Danıştay 4. Daire E.2023/7958 K.2023/5668

Dava konusu istem: Balıkesir ili, … İlçesi, … Mah, … Caddesi, No:… adresinde ekmek fırını olarak faaliyet gösteren işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Bandırma Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; ekmek fırınının, 28/10/2014 tarihinde davacının eşine devredildiği, devre ilişkin olarak davalı idareye herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, 16/01/2015 tarihinde ise, ticaret sicilinden re'sen terkin ettirilerek 27/01/2015 tarihinde faaliyetinin sona erdirildiği, vergi kaydı kapatılarak ticari faaliyetine son verildiğinin tespit edildiğinden işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, işyeri açma ve çalışma ruhsatının işyerinin açılıp faaliyet gösterilebilmesi için verilen bir izin olduğu,

ruhsatın veriliş amacı karşısında vergi kaydı silinerek faaliyete son verilmesi halinde, ruhsatın iptal edilmesi gerektiği sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık görülmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Maddi nedenle faaliyete ara verdiği, 28/09/2016 tarihinde vergi kaydını yeniden açtırmak suretiyle faaliyete başladığı, ruhsatının sonraki tarihte iptal edildiği, salt vergi kaydının silinmesinin ruhsat iptalini gerektirmediği, mevzuatta bu sebebin ruhsat iptalini gerektiren bir durum olarak düzenlenmediği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ….

DÜŞÜNCESİ

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla vergi kaydı bulunan davacının faaliyette bulunduğu dikkate alındığında, sonrasında tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmediği anlaşılmakla, davacının temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Balıkesir ili, … İlçesi, … Mah, … Caddesi, No:… adresinde ekmek fırını olarak faaliyet gösteren işyerinin, vergi kaydının kapatılarak faaliyetine son verildiğinden bahisle, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Bandırma Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 1. maddesinde; "Kanunun amacının, sanayi, tarım ve diğer işyerleri ile her türlü işletmeleri, işyeri açma ve çalışma ruhsatlarının verilmesi, işlerinin basitleştirilmesi ve kolaylaştırılması olduğu" belirtilerek, aynı Kanun'un 3. maddesinde; "İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatını vermeye yetkili olan merciler" sayılmıştır.

Anılan Kanun'un 4. maddesinde ise; "İznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde, insan sağlığına zarar vermemek, çevre kirliliğine yol açmamak, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak şeklinde öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliğin esas alınacağı" vurgulanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler" başlıklı 23. maddesinde; (Değişik : 19/3/2007 – 2007/11882 K.)

İkinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler; işin özelliğine göre bu maddenin ikinci fıkrasında belirtilen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra bu Yönetmeliğin eki Örnek 2’de yer alan başvuru formunu doldurarak yetkili idareye ibraz eder.

Yetkili idareler, ikinci ve üçüncü sınıf gayrisıhhî müesseseler için yapılacak beyan ve incelemelerde; insan sağlığına zarar verilmemesi, çevre kirliliğine yol açılmaması, yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemeleri esas alır.

Başvurunun öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı beş gün içinde düzenlenerek ilgiliye verilir. İlgili, bu belgeye dayanarak işyeri açabilir.

Beyana göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz.

İkinci ve üçüncü sınıf işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idare tarafından bir ay içinde kontrol edilir. Bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yetkili idareler tarafından yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, ikinci fıkrada belirtilen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde, işyerine bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde verilmiş olan ruhsat, yetkili idare tarafından iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ruhsat vermeye yetkili idareler tarafından ayrıca yasal işlem yapılır.

İkinci sınıf gayrisıhhî müesseselerden yakıcı, parlayıcı, patlayıcı ve tehlikeli maddelerle çalışılan işlerle oksijen LPG dolum ve depoları, bunlara ait dağıtım merkezleri, perakende satış yerleri, akaryakıt ile sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğalgaz istasyonları, atık işleme sanayi tesisleri ve benzeri yerlere müsaade verilmezden evvel civarında ikamet edenlerin sıhhat ve istirahatleri üzerine gerek tesisatları ve gerekse vaziyetleri itibarıyla bir zarar vermeyeceğine kanaat oluşturulması için yetkili idarelerce inceleme yapılması zorunludur.

Bu müesseselerin etrafında yetkili idareler tarafından belirlenecek mesafede sağlık koruma bandı bırakılması mecburidir. Söz konusu yerlerin üçüncü sınıf gayrisıhhî müessese olarak açılması durumunda sıhhî nezarete tabi tutulması yeterlidir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, kiracısı olduğu işyerinde faaliyet göstermek amacıyla ekmek ve ekmek çeşitleri üretimi satışı faaliyeti için davacı adına 13/06/2012 tarihinde 3. sınıf gayrisıhhi müessese işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, daha sonra vergi kaydından ve 27/01/2015 tarihli … Gazetesinden davacının 16/01/2015 tarihinde ticareti terk ederek, ticaret sicilinden re'sen terkin edildiğinin görülmesi üzerine, vergi kaydını kapatarak ticari faaliyetine son verdiği gerekçesiyle dava konusu 30/09/2016 tarihli işlemle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, ancak, öncesinde davacının 28/09/2016 tarihinde vergi dairesine mükellef kaydını yaptırarak işe başladığı, 03/10/2016 tarihinde yapılan yoklamada da faaliyetini sürdürdüğü anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla vergi kaydı bulunan davacının faaliyette bulunduğu dikkate alındığında, sonrasında tesis edilen dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle, Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.