Danıştay 4. Daire E.2023/7896 K.2023/6923

Dava konusu istem: Davacı tarafından, İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde faaliyette bulunan ve Kadıköy Belediyesince 26/09/2008 tarihinde umuma açık istirahat ve eğlence yerleri ruhsatı verilen işyerinin, işletme devir sözleşmesi ile davacı şirkete devredilmesi nedeniyle şirket adına ruhsat ve tescil işlemlerinin gerçekleştirilmesi için yaptığı 10/08/2017 tarihli başvurunun, işyerinin 6487 sayılı Kanunun 4.maddesinde öngörülen mesafeye uygunluk belgesi bulunmadığından bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyanın incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatının başka bir şahsa devredilebilmesi için hukuken geçerli bir ruhsatın bulunması ve işyeri faaliyeti ile adresinin değişmemesi gerektiği, bu şartların bulunması halinde ise işyeri ruhsatının işyerini devralan kişi adına yeniden düzenleneceği, ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatının devredilebilmesi veya ilk kez ruhsat alınabilmesi için alkollü içki satış izni belgesinin ön şart olmadığı, aksine alkollü içki satış izni belgesinin düzenlenebilmesi için işyeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmasının ön şart olduğu,

olayda ise, işyeri sahibi ile davacı arasında 08/08/2017 tarihinde noter huzurunda işletme hakkının devri sözleşmesi yapılarak, işyerinin davacı şirkete devredilmesi sonrasında işyeri açma ve çalışma ruhsatının davacı adına düzenlenmesi istemiyle idareye başvuruda bulunulduğu, bu başvurunun işyerinin devri için geçerli bir işyeri açma ve çalışma ruhsatının yanında TAPDK alkollü içki satış belgesinin de bulunması gerekirken TAPDK tarafından verilen alkollü içki satış belgesinin ise iptal edildiği,

ayrıca işyerinin 6487 sayılı Kanunun 4. maddesi uyarınca "işyeri mesafe" şartlarını taşımadığı gerekçeleriyle başvurunun reddedildiği görüldüğünden, davalı idarece iptal edilmeyip halen hukuken geçerliliğini sürdürdüğü anlaşılan işyeri açma ve çalışma ruhsatının davacı adına devredilebilmesi için mevzuatta aranan koşullar arasında bulunmayan TAPDK'nca düzenlenen alkollü içki satış belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının devri için gerekli olduğu belirtilerek söz konusu talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı,

öte yandan mevzuatta yer verilen şartları yitirdiği/taşımadığı sonradan anlaşılan işyerlerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının da her zaman ilgili mevzuat çerçevesinde davalı idarece iptal edilebileceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin "İşyerlerinde Aranılacak Genel Şartlar" başlıklı 5.maddesinin (ı) bendinde; umuma açık, istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin, okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunmasının kurala bağlandığı, 32 ve devamı maddelerinde ise bu mesafelerin ne kadar olması gerektiği hususunda mabetler açısından belli bir mesafenin öngörülmediği,

buna karşın Tütün Mamülleri ve Alkollü İçkilerinin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10.maddesinin 5.fıkrasında ise; alkollü içkilerinin perakende veya açık satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunlu olduğu, mesafe şartının, satış belgesinin verildiği tarih itibariyle aranacağı, ancak 11/06/2013 tarihinden önce işyeri açma ve çalışma ruhsat ve satış belgesi almış işletmeler için bu şartın aranmayacağı kuralına yer verildiği,

bu bağlamda dava konusu işlemde, davacının ruhsat başvurusunda bulunduğu işyerinin, camiye uzaklığı açısından mesafe koşulunu taşımadığı ileri sürülmekle beraber, dava dosyası içerisinde bazı öğretim kurumlarına da uygun mesafede bulunmadığına da işaret edildiği, somut olayda, davacının devralmak istediği ruhsatın 26/09/2008 tarihinde düzenlendiği,

