Danıştay 4. Daire E.2023/8911 K.2024/352

Dava konusu istem: Mersin ili, Yenişehir ilçesi, … Mahallesi, … Bulvarı, no:… adresinde bulunan davacının mesul müdürü olduğu ... Otelcilik ve Turizm Anonim Şirketine ait "Merada" unvanlı işletmenin 19/09/2020 tarihinde mühürlenmesine dair Yenişehir Belediye Başkanlığı işlemi ile söz konusu bu işlemin dayanağı olan Yenişehir Kaymakamlığı'nın … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacının mesul müdürü olduğu işletmede Mersin Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 19/09/2020 tarihinde yapılan kontrolde, işletmenin bar olarak işletildiğinin tespit edilmesi üzerine Yenişehir Kaymakamlığı'nca işyerinin ana faaliyet konusu dışında faaliyet gösterdiğinin tespit edildiği gerekçe gösterilerek kapatılmasının Yenişehir Belediye Başkanlığı'ndan istenildiği, anılan yazıya istinaden Yenişehir Belediye Başkanlığınca işyerinin mühürlendiği,

davacı tarafından mühürlemeye Belediye Başkanlığı işlemi ile bu işleme dayanak gösterilen Yenişehir Kaymakamlığı işleminin iptali istemiyle açılan davada, Belediye Başkanlığı'nın 19/09/2020 tarihli mühürleme işlemi yönünden incelendiğinde; davacının mesul müdürü olduğu işyerinin, ana faaliyet konusu dışında faaliyet gösterdiğinden ve faaliyet alanının ruhsatı ile uyuşmadığından bahisle mühürlendiği,

işyeri sahibine işyerindeki bahsi geçen aykırılık ve noksanlıkları gidermesi için 15 gün süre verilmediği görüldüğünden, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğinin 13. maddesi hükmüne aykırı olarak 15 gün süre verilmeden tesis edilen mühürleme işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı, dava konusu Yenişehir Kaymakamlığı işlemi yönünden ise bahse konu Yönetmelik hükmüne göre işyerine ait ruhsatın iptali ile işyerinin kapatılması yetkisinin ruhsatı düzenleyen idareye ait olduğundan dava konusu bu işlemde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Belediye tarafından, davacının ruhsatta belirtilen restorant faaliyeti dışına çıkarak bar tarzında işletildiği, bu nedenle Mersin İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulu kararı gereğince mühürlenerek kapatıldığı, yapılan işlemlerin ilgili mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu'nun 27. maddesinde. "Umumi hıfzıssıhha meclisleri mahallin sıhhi ahvalini daima nazarı dikkat önünde bulundurarak şehir ve kasaba ve köyler sıhhi vaziyetinin ıslahına ve mevcut mahzurların izalesine yarayan tedbirleri alırlar.

Sari ve salgın hastalıklar hakkında istihbaratı tanzim, sari ve içtimai hastalıklardan korunmak çareleri ve sıhhi hayatın faideleri hakkında halkı tenvir ve bir sari hastalık zuhurunda hastalığın izalesi için alınan tedbirlerin ifasına muavenet eylerler." hükmü, 77. maddesinde.

"Sari ve salgın hastalıklardan birinin hüküm sürdüğü veya tehdit ettiği mahallerde Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekaletinin tasvibiyle bütün umumi mahallerde vuku bulacak içtimalar tahdit veya menolunabilir..." hükmüne, aynı kanunun 258. maddesinde, "Bütün oteller, hanlar ve misafirhanelerin sıhhi şartları mecburi ve asgari olarak ihtiva etmeleri lazım gelen müştemilatı belediyelerce, belediye hudutları haricindeki yerlerde vilayet veya kaza sıhhat memurlarınca tayin ve murakabe edilir." hükmüne, aynı kanunun 259. maddesinde, "Sıhhi şartları haiz olmayan ve hastalıkların intikaline vasıta olduğu görülen, otel,

han ve sair misafirhaneler her türlü mahzurdan salim bir surette ıslahı sabit oluncaya kadar kapatılır." hükmüne yer verildiği anlaşılmaktadır.

Belirtilen Kanun hükümleri çerçevesinde ihdas edilen İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü'nün 15/09/2020 tarih ve E.15055 sayılı Genelgesinde ve anılan Genelgeye istinaden alınan 16/09/2020 tarih ve 2020/88 karar no'lu İl Umumi Hıfzıssıhha Meclisi Kararında; "ana faaliyeti gazino pavyon, diskotek, bar, birahane, taverna veya gece kulübü olup sonradan ilgili yerel yönetime müracaat ederek ana faaliyet alanını değiştiren işyerlerine yönelik denetim faaliyetlerinin yoğunlaştırılması,

bu denetimlerde faaliyet konusunu değiştirerek salgınla mücadele kapsamında alınan tedbirleri devre dışı bırakacak şekilde eski faaliyetine davam ettiği tespit edilen işletmelerin ilgi genelgelerimiz çerçevesinde derhal kapatılması, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin Ek 3. maddesi çerçevesinde ayrıca işlem yapılması" düzenlemelerine yer verilmektedir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve dosyadaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendiriliğinde.

1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanuna istinaden çıkarılan, İçişleri Bakanlığının 5240 sayılı ve 5361 sayılı Genelgesi Covid-19 salgın konulu yazıları, Mersin İl Umumi Hıfzıssıhha Kurulunun 2020/88 sayılı yazıları içeriğinde yer alan düzenlemelerdeki hükümler açık olup, iş yerinin içkili bar olarak işletilmek suretiyle Covid-19 tedbirlerini devre dışı bırakacak şekilde ana faaliyet konusu dışında faaliyet gösterdiğinin tespit edilmesi nedeniyle mühürlenmesi ve derhal kapatılmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı, belirtilen gerekçe ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının bozularak,

davanın reddine karar verilmesi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyorum.