Danıştay 4. Daire E.2023/8940 K.2023/6024

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, Aydın ili, Didim ilçesi, … Mahallesi, … Caddesi, No:… adresinde işletilen pide ve lahmacun salonu niteliğindeki iş yerinin faaliyet konusu dışında ekmek üretim ve satış yaptığı gerekçesiyle daha önce para cezası uygulanan işlerinde faaliyet konusu dışında ekmek üretim ve satış fiilini tekrar ettiği gerekçesiyle … tarih ve … sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği ve iki (2) gün içerisinde mühürlemeye hazır hale getirilmesinin istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı bildirim işlemi ile iş yerinin mühürlenmesine ilişkin 05/07/2021 tarihli işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; her ne kadar davalı idare tarafından, davacının ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında ekmek çeşitleri üretimi ve satışı yaptığının defalarca tespit edildiği gerekçesiyle işyerine ait çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmekte ise de, dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler birlikte incelendiğinde;

davacının işyerinde Yönetmeliğin 13. maddesinde zikredilen anlamda mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıkların tespitine ve bunların 15 gün içerisinde giderilmesi gerektiğine ve de bu noksanlıkların verilen süre içerisinde giderilmediğine ilişkin her hangi bir bilgi ve belge bulunmadığı,

işyerinde yapıldığı belirlenen pide ve lahmacun üretim ve satışı yanında diğer ekmek çeşitlerinin de üretim ve satışının yapılmasının davacının legal faaliyet konusuna ilişkin işyeri açma ve çalışma ruhsatının doğrudan doğruya iptal edilmesine gerekçe teşkil edemeyeceği, aksine bir kabulün, yani, davacının ruhsatta belirtilen faaliyet konusu dışında faaliyette bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle yasal faaliyet konusunun da iptal edilmesinin Anayasa ile uluslararası sözleşmelerde tanınmış ve güvence altına alınmış olan çalışma hakkının özüne aykırı bir durum yaratacağı, idarece,

işletmenin mevcut işyeri açma ve çalışma ruhsatı faaliyet konusu dışında kalan faaliyetinin engellenilmesi gerekirken, usulüne uygