Danıştay 4. Daire E.2023/8195 K.2023/5730

Dava konusu istem: Davacı tarafından, … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren … Restorant isimli işletmenin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsat hükümlerine aykırı olarak "pavyon" olarak faaliyet gösterildiğinden bahisle 01/10/2020 perşembe günü saat 10.00'da mühürleneceğine dair … Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıya ait iş yerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti) anılan madde uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptalini gerektiren fiillerden olmadığı, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Kanunun 6. maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, dolayısıyla söz konusu Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsat iptali koşullarının gerçekleşmediği, ruhsatın iptaline ilişkin bir karar da alınmadığı anlaşıldığından, davacının iş yerinin süresi belirtilmeksizin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya ait işyerinin restaurant ruhsatı bulunduğu, bayan çalıştırmak suretiyle pavyon tarzında faaliyet gösteren işletmelerin faaliyetleri tespit edilmesi durumunda gerekli kapatma süreçleri yapıldığı, davalı idare kendisine verilen yetki ile mevzuata uygun işlem tesis ettiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasının (d) bendinde; dava dilekçelerinin, iptali istenen işlem yönünden idari davaya konu olabilecek kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı noktasından inceleneceği, aynı Kanun'un 15. maddesinin 1/b bendinde de; 14. maddenin 3/d bendinde aykırı olarak açılan davanın reddine karar verileceği kuralı yer almıştır.

Hukuk aleminde idarenin değişiklik, yenilik doğuran irade açıklamaları şeklinde genel ifadesini bulan idari işlemler, Anayasal sınırlar içinde görev ve yetkileri haiz olan idarenin yükümlülüklerini yerine getirme ve özellikle kamu hizmetlerini görebilmede sahip olduğu başlıca vasıtalardan biridir. Yasal bir tanımı olmayan, idari işlemin nitelikleri öğreti ve idari yargı kararlarıyla belirlenmektedir. Buna göre bir tasarruf veya kararın idari işlem sayılabilmesi için bunun bir kamu kurumunca ya da idare örgütü içinde yer alan bir idari makamca verilmiş olması ve idarenin idare hukuku alanında gördüğü idari faaliyetlerle ilgili bulunması gerekir. Diğer bir deyişle idarece kullanılan yetki ile serdedilen kamusal irade, etki ve sonuçlarını idare hukuku alanında göstermelidir.

İdari işlemlerin genel kabul görmüş temel nitelik ve özellikleri olarak tek yanlılık, kanunilik ve uygulanabilirlik olarak sıralanabilir. İdari yargı yerinde iptal davası açılabilmesi için idari işlemin kesin ve yürütülebilir olması zorunludur. Kesin ve yürütülebilir bir işlem deyimi; işlemin tamamlanması için gerekli idari usul kuralları uygulanarak yetkili kamu görevlisi veya görevlileri tarafından imzalanan, bu durumu ile uygulamaya konulan ve kendi başına hukuki sonuçlar doğuran, idarenin tek taraflı ve buyurucu gücüne dayanan işlemleri ifade etmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu edilen … İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi üzerinde faaliyet gösteren … Restorant isimli işletmenin, işyeri açma ve çalıştırma ruhsat hükümlerine aykırı olarak "pavyon" olarak faaliyet gösterdiğinden bahisle 01/10/2020 perşembe günü saat 10.00'da mühürleneceğine dair … Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin icrai sonuç doğurmayan, kesin ve yürütülebilir işlem olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu nedenle söz konusu işlem yönünden incelenmeksizin ret kararı verilmesi gerekirken işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının istinaf isteminin reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.