Danıştay 4. Daire E.2023/7898 K.2023/7153

Dava konusu istem: İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:… adresinde lokanta faaliyet konulu işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek faaliyetten men edileceğine dair … tarih ve … sayılı işlemin, 09/10/2017 tarihli ruhsat ve denetleme raporunun ve 04/12/2017 tarihli ticari faaliyette bulunulmaması şartıyla onbeş gün süre verilmesine dair tebligatın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda.

10/01/2018 tarihinde düzenlenen yapı tespit ve inceleme tutanağı ile ruhsata aykırı kullanım alanlarının 57 m² olarak belirlendiği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında, binanın ön ve arka kısımlarında kapalı alan oluşturulduğu anlaşılmakta olup, ruhsatın kapsadığı alan dışında başkaca bir imara aykırılık oluşturulduğu da ileri sürülmediğinden, tutanağa bağlanan söz konusu imara aykırılıkların giderilmesi için davalı idarece yıkım/yıktırma yönünde işlem tesis edilebileceğinin tartışmasız olduğu,

dolayısıyla, söz konusu aykırılıklara ilişkin olarak yürütülecek olan hukuki sürecin, işyerinin ruhsatının iptaline yönelik bir yaptırıma bağlanmasının hukuken kabul edilebilir olmadığı, bu nedenle tutanakta belirlenen alanların ruhsatlı alan dışında kaldığı görülmekle, ruhsat alanı dışında kalan faaliyetin niteliğine göre sadece yasaklanan faaliyetin men edilmesi gerekirken işyerinin tümüyle faaliyetten men edilmesi yönünde tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı;

dava konusu edilen ruhsat ve denetleme raporunun da kesin ve yürütmesi zorunlu bir işlem niteliğinde olmadığından davanın bu kısmı yönünden esasını incelemeye olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu … tarih ve … sayılı işlemin iptaline, davanın diğer kısmının incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 1. maddesinde, Kanunun amacının sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu.

3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermeye yetkili merciler belirtildikten sonra, 4. maddesinde, 3. maddede belirtilen mercilerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı verirken yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları.

6. maddesinde ise, ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hüküm altına alınmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyerinin kapatılacağı belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı adına düzenlenen … tarih ve … belge numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile İstanbul İli, Kadıköy İlçesi, ... Mahallesi, ...

Caddesi, No:… adresinde faaliyet gösteren 150 m² kullanım alanlı lokantanın, 19/07/2017 tarihli Ruhsat ve Denetleme Raporundan imar mevzatına aykırı olarak ön kısmında açılır kapanır kış bahçesi, arka kısmında çıkma altlarının kapatılarak mutfak ön hazırlık ve soğuk hava deposu olarak kullanıldığının görüldüğü, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün 11/08/2017 tarihli yazısı ile işyerinde tespit edilen aykırılıkların verilecek onbeş gün süre içerisinde ruhsata uygun hale getirilmesi,

aksi takdirde faaliyetten men edilerek mühürleneceğinin tebliğ edilmesinin istenmesi üzerine 15/08/2017 tarihinde tebligatın yapıldığının, 22/09/2017 tarihli Ruhsat ve Denetleme Raporundan, ön kısım servis olan kapalı alan ve arka mutfak kısmında aykırılıkların devam ettiğinin ve 09/10/2017 tarihli Ruhsat ve Denetleme Raporu ile de aykırılıkların giderilmediğinin tespit edildiği, aykırılıkların giderilerek işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatına uygun hale getirilmesi için onbeş günlük süre verildiğine dair bildirimin de 26/10/2017 tarihinde yapıldığı,

21/11/2017 tarihli Ruhsat ve Denetleme Raporu ile işyerine verilen süreye rağmen belirtilen aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi üzerine 24/11/2017 tarihinde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, işyeri ilgilisi tarafından Ruhsat ve Denetim Müdürlüğüne verilen 23/11/2017 tarihli dilekçe ile aykırılıkların giderilmesi için ek süre talebinde bulunulması üzerine, ticari faaliyette bulunulmaması şartıyla onbeş gün süre verildiğine ilişkin yazının 04/12/2017 tarihinde tebliğ edildiği,

ancak 10/01/2018 tarihli Yapı Tespit ve İnceleme Tutanağı ile ruhsata aykırı kullanım alanlarının 57 m² olarak belirlendiği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının kapsadığı alan dışında, binanın ön ve arka kısımlarında kapalı alan oluşturulduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; bir işletmeye işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilebilmesi için mevzuatta aranan diğer şartların yanı sıra işyerinin imara ve imarla ilgili düzenlemelere uygun olması gerektiği, diğer şartlarla birlikte bu hususun da işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunun değerlendirilmesi aşamasında göz önünde bulundurulacağı, beyana dayalı olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildikten sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespit edilmesi halinde bu hususların giderilmesi için onbeş günlük süre verileceği ve süre sonunda noksanlık ve aykırılıkların giderilmediğinin tespit edilmesi halinde ise işyeri açma ve çalışma ruhsatı iptal edilerek, işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; işleme konu işyerinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun davalı idarece düzenlenen 21/11/2017 tarihli Ruhsat ve Denetleme Raporu ile tespit edilerek mevzuata uygun olarak davacıya onbeş günlük süre tanındığı,

söz konusu aykırı kısımların yasal süresi içerisinde eski hale getirilerek ruhsata uygun hale getirilmediği veya ruhsata bağlanmadığı ve işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve sonrasında düzenlenen 10/01/2018 tarihli Yapı Tespit ve İnceleme Tutanağından da ruhsata aykırı olarak kullanım alanının artırıldığı hususunun devam ettiği dikkate alındığında, davacı adına tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki İdare Mahkeme kararının buna ilişkin kısmına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.