Danıştay 4. Daire E.2023/7603 K.2024/250

Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde "ekmek fırını" ruhsatlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebiyle kat maliki tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin Terme Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: … sayılı kararda; işyerinin bulunduğu yapıya ait tapu senedinde taşınmazın niteliğinin "dükkan" olarak tescil edildiği, yapı ruhsatında ve yapı kullanma izin belgesinde ''işyeri'' olarak belirtildiği, ayrık nizamda olmasına karşın fırının üst katının mesken olması sebebiyle müstakil olmadığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te aranan ayrık nizam olmasına karşın müstakil binada açılma şartını taşımadığı, yapı kullanma izin belgesinde fırın olarak kayıtlı olmaması nedeniyle Yönetmelik'in geçici 3. maddesinde tanınan istisnadan faydalanmasına da imkan bulunmadığı,

Yönetmelik hükümlerine göre hukuka aykırı olarak ruhsatlandırılan işyerinin ruhsatının iptal edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddedilmesine yönelik olarak tesis edilen işlemde ve "ekmek fırını" ruhsatında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:. Bölge İdare Mahkemesi.

İdare Dava Dairesince; dava konusu fırının ilk olarak 23/11/2005 tarihinde düzenlenerek açıldığı, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca devredilerek 17/10/2012 tarihinde yeniden ruhsat düzenlendiği, daha sonra 20/08/2019 tarihli başvuruyla ekmek fırını ruhsatının şirket adına güncellenmesi talebiyle yapılan başvuru üzerine anılan Yönetmelik'in 8. maddesi uyarınca ruhsat devri yapıldığı belirtilerek müdahil.

Ekmek Fırını Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına 23/08/2019 tarihinde güncellenerek yeniden düzenlendiği, şahsın adına olan işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının yine kendisine ait olan şirket adına güncellenmesi talebi üzerine düzenlenen dava konusu ruhsatın yeni bir ruhsat olmadığı gibi bunun Yönetmelik'te düzenlenen anlamda bir ruhsat devri olarak da nitelenmesine imkan bulunmadığı, bu nedenle de, ayrık nizam müstakil binada bulunmaya ilişkin kısıtlayıcı hükmün yürürlüğe girmesinden önce ruhsatın düzenlenmiş olması nedeniyle kazanılmış hak kapsamındaki 17/10/2012 tarihli ruhsatın, ruhsat sahibinin müracaatı üzerine müdahil.

Ekmek Fırını Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi adına düzenlenmesinin Yönetmelik'in geçici 3. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği belirtilerek, düzenlenen ruhsatta ve başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Bölge İdare Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, işyeri için kat irtifakı sahiplerinin muvafakatının bulunmadığı, yapının müstakil bina olmadığı, tapu senedinde dikkan olarak tescil edildiği, yapı kullanma izin belgesinde işyeri olarak belirtildiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Davalı idare ile müdahil tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilme şartları arasında, ekmek fırını için işyerinin bulunduğu yapının özel yapı şeklini gerektiren "ekmek fırını" olarak yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, aranmıştır.

Uyuşmazlıkta, ekmek fırını ruhsatı düzenlenen işyerinin tapu kütüğünde "dükkan", yapı ruhsatında ve yapı kullanma izin belgesinde "işyeri" olarak belirtildiği dikkate alındığında, bu işyeri hakkında ekmek ve ekmek çeşitleri için düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatında ve bu ruhsatın iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Samsun ili, Terme İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde "ekmek fırını" ruhsatlı işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali talebiyle kat maliki tarafından yapılan başvurunun reddine ilişkin Terme Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." kuralı yer almıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır:

...

c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması," düzenlenmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, Samsun ili, Terme İlçesi,. Mahallesi,.

Caddesi, No:… adresinde bulunan yapının 12/01/1995 tarihli yapı ruhsatından "1 adet işyeri ve 4 adet mesken" olarak belirtildiği, 22/02/2005 tarihli yapı kullanma izin belgesinin "işyeri" olarak alındığı, 09/05/2018 tarihli tapu senedinde ise yapının "dükkan" olarak tescil edildiği, işyeri için ilk olarak 23/11/2005 tarihinde "ekmek imalatı" ruhsatı düzenlendiği, ruhsatın devri nedeniyle 17/10/2012 tarihinde "ekmek fırını" olarak yeniden düzenlendiği,

daha sonra da şirketleşme nedeniyle ruhsatın güncellenerek 23/08/2019 tarihinde yeniden "fırın ürünleri imalatı (ekmek, sade pide, simit vb. dahil taze pastane ürünlerinin imalatı hariç)" olarak yeniden düzenlendiği, kat maliki olan davacı tarafından söz konusu ruhsatın hukuka aykırı olarak düzenlendiği iddiasıyla iptali talebiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan davanın açılmıştır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik'teki düzenlemeye göre, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilme şartları arasında ekmek fırını için işyerinin bulunduğu yapının özel yapı şeklini gerektiren "ekmek fırını" olarak yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması aranmıştır.

Uyuşmazlıkta, "ekmek fırını" ruhsatı düzenlenen işyerinin bulunduğu yapıya ait tapu kütüğünde "dükkan" olarak tescil edildiği, yapı ruhsatının ve yapı kullanma izin belgesinin ise "işyeri" olarak alındığı anlaşılmakla, işyeri hakkında ekmek ve ekmek çeşitleri için düzenlenen dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatında ve bu ruhsatın iptali talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçe ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.