Danıştay 4. Daire E.2023/7110 K.2023/7027

Dava konusu istem: Davacı şirkete ait ... Mahallesi, ... Caddesi, No:..., Çankaya/ANKARA adresinde bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00 TL idari para cezası ile cezalandırılmasına ve 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca işyerinin kapatılmasına dair ... tarih ve ... sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlem tarihinde davacı şirkete ait iş yerinin ruhsatsız olduğunun sabit olduğu, davacı şirket tarafından işyerinin kapatılacağına ilişkin önceden kendilerine herhangi bir uyarı yapılmadığı ve 12/02/2020 tarihinde mağazanın kapatıldığı gün dava konusu işlemin öğrenildiği iddiasına yönelik ise şirket çalışanına 05/02/2020 tarihinde işyerinin kapatmaya hazır halde bulundurulması gerektiği yönünde tebligat yapıldığının görüldüğü dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idarenin dava konusu işlemi tebliğ etmediği, bu karardan ancak kapatma işlemi gerçekleştirilirken haberdar olunduğu, idarenin uyarı mekanizmalarını tükettikten sonra kapatma kararı alması gerekirken doğrudan bu kararı almasının ağır bir tedbir niteliğinde olduğu belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davacının işlem tarihinde ruhsatsız faaliyet gösterdiğinin sabit olduğu ve 05/02/2020 tarihinde tebligatın usulüne uygun bir şekilde yapılmış olduğu belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; davacı şirkete ait ... Mahallesi, ... Caddesi No:... Çankaya/ANKARA adresinde bulunan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 392,00 TL idari para cezası ile cezalandırılması ve 3572 sayılı Kanun ve ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca işyerinin kapatılmasına dair... tarih ve... sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği,

belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.

1608 sayılı Kanunun 1. maddesine göre, Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanuna dayanan kararlarına, emirlerine, duyurularına uymakla yükümlüdür. Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddenin (b) fıkrasına göre de "yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak" belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun 34/e maddesinde Encümenin, kanunlarda öngörülen cezaları vermek görev ve yetkisi bulunmaktadır. Buna göre, 1608 sayılı Kanun.

5393 Sayılı Belediye Kanunu ve belediyeye yetki tanıyan diğer kanunlar uyarınca çeşitli yetkilerle donatılıp görevler yüklenen belediye meclisi ve encümeninin, hizmetlerinde etkinliği, kamu hizmetinin yürütülmesine dair kararlarının uygulanmasını sağlayıcı hükümler içeren; ayrıca belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinde belirtilen emir ve yasaklara uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirleyen bir kanundur.

1608 sayılı Kanunun son fıkrasında bahsi geçen ilgili Kanun ibaresinden ise, belediyenin yetki ve görevlerini belirleyen Belediye Kanunu dışında belediyeye yasak faaliyetin men'i konusunda yetki veren ilgili diğer kanunların anlaşılması gerekmektedir. O halde; belediye mevzuatında ve belediyeye yetki tanıyan diğer mevzuatta yasaklayıcı hüküm bulunduğu halde bunlara uymayanlara verilecek ceza bu kanunlarda yer almamışsa 1608 sayılı Kanun uygulanacaktır.

Öte yandan, 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 6. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde ilgili çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuat çerçevesinde yetkili merci veya mülki amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

Buna göre, gerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösterenler açısından gerekse işyeri açma ve çalışma ruhsatı alındıktan sonra yapılan denetimler sonucunda yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti üzerine ilgili mevzuatta öngörülen usul çerçevesinde yukarıda bahsolunan 3572 sayılı Yasa ve bu yasa uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerinde ruhsata aykırı faaliyette bulunan ya da ruhsatsız durumdaki işyerlerine yönelik olarak hangi idari yaptırımların uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olduğundan, anılan Yönetmelik'in uygulanma imkanı bulunan hallerde, 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Bu durumda; ... Mahallesi, ... Caddesi No:... Çankaya/ANKARA adresinde faaliyet gösteren davacı tarafından işletilmekte olan mobilya satış işyerinde, 10/01/2020 tarihinde yapılan denetimde işyerinin ruhsatsız olduğunun tespit edilerek durumun tutanak altına alınması üzerine, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmadığından bahisle işyerinin kapatılması ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 392,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle işyerinin kapatılmasına ve 1608 sayılı Kanun uyarınca 392,00 TL idari para cezası verilmesine yönelik tesis edilen ... tarih ve ... sayılı Çankaya Belediye Encümeni kararının para cezasına ilişkin kısmı yönünden bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına belirtilen kısım yönünden katılmıyorum.