Danıştay 4. Daire E.2023/7058 K.2023/6826

Dava konusu istem: Manisa ili, Salihli ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan davacıya ait iş yerinde Tütün, Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan TAPDK belgesi olmaksızın iş yerinde alkol sunumu yapıldığından lokanta faaliyet konulu işyeri açma çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... 0 tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararda; işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilebilmesi için İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, noksanlık ve aykırılıkların düzeltilmesi için verilen süre içerisinde bu noksanlık ve aykırılıkların ruhsat sahibi tarafından giderilmemesi gerektiği, dava konusu olayda mevzuata aykırılığın tespiti üzerine giderme konusunda davacıya 15 gün süre verildikten sonra yapılan denetim üzerine ruhsat harici bir faaliyet varsa o faaliyetin engellenmesi gerekirken,

işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmek suretiyle ticari faaliyette bulunmasını engelleyecek şekilde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı faaliyet nedeniyle davacıya 15 gün süre verildiği ancak aykırılığın giderilmediği, işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

4250 sayılı İspirtolu İçkiler Kanunu'nun 6. maddesinin 6. fıkrasında, alkollü içkilerin sunum izni verilen yerlerde açık olarak tüketilebileceği ve bu yerlerde tesis sınırları dışında tüketilmek üzere alkollü içki satışı yapılamayacağının düzenlendiği; 9. maddesinin 1. fıkrasında, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığıdan turizm belgesi almalarının zorunlu olduğu, 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu konudaki düzenlemelere aykırı hareket edenlere idari para cezasının verileceği belirtilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır" hükmünün yer aldığı, 09/06/2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yönetmeliğe eklenen faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek 3. Maddesinde ise, 13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde,

bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir.

Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır" düzenlemesi getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak alkollü içki satışına ilişkin alınmış TAPDK belgesi olmadan alkollü içki satışı yapılmasının "mevzuata uygun olmayan unsur" niteliğinde olduğu, aykırılığın tespiti üzerine, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verildiği, verilen süre sonunda yapılan denetimde aykırılığın devam ettiğinin tespit edilmesi üzerine davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem, Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden gerçekleştirilmiş ise de; işlem tarihi itibariyle olaya uygulanacak yönetmelik hükmünün Ek Madde 3 olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in yukarıda belirtilen Ek 3. maddesi uyarınca noksanlık ve aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş gün süre verilmesi ve verilen süre sonunda yapılacak denetimde aynı aykırılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası verilerek işyerinin faaliyetten men edilebileceği, bunun dışında, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletildiğinden bahisle yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsat iptalinin yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenlerle davacının işyerine ait ruhsatın iptalinin davacıya bildirimine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı açık olup, İdare Dava Dairesi kararının belirtilen gerekçe ile değiştirilerek onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.