Danıştay 4. Daire E.2023/8868 K.2024/1475

Dava konusu istem: Yozgat ili, Yerköy ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan davacıya ait işyerinin, ruhsatsız olduğundan bahisle kapatılmasına ilişkin 27/10/2015 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ilgili mevzuat uyarınca işyerlerinin yetkili ilçe belediyesi denetimine tabi olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatı almaksızın faaliyette bulunulamayacağı, ruhsatsız olarak faaliyette bulunanların ise faaliyetlerine son verileceğinin hüküm altına alındığı, dava konusu olayda ise, işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan faaliyette bulunduğu konusunda tartışma bulunmayan davacıya ait işyerinin, faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; ilgili mevzuat uyarınca, belediye hudutları dahilinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye belediyelerin yetkili olduğu, buradan hareketle ruhsat alınmadan açılan işyerlerinin kapatılması hususunda da belediye hudutları dahilinde belediyenin yetkili olduğu, bu sebeple ruhsatsız açılan işyerinin kapatılabilmesi için belediye encümeni kararının gerektiği, zabıtanın görev ve yetkisinin ise, ancak bu encümen kararı uygulamaya ilişkin olduğunun hüküm altına alındığı, dava konusu uyuşmazlıkta ise, işyerinin kapatılması işleminin Zabıta Müdürlüğü tarafından tesis edildiği,

dolayısıyla dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık görülmediği gerekçesiyle mahkeme kararının kaldırılmasına dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Ruhsatsız olan işyerinin kapatılmasında usuli bir eksiklik olmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, "Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyeri ve işletmelere belediyeler, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu" hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde; "Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır.

İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır; ruhsat için ayrıca, meclis veya encümen tarafından bir karar alınmaz." düzenlemesine yer verilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Zabıtanın görev ve yetkileri" başlıklı 51. maddesinin birinci fıkrasında; "Belediye zabıtası, beldede esenlik, huzur, sağlık ve düzenin sağlanmasıyla görevli olup bu amaçla, belediye meclisi tarafından alınan ve belediye zabıtası tarafından yerine getirilmesi gereken emir ve yasaklarla bunlara uymayanlar hakkında mevzuatta öngörülen ceza ve diğer yaptırımları uygular." düzenlemesine yer verilmiştir.

11/04/2007 tarih ve 26490 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği'nin "Görev alanı" başlıklı 8. maddesinde. "Belediye zabıtası belediye sınırları içerisinde görevli ve yetkilidir. Ayrıca, mücavir alanlarda kanunlarla belediyenin yetki ve sorumluluğuna verilmiş hizmetler bakımından da yetkili ve görevlidir." hükmü, "Görevleri başlıklı" 10. maddesinin 1/a fıkrasının 20. bendinde ise.

"14/6/1989 tarihli ve 3572 sayılı İşyeri Açma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun ile 14/7/2005 tarihli ve 2005/9207 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri gereğince, işyerinin açma ruhsatı alıp almadığını kontrol etmek, yetkili mercilerce verilen işyeri kapatma cezasını uygulamak ve gereken işlemleri yapmak." hükmü yer almıştır.

Ruhsatsız işyerleri bakımından, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "işyeri açılması" başlıklı 6. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıkça kurala bağlanmıştır.

Görüldüğü üzere; yukarıda yer verilen düzenlemeyle, herhangi bir ruhsatı bulunmayan, fiilen işyeri açarak faaliyette bulunulan yerler bakımından, ruhsatlı işyerleri bakımından getirilen hukuki statüden ve hukuki korumalardan yararlandırılmasının önüne geçilmiş olup, bu gibi ruhsatsız işyerlerinin faaliyet göstermesinin engellenmesinin, özel kolluk birimi olan zabıtanın görev ve yetkileri arasında yer aldığı açıktır.

Bu durumda, davacıya ait "..." isimli işyerinde davalı idare Zabıta Müdürlüğü ekiplerince 27/10/2015 tarihinde yapılan kontrolde ruhsatsız olarak faaliyet gösterdiğinin tespiti üzerine işyerinin aynı Müdürlüğün 27/10/2015 tarihli "işyeri kapama tutanağı" ile kapatılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığından, söz konusu işlemin iptali yolunda verilen kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Davalı idare tarafından temyiz edilen Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyorum.