Danıştay 4. Daire E.2023/8506 K.2023/6301

Dava konusu istem: Ankara ili, Sincan İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "kuruyemiş satışı" ruhsatı ile faaliyet gösteren davacı tarafından, işyeri açılış ve kapanış saatlerine aykırı olarak faaliyette bulunma fiilini alışkanlık haline getirdiğinin tespiti üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Sincan Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işlem nedeniyle işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

4250 sayılı İspirtolu İçkiler Kanunu'nda alkollü içki satışına ilişkin belirlenen saatlere uyulmamasının yaptırımının idari para cezası olarak belirlendiği, 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanun'un 1. maddesinde Belediye mevzuatı ile men edilen işleri yapanlara idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verileceğinin düzenlendiği, işyerinin açılış ve kapanış saatlerine uyulmaması ya da kanun ile belirlenen saatler dışında alkollü içki satışı yapılmasının, ruhsat iptalini gerektiren bir sebep olarak sayılmadığı,

davalı idarece ruhsat iptaline gerekçe olarak İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi gösterilmiş ise de, işyerinin açılış ve kapanış saatlerine uyulmaması ya da belirlenen saatler dışında alkollü içki satışı yapılması fiilinin ruhsat iptalini gerektirmediğinden, aksi yönde tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının alışkanlık haline getirdiği fiilleri dikkate alındığında, idari para cezası, faaliyetin geçici süre ile men edilmesi ya da yasaklanan faaliyetin men'ine ceza verilmekle bu fiillere engel olunamayacağı, birçok kez davacı hakkında idari para cezası tesis edilmesine rağmen mevzuata aykırı aynı fiilleri tekrar gerçekleştirdiği, bu fiiller neticesinde idari para cezasından çok daha fazla satış yaptığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava; Ankara ili, Sincan İlçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde "kuruyemiş satışı" ruhsatı ile faaliyet gösteren davacı tarafından, işyeri açılış ve kapanış saatlerine aykırı olarak faaliyette bulunma fiilini alışkanlık haline getirdiğinin tespiti üzerine, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Sincan Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğünün ... tarih ve E... sayılı işlemi ile bu işlem nedeniyle işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." düzenlemesi getirilmiştir.

4250 sayılı İspirtolu İçkiler Kanunu'nun 6. maddesinin 5. fıkrasında, alkollü içkilerin 22:00 ila 06:00 saatleri arasında perakende olarak satılamayacağı; 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde, aykırı hareket edenlere 03/01/2002 tarih ve 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunu'nun 8. maddesinin 5. fıkrasının (k) bendinde öngörülen idari para cezasının verileceği belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyeri için verilen "kuruyemiş satışı" ruhsatının, işyerinde yapılan denetimlerde işyerinin açılış ve kapanış saatlerine uyulmaması ve belirlenen saatler dışında alkollü içki satışı yapılmasının alışkanlık haline getirildiğinin tespit edilmesi üzerine, iptal edilerek mühürlenmesi suretiyle faaliyetten men edildiği anlaşılmıştır.

Buna göre, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak açılış ve kapanış saatlerine uymayarak belirlenen saatler dışında alkollü içki satışı "mevzuata uygun olmayan unsur" niteliğinde olduğu, faaliyetinin süreklilik taşıdığının tespiti üzerine, yukarıda yer verilen Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilmesi gerekirken, belirtilen süre verilmeden doğrudan ruhsatı iptal edilerek işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin olarak tesis edilen işlemlerde hukuka uygunluk, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince verilen kararda ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen gerekçe ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.