Danıştay 4. Daire E.2023/8844 K.2023/6048

Dava konusu istem: İstanbul ili, Fatih ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde bulunan konutun işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan günübirlik apart olarak kullandırıldığından bahisle 180 gün süreyle mühürlenerek kapatılmasının bildirilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlem ile dayanağı … tarih ve … sayılı Belediye Meclisi kararının ve dairenin mühürlemesine ilişkin 06/07/2017 tarihli tutanağın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:.., K: … sayılı kararda; mevzuatta kapatma yaptırımı ile güdülen amacın ruhsatsız kapatma için süre belirleyen meclis kararının kanunilik ilkesine aykırı olarak mevzuatta açıkça belirlenmiş bir yaptırımı değiştirecek nitelikte düzenleme içermesi nedeniyle hukuka aykırı bulunduğu, sonuç olarak söz konusu karar uyarınca davacının taşınmazının mühürlenme süresinin 180 gün olarak uygulanacağı yolunda tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya ait dairenin günlük olarak kiraya verildiğinin tespit edilmesi üzerine mühürlendiği, dava konusu meclis kararı ile mühürleme işleminin farklı olduğu, mühürleme işleminin hukuka uygunluğunun meclis kararının iptal edilmesinden etkilenmemesi gerektiği, ilgili mevzuata uygun olarak tesis edildiği halde, mühürleme işleminin de iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Dava, davacıya ait konutun günübirlik apart olarak kullandırıldığından bahisle 180 gün süreyle mühürlenerek kapatılmasının bildirilmesine ilişkin … tarih ve E…. sayılı işlem ile dayanağı … tarih ve … sayılı Belediye Meclisi kararının ve dairenin mühürlemesine ilişkin 06/07/2017 tarihli tutanağın iptali istemiyle açılmıştır.

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesinin 1. fıkrasının (t) bendinde, "iş yeri", ticari, sınai, zirai veya mesleki bir faaliyetin ya da girişimin icrasına tahsis edilen veya bu faaliyetlerde kullanılan, kara ya da su üzerindeki açık veya kapalı alanda bulunan sabit ya da mobil yerler olarak tanımlanmış, 32. maddesinde de umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılmasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

Ticari, sınai, zirai veya mesleki faaliyetten ne anlaşılması gerektiği vergi uygulamaları, bu kapsamda, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu hükümleri göz önünde bulundurulmak suretiyle değerlendirileceği izahtan verestedir.

Uyuşmazlık konusu adreste, 06/07/2017 tarihinde yapılan denetimde, söz konusu adreste yabancı uyruklu 10 şahsın bulunduğu, bu kişilerin Behçet Kara isimli kişiye günlük 35 dolar ödemek suretiyle adreste kaldığı, kira kontratının bulunmadığı, günü birlik daire olarak kullanıldığına ilişkin düzenlenen tutanak üzerine davacının dairesini ticari faaliyet kapsamında apart olarak kullandırdığı, dolayısıyla ruhsatsız faaliyette bulunulduğundan bahisle dava konusu mühürleme işleminin gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu belediye meclisi kararının kanunilik ilkesine aykırı olarak mevzuatta açıkça belirlenmiş bir yaptırımı değiştirecek nitelikte düzenleme içermesi nedeniyle hukuka aykırı olduğu, söz konusu karar uyarınca davacının taşınmazının mühürlenme süresinin 180 gün olarak uygulanacağı yolunda tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiş ise de, Yönetmeliğin 32. maddesine göre ruhsatsız faaliyette bulunulması iş yerinin mühürlenmesi için yeterli olup ruhsatın alınmasını müteakip kaldırılacağı ve buna ilişkin bir süre de belirlenmediği hususu gözetildiğinde Belediye meclisi kararında belirlenen 180 günlük sürenin dava konusu işlemi kusurlandırmayacağı açıktır.

Mahkemece tespit tutanağına istinaden gerçekleştirilen dava konusu işlemin, yukarıda yer verilen mevzuata uygun olup olmadığı hususunda bir inceleme yapılmadığı, dolayısıyla mühürleme işlemi yönünden eksik incelemeye dayalı olarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, 06/07/2017 tarihli tespit tutanağında yer alan aykırılıkların ilgili mevzuat kapsamında değerlendirilmesi suretiyle mühürleme işlemi hakkında karar verilmesi gerekir iken, bu husus yönünden bir inceleme yapılmadan anılan gerekçeyle dava konusu mühürleme işleminin de iptaline karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenle, temyize konu kararın bozulması gerektiği görüşüyle, onamaya ilişkin Daire kararına katılmıyorum.