Danıştay 4. Daire E.2023/8221 K.2023/6190

Dava konusu istem: Davacının işletmekte olduğu … isimli işyeri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E: …, K: … sayılı kararda; davacının ruhsat başvurusunun ekinde kira sözleşmesini ibraz ettiği, davalı idare tarafından kira sözleşmesine konu taşınmazın kontrat tarihindeki maliki ile imzalanmış geçerli bir kira sözleşmesi bulunmadığından bahisle başvurunun reddedildiği, olayda her ne kadar ruhsat talebine konu taşınmaz tapu kaydına göre 09/08/2019 tarihinde el değiştirdiği ve bu tarih itibariyle müdahil tarafından edinildiği görülmekte ise de.

Tüketici Mahkemesinin … tarih ve E:… ,K:… sayılı kararında, müdahilin, anılan taşınmazı kendisine teslim edilen 2001 tarihinden bu yana aralıksız kullandığı, davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ve geçersizliği yönünden herhangi bir karar alınmamış kira sözleşmesinin mevcut olduğu, 6098 sayılı Borçlar Kanununun taşınmaz kiralarına ilişkin maddelerinde, konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracının, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az 15 gün önce bildirimde bulunmaması halinde sözleşmesinin aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılacağının hüküm altına alındığı,

Kanun gereği kira sözleşmesinin tarafının ancak sözleşmenin feshi sebeplerinin varlığı halinde adli yargı mercilerinde açılacak dava ile kira sözleşmesinin feshine karar verilmesini talep edebileceği, adli yargı mercilerince sözleşmenin feshine dair bir karar veya sözleşmenin tarafları arasında kira sözleşmesinin feshine dair karşılıklı bir mutabakat olmadıkça mevcut kira sözleşmesinin geçerliliğini koruyacağı konusunda şüphe bulunmadığı,

bu durumda kiracılık ilişkisinin tarafı olmayan davalı idarenin, adli yargı mercilerince sözleşmenin feshine dair bir karar veya sözleşmenin tarafları arasında sözleşmenin feshine dair karşılıklı bir mutabakat olmaması ve sözleşmenin geçersizliğine dair adli yargı mercilerince verilmiş bir kararın da olmaması karşısında, kira sözleşmesinin geçerli bir sözleşme olmadığından bahisle, mevzuata göre değerlendirme yapılmaksızın ruhsat başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Kira sözleşmesinin imzalandığı tarihte kiraya veren kişinin malik olmadığı, müdahilin idareye vermiş olduğu dilekçesinde işyerinin davacı tarafından işgal edildiğini aralarında geçerli bir kira kontratı olmadığından işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmemesi gerektiğini talep ettiği, müdahilin idareye başvurduğu dilekçesindeki imza ile kira kontratındaki imzasının benzeşmediği, bu nedenle geçerli olmayan bir kira sözleşmesine dayanılarak ruhsat verilemeyeceği belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

6098 sayılı Borçlar Kanununun 310. maddesinde, "Sözleşmenin kurulmasından sonra kiralanan herhangi bir sebeple el değiştirirse, yeni malik kira sözleşmesinin tarafı olur." hükmü, 347. maddesinde ise "Konut ve çatılı işyeri kiralarında kiracı, belirli süreli sözleşmelerin süresinin bitiminden en az onbeş gün önce bildirimde bulunmadıkça, sözleşme aynı koşullarla bir yıl için uzatılmış sayılır. Kiraya veren, sözleşme süresinin bitimine dayanarak sözleşmeyi sona erdiremez. Ancak, on yıllık uzama süresi sonunda kiraya veren, bu süreyi izleyen her uzama yılının bitiminden en az üç ay önce bildirimde bulunmak koşuluyla, herhangi bir sebep göstermeksizin sözleşmeye son verebilir." hükmü yer almaktadır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 5. maddesinde işyerlerinde aranacak genel şartlar düzenlenmiş, İşyeri Açılması başlıklı 6. maddesinde "...İşyeri açmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1 ve 2’de yer alan durumlarına uygun formu doldurarak yetkili idareye başvurur...", kuralına yer verilmiş, Örnek-1 ve Örnek-2 formunda da mülkiyet durumu ile ilgili başvuranın malik ise tapu sureti, kiracı ise kira sözleşmesinin bulunması gerektiği düzenlemesi yer almıştır.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacının ... isimli işyerini işletmekte olduğu, 17/10/2019 tarihinde saat 14:30 sıralarında işyerinde yapılan denetimde, dava konusu yerde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan ticari faaliyette bulunduğunun tespit edildiği ve tespit tutanağının davacı tarafından imzalandığı, davacının 04/11/2019 tarihli dilekçe ile davalı idareye ruhsat başvurusunda bulunduğu, davalı idare tarafından başvuru dilekçesi ekinde yer alan 17/01/2018 tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesinin güncel kira sözleşmesi olmadığından bahisle başvurunun kabul edilmediği ve güncel kira kontratının istenildiği,

kira ilişkisi devam ettiğinden bahisle davacı tarafından kira kontratının kabul edilmesi ve kendisine işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi talebinde bulunulduğu, davacının ruhsat talebi ile ilgili olarak davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı işlemi ile ''kira kontratının ve tapu fotokopisinin incelenmesi neticesinde taşınmaz malikinin sözleşmede ismi geçen ... adına olmadığının, ...'ın 24/10/2019 tarihli dilekçesi ile işyerinin işgal altında olduğu ve kira kontratı olmadığı yönünde de beyanı bulunduğu, ruhsat vermeye esas belgelerden geçerli bir kira kontratı olmadığı kanaati ile,

geçerli bir kira kontratı ve istenilen ruhsata esas belgelerin sunulması halinde talebin yeniden değerlendirileceği'' gerekçesi ile talebinin reddedildiği, akabinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadığından bahisle, ''5393 sayılı Kanun ve 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi, 5326 sayılı Kanunun 32. maddesi uyarınca Belediye Meclisinin ...tarih ve ...sayılı (Zabıta Tembihnamesi) kararına istinaden 320,00-TL para cezası ile adı geçene işyeri açma ve çalışma ruhsatını alıncaya kadar 20 gün süre verilmesi, süre sonunda işyeri açma ve çalışma ruhsatını almadığı takdirde ticaret ve sanat icrasından men edilmesine,

...tarih ve ...sayılı Encümen kararının alındığı, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsat talebinin reddine ilişkin davalı idarenin ...tarih ve ...sayılı işleminin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık konusu olayda; Adana 3. Tüketici Mahkemesince, müdahilin kendisine teslim edilen ruhsat talebine konu taşınmazı 2001 tarihinden bu yana aralıksız kullandığı bu nedenle eski malik ...adına kayıtlı tapu kayıtlarının iptali ile müdahil ... adına tesciline karar verildiği, bunun sonucunda da taşınmazın 09/08/2019 tarihinde müdahil ... adına tescil edildiği görülmüş ise de, kira sözleşmesinin imzalandığı sırada kiraya veren tarafın malik olmadığının açık olduğu, her ne kadar daha sonrasında alınan mahkeme kararı ile gerçek malikin sözleşmede kiraya veren taraf ile aynı kişi olduğu sonucuna varılmış ise de bu durumun yapılan kira sözleşmesini başından itibaren geçerli hale getirmeyeceği açıktır.

Bu durumda, imzalandığı tarih itibariyle geçerli olmayan bir kira sözleşmesine dayanılarak yapılan ruhsat başvurusunun reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.