bahsedilen yönetmelik maddesine ise ilgili hükmün 18/09/2013 tarihi itibarıyla eklendiği ve 11/06/2013 tarihinden önce alınmış ruhsatlar açısından bu kuralın uygulanmayacağının da belirtilmekte olduğu hususları, davalı idare tarafından birlikte değerlendirilmek suretiyle, söz konusu işyerine ait ruhsatın hukuki geçerliliğinin değerlendirilmesi gerektiği öte yandan, söz konusu işyerine, yönetmelikte öngörülen mesafelere uygun olmayacak şekilde civardaki öğretim kurumlarının bulunması halinde de,

yine ruhsatın verildiği tarih ve söz konusu okulların faaliyete geçtiği veya ruhsatlandırıldığı tarihlerin karşılaştırılarak hangisinin önce hangisinin sonra olduğu belirlenerek ruhsat hukuku açısından kazanılmış haklarının da irdelenmek suretiyle işlem tesis edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Belirtilen nedenlerle davalı idarenin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda yapılan açıklama ile reddine, karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdare tarafından, yapılan işlemlerin İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğe uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9. maddesinde; tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almalarının; tütün mamulü, etil alkol, metil alkol ve alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almalarının zorunlu olduğu belirtilmiş, belediye veya il özel idaresinin, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alacağı, kolluk kuvvetinin görüşünü yedi gün içinde vereceği kurala bağlanmıştır.

Tütün Mamülleri ve Alkollü İçkilerin Satışına ve Sunumuna İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 12. maddesinin (2). fıkrasında; Perakende ve açık alkollü içki satış belgesi (Ek ibare:RG-27/1/2013-28541) ile nargilelik tütün mamulü sunum uygunluk belgesi başvurularında başvuru formuna, başvurunun niteliğine göre aşağıda belirtilen belgeler ekleneceği, a) Gerçek kişiler adına yapılacak başvurularda; 1) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı örneği, ..." düzenlemesine yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşletmecinin Değişmesi ve İşyerinin Nakli" başlıklı 8.maddesinde ise, ruhsatta belirtilen faaliyet konusu ve adresin değişmemesi kaydıyla, işyerinin devredilmesi halinde, devralan kişinin başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınmak suretiyle yeni işletmeci adına tekrar ruhsat düzenleneceği belirtilmiştir.

Sözü edilen mevzuat hükümlerinin incelenmesinden; işyeri açma ve çalışma ruhsatının devredilebilmesi için hukuken geçerli bir ruhsatın bulunması ve ruhsat konusu faaliyetin ve adresin değişmemesi gerektiği, bunun dışında ayrıca işyeri açma ve çalışma ruhsatının devredilebilmesi için veya ilk kez ruhsat alınabilmesi için alkollü içki satış izni belgesinin öncelikle alınmış olmasının gerekmediği açıktır. Öncelikle o iş yerinin açma ve çalışma ruhsatının alınması gerektiği ancak bu ruhsata dayanılarak belirtilen mevzuat çerçevesinde alkollü içki satış izni belgesinin alınabileceği görülmektedir.

Dava konusu olayın incelenmesinden, İstanbul, Kadıköy İlçesi, ...mahallesi ... sokak No :... adresinde faaliyet gösteren, Kadıköy Belediyesince 26/09/2008 tarihinde "umuma açık istirahat ve eğlence yerleri" ruhsatı verilen işyerinin işletme devir sözleşmesiyle davacı şirket tarafından devralındığından, ruhsat ve tescil işlemlerinin yapılması istemiyle yapılan 10/08/2017 tarihli başvurunun, işyerinin 6487 sayılı Kanunun 4. maddesi gereğince gerekli olan mesafeye uygunluk belgesi bulunmadığı öne sürülerek reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği anlaşılmıştır.

Belirtilen açıklamalar doğrultusunda, işyeri açma ve çalışma ruhsatının davacı adına devredilebilmesine ilişkin olarak, ilgili mevzuat hükümleri ile belirlenen koşullar arasında yer almayan TAPDK'nca düzenlenen alkollü içki satış belgesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının devri için gerekli olduğu belirtilerek davacı talebinin reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından, belirtilen gerekçe ile verilen temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.