Danıştay 4. Daire E.2023/8544 K.2023/7438

2- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara ili, Keçiören ilçesi, … Mahallesi, … Sokak, No:… adresinde "2. el oto alım satım" faaliyetinde bulunan davacıya ait işyerinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararına istinaden, 26/09/2017 tarihinde mühürleneceğinin ve bu tarihe kadar işyerinin boşaltılarak mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 21/09/2017 tarihli Keçiören Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararda.

İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü tarafından yayımlanan 2008/71 sayılı Genelge uyarınca Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla, Ankara İlinde bulunan ikinci el oto alım satımı yapan oto galerilerinin 01/03/2016 tarihine kadar Esenboğa Yolu,...Kavşağı ikinci el oto satım sitesine (...) taşınmasına karar verildiği, sözkonusu otogalerilerinin çoğunun kent içinde apartman altlarında bulunduğu, satışa sunulan araçların yol kenarlarında ve apartman girişlerinde sergilendiği,

bu araçların bir kısmının LPG'li olması sebebiyle yangın ve patlama tehlikesi açısından potansiyel tehlike oluşturduğundan çevre sakinlerinin can ve mal güvenliğini tehdit ettiği, trafiği engeller şekilde park edilmesi sebebiyle trafik güvenliğini tehlikeye attığı, ayrıca çevre kirliliği oluşturulduğu, modern şehirleşme anlayışının bir gereği olarak ikinci el oto-alım satımı yapan işyerlerinin, şehir dışında bu faaliyet alanı için inşa edilmiş sitesine taşınmasına, verilen süre içinde taşınmama hâlinde ruhsatı olanların ruhsatının iptal edileceğine ve faaliyetten men edileceğine karar verildiği görülmüş olup;

söz konusu karara istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilip edilmediği, işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin encümen kararı alınıp alınmadığı hususları hakkında kendilerine herhangi bir bilgi ve belge verilmediği, dayanaksız bir tebliğname ile işyerinin kapatılmaya, mühürlenmeye çalışıldığı, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığınca, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından savunma verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir. Hiçbir mahkeme, görev ve yetkisi içindeki davaya bakmaktan kaçınamaz." hükmü yer almıştır.

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, "Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu" hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 günlü, 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde. "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise.

"14/06/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/07/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.

Dosyanın ve UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; davacı tarafından, Ankara ili, Keçiören ilçesi,. Mahallesi,.

Sokak, No:… adresinde ikinci el oto galeri olarak faaliyet gösteren iş yerinin, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı gereğince 05/11/2016 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ve bu tarihe kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 31/10/2016 tarihli Keçiören Belediye Başkanlığı işleminin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle davalı idare aleyhine açılan davada; ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:… sayılı kararı ile yürütmenin durdurulması isteminin reddine, tebligatın tamamlanmasına karar verilmesi üzerine, davacıya ait işyerinin, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih, … sayılı kararına istinaden, 26/09/2017 tarihinde mühürleneceğinin ve bu tarihe kadar işyerinin boşaltılarak mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin dava konusu 21/09/2017 tarihli Keçiören Belediye Başkanlığı Zabıta Müdürlüğü işleminin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait iş yerinin, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli ve … sayılı kararı gereğince 05/11/2016 tarihinde mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ve bu tarihe kadar mühürlemeye hazır hale getirilmesine ilişkin 31/10/2016 tarihli Keçiören Belediye Başkanlığı işleminin iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle davalı idare aleyhine açılan davada; davanın reddi yolunda ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine dair. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı kararının, Danıştay Sekizinci Dairesinin 10/03/2022 tarih, E:2018/5305, K:2022/1578 sayılı kararı ile, davacının işyeri için verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine anılan işyerinin kapatılması yönünde belediye encümeni kararı olmaksızın doğrudan işyerinin mühürlenmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu, bozmaya uyma üzerine, davacı istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline dair.

Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesince verilen … tarih, E:…, K:… sayılı karara karşı davalı Keçiören Belediye Başkanlığı tarafından yapılan temyiz isteminin ise, Danıştay İkinci Dairesinin 13/06/2023 tarih, E:2023/2101, K:2023/3445 sayılı kararı ile reddedilerek davacı adına düzenlenen … günlü, … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının dava konusu işlemin tesis edilmesinden önce, … günlü, … sayılı işlemle iptal edildiği, fakat ruhsat iptal işleminin davacıya tebliğ edilmediğinin dosya içeriğinden anlaşıldığı, bu durumda;

davacıya, işyeri ruhsatının iptali işlemine karşı yasal yollara başvurma hakkı tanınmadığı görüldüğünden, işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka uyarlık; dava konusu işlemin iptali yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle, Onandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacı adına düzenlenen … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının … tarih ve … sayılı işlemle iptal edilmesine rağmen, ruhsat iptali işlemi davacıya tebliğ edilmeksizin, dolayısıyla, davacıya, işyeri ruhsatının iptali işlemine karşı yasal yollara başvurma hakkı tanınmaksızın işyerinin mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.