacı şirket tarafından işletilen Yozgat ili, Yerköy ilçesi, ... Köyü (Beldesi) ... Mahallesi ... Cad.

No:... adresinde bulunan akaryakıt istasyonuna ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının ... tarihli ve ... sayılı işlem ile aynı güzergâhta kendisinden önceki ve sonraki bayiler ile arasında olması gereken asgari 1000 metre mesafe koşulunu sağlamadığı, ilk ruhsat başvurusunda kullanılan mesafe tespit tutanağının sahte olduğu gerekçesiyle iptal edildiği, bahse konu işlemin iptali istemiyle açılan davanın ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, davacının istinaf talebinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile reddedildiği, bahse konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 21/02/2024 tarih ve E:2023/7253, K:2024/1131 sayılı kararı ile onanarak kesinleştiği, bahse konu dosyada, davacının ruhsatının, Yozgat İli, Yerköy lçesi, ... Mevkii, ... Mahallesi, ...

Bulvarı No:... adresinde ve ... sayılı parsel üzerinde bulunan akaryakıt ve LPG otogaz satış istasyonu (işbu davanın konusu olan istasyon) ile arasındaki mesafenin 1000 metreden az olması nedeniyle iptal edildiği, dolayısıyla ... parseldeki akaryakıt istasyonu ruhsatının iptal edilmesi halinde davacının asgari mesafe kriterini sağlayarak ruhsat alma imkanı bulunması sebebiyle, dava konusu işlem ile makul bir menfaat bağının, dolayısıyla dava açma ehliyetinin bulunduğunun kabulü gerektiğinden, davanın ehliyet yönünden reddi yönündeki kararda hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, davacı tarafından Yozgat İli, Yerköy lçesi, ... Mevkii, ... parseldeki akaryakıt istasyonuna verilen ruhsatın iptali istemiyle açılan davada, ... Petrol Tarım Ürünleri ve Aletleri Gıda Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketine verilmiş ruhsatın iptalinden bahsedildiği, davalı idare tarafından dosyaya sunulan 16/12/2019 tarihli savunma dilekçesinde, bahse konu adresteki geçerli güncel ruhsatın ... İnşaat Nakliye Hafriyat Petrol Ürünleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne verilmiş olan 28/12/2018 tarihli ruhsat olduğu belirtilmektedir.

Davalı idare tarafından bildirilen güncel ruhsat bilgileri kapsamında, gerekirse ara kararı yapılarak, davacının iptalini istediği ruhsatın tarih ve sayısı (davanın konusu) açıklığa kavuşturulduktan ve ilgili akaryakıt istasyonu ruhsat sahibine de dava ihbar edildikten sonra bir değerlendirme yapılmak suretiyle karar verilmesi gerekmektedir.