Danıştay 4. Daire E.2023/8536 K.2024/1694

Dava konusu istem: İstanbul İli, Sultangazi İlçesi, ... sokak, No:… sayılı yerde bulunan büfenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi uyarınca mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin Sultangazi Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nce tesis edilen … tarih ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu işyerinde mevzuata aykırı olarak ruhsat faaliyeti haricinde açıkta alkollü içki satışı yapıldığının tespit edilmesi üzerine söz konusu eksikliklerin giderilmesi için davacıya 15 gün süre verilmeden İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesi gereğince ruhsat iptaline yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ruhsat faaliyetine aykırı olarak açıkta içki satışı yapıldığı, bu durumda işyerinin izinsiz işletildiğinin açık olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

4250 sayılı İspirtolu İçkiler Kanunu'nun 6. maddesinin 6. fıkrasında, alkollü içkilerin sunum izni verilen yerlerde açık olarak tüketilebileceği ve bu yerlerde tesis sınırları dışında tüketilmek üzere alkollü içki satışı yapılamayacağının düzenlendiği; 9. maddesinin 1. fıkrasında, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almalarının zorunlu olduğu; 7. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, bu konudaki düzenlemelere aykırı hareket edenlere idari para cezasının verileceği belirtilmiştir.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde, "3 üncü maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar.

a) İnsan sağlığına zarar vermemek,

b) Çevre kirliliğine yol açmamak,

c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak."; 6. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, 3 üncü maddede belirtilen merciler tarafından ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına ruhsatın veriliş tarihini izleyen bir ay içinde kontrol ettirilirler. Bu süre içinde kontrol ettirilmemesi halinde, ilgili, çalışma ruhsatı almış sayılır ve kontrol görevini süresinde yerine getirmeyen kamu görevlileri hakkında yasal hükümler uygulanır.

Ruhsat verilmesini takiben yapılacak kontrol ve denetimlerde, 4 üncü maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde; verilmiş olan ruhsat, ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci veya mülki idare amirince iptal edilerek işyeri kapatılır ve ilgililer hakkında ayrıca işlem yapılır." kuralına yer verilmiştir.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesinde, İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır.

Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır" hükmünün yer aldığı, 09/06/2020 tarihli Resmî Gazetede yayımlanarak yönetmeliğe eklenen faaliyetten geçici süreyle men ve idarî para cezası başlıklı Ek 3. Maddesinde ise, 13 üncü maddenin birinci fıkrası, 21 inci maddenin ikinci fıkrası ve 23 üncü maddenin beşinci fıkrası uyarınca yapılacak ilk denetimden sonra yetkili idarelerce yapılacak denetimlerde, işletmecinin kusurlu fiili sebebiyle iş yerinde oluşmuş, mer’i mevzuata aykırılıkların ve noksanlıkların tespiti halinde,

bu aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmesi için işletmeciye bir defaya mahsus onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen aykırılıkların ve noksanlıkların giderilmemesi halinde 1608 sayılı Kanunun 1 inci maddesi gereğince işletmeciye idari para cezası verilir.

Ayrıca gayrisıhhî müesseselerde aykırılık ve noksanlıklar giderilinceye kadar, sıhhi müesseselerde ise yetkili idarenin öngördüğü ve onbeş günden fazla olmayan bir süre kadar faaliyetin menine karar verilir. Aykırılıkların ve noksanlıkların giderildiğinin tespiti halinde iş yeri hakkında verilmiş olan men kararı derhal kaldırılır. Umuma açık istirahat ve eğlence yerleri bakımından 2559 sayılı Kanunun 6 ncı ve 8 inci madde hükümleri saklıdır" düzenlemesi getirilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak alkollü içki satışı yapılmasının "mevzuata uygun olmayan unsur" niteliğinde olduğu, davalı idare tarafından aykırılığın tespiti üzerine, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 13. maddesi uyarınca bu aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş günlük süre verilmemek suretiyle davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, davacıya ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlem tarihi itibariyle olaya uygulanacak yönetmelik hükmünün Ek Madde 3 olduğu, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in yukarıda belirtilen Ek 3. maddesi uyarınca noksanlık ve aykırılığın giderilmesi için davacıya onbeş gün süre verilmesi ve verilen süre sonunda yapılacak denetimde aynı aykırılığın devam ettiğinin anlaşılması halinde 1608 sayılı Kanun uyarınca para cezası verilerek işyerinin faaliyetten men edilebileceği, bunun dışında, mevzuat hükümlerine aykırı olarak işletildiğinden bahisle yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca ruhsat iptalinin yapılamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bu nedenlerle davacının işyerine ait ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.