Danıştay 4. Daire E.2023/8711 K.2023/7156

Dava konusu istem: Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi ... Cad. No:... adresinde bulunan ahırda, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan hayvan besiciliği yapıldığının tespit edildiğinden bahisle 1608 sayılı Kanun uyarınca faaliyetten men edilmesine ilişkin Keçiören Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay İkinci Dairesinin 16/11/2021 tarihli ve E:2021/11630, K:2021/4276 sayılı bozma kararına uyularak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında.

1608 sayılı Kanun'un diğer mevzuatta yaptırım öngörülmeyen hallerde uygulanacağı, 3572 sayılı Kanun'da İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'te öngörülen kriterlere uygun olarak başvuru yapılması halinde yetkili idarelerce işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği, ilgilinin bu belgeye dayanarak işyeri açabileceği hükme bağlanmasına rağmen işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan faaliyet gösterilmesi durumunda uygulanacak yaptırımın düzenlenmediği,

bu kapsamda belediye encümeninin 3572 sayılı Kanun ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'e göre işyeri açma çalışma ruhsatı almadan işyeri açanlara 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden yaptırım uygulayabileceğinin izahtan vareste olduğu, bu durumda, davacı tarafından işletilen işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği 07/11/2018 tarihinde yapılan denetimde düzenlenen zabıt varakası ile tespit edilmiş olduğundan, 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulü ile .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, hayvan besiciliği faaliyetinde bulunanlara Tarım ve Orman Bakanlığınca işletme numarası verildiğinden kendisine de 06658611 nolu işletme numarası verildiği, söz konusu numara ile herhangi bir ruhsata tabi olmaksızın besicilik faaliyetinde bulunmasının mümkün olduğu, davalı idare tarafından aleyhine uygulanan işlemler nedeniyle sahip olduğu hayvan sayısının azaldığı belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) AZLIK OYU

1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkâmı Cezaiye Hakkında 16 Nisan 1340 Tarih ve 486 Numaralı Kanunun Bazı Maddelerini Muaddil Kanun'un 1. maddesinde, belediye meclis ve encümenlerinin kendilerine kanun, nizam ve talimatnamelerin verdiği vazife ve salahiyet dairesinde ittihaz ettikleri kararlara muhalif hareket edenlerle belediye kanun ve nizam ve talimatnamelerinin men veya emrettiği fiilleri işleyenlere veya yapmayanlara belediye encümenince Kabahatler Kanunu'nun 32. maddesine göre idarî para cezası ve yasaklanan faaliyetin menine karar verileceği, bu kararda ilgili kişiye bir süre de verilebileceği,

belediye encümeni kararında belli bir fiilin muayyen bir süre zarfında yapılmasını da emredebileceği, emredilen fiilin ilgili kişi tarafından yapılmaması hâlinde, masrafları yüzde yirmi zammı ile birlikte tahsil edilmek üzere belediye tarafından yerine getirileceği, bu madde hükümlerinin ilgili kanunda ayrıca hüküm bulunmayan hâllerde uygulanacağı öngörülmüştür.

1608 sayılı Kanunun 1. maddesine göre, Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanuna dayanan kararlarına, emirlerine, duyurularına uymakla yükümlüdür. Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanununun 15. maddenin (b) fıkrasına göre de "yönetmelik çıkarmak, belediye yasakları koymak ve uygulamak" belediyenin yetki ve imtiyazları arasında yer almaktadır.

Yine aynı Kanunun 34/e maddesinde Encümenin, kanunlarda öngörülen cezaları vermek görev ve yetkisi bulunmaktadır. Buna göre, 1608 sayılı Kanun.

5393 Sayılı Belediye Kanunu ve belediyeye yetki tanıyan diğer kanunlar uyarınca çeşitli yetkilerle donatılıp görevler yüklenen belediye meclisi ve encümeninin, hizmetlerinde etkinliği, kamu hizmetinin yürütülmesine dair kararlarının uygulanmasını sağlayıcı hükümler içeren; ayrıca belediye kanun, nizam ve talimatnamelerinde belirtilen emir ve yasaklara uymayanlara uygulanacak yaptırımları belirleyen bir kanundur.

1608 sayılı Kanunun son fıkrasında bahsi geçen ilgili Kanun ibaresinden ise, belediyenin yetki ve görevlerini belirleyen Belediye Kanunu dışında belediyeye yasaklanan faaliyetin men'i konusunda yetki veren ilgili diğer kanunların anlaşılması gerekmektedir. O halde; belediye mevzuatında ve belediyeye yetki tanıyan diğer mevzuatta yasaklayıcı hüküm bulunduğu halde bunlara uymayanlara verilecek ceza bu kanunlarda yer almamışsa 1608 sayılı Kanun uygulanacaktır.

10/05/2005 gün ve 25902 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyeri Açılması" başlıklı 6. maddesinde;" Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Öte yandan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik ekinde yer alan (Ek 2) "Gayrisıhhi Müesseseler Listesi"nin B-9.14 maddesinde, 500 adet ve üzeri büyükbaş ve 1.000 adet ve üzeri kapasitedeki küçükbaş kapasiteli büyükbaş ve küçükbaş besi tesislerinin ikinci sınıf gayrisıhhi müesseseler olduğu, C-8.13 maddesinde, 20-500 adet arası büyükbaş ve 100-1000 adet arası kapasitedeki küçükbaş ve büyükbaş besi tesislerinin üçüncü sınıf gayrisıhhi müesseseler olarak belirlenmiştir.

Dava dosyasının incelenmesinden; Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde davacının işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı almadan besicilik faaliyetinde bulunduğundan bahisle davalı idarece 1608 sayılı Umuru Belediyeye Müteallik Ahkamı Cezaiye Hakkında Kanunun 1. maddesi uyarınca faaliyetten men edilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre, gerek işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan faaliyet gösterenler açısından ilgili mevzuatta öngörülen usul çerçevesinde yukarıda bahsolunan 3572 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca çıkarılan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde ruhsatsız durumdaki işyerlerine yönelik olarak hangi idari yaptırımın uygulanacağı açıkça düzenlenmiş olduğundan, anılan Kanun ve Yönetmelik'in uygulanma imkanı bulunan hallerde, 1608 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanma imkanı bulunmamaktadır.

Bu durumda; Ankara İli, Keçiören İlçesi, ... Mahallesi ... Cad. No:1...84 adresinde 07/11/2018 tarihinde yapılan denetimde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan büyükbaş hayvan besiciliği faaliyetinde bulunulduğunun tespit edilerek durumun tutanak altına alınması üzerine, işyeri açma ve çalıştırma ruhsatı bulunmadığından bahisle 1608 sayılı Kanun'un 1. maddesine istinaden faaliyetten men edilmesine ilişkin davacı adına tesis edilen... tarih ve ... sayılı Keçiören Belediye Encümeni kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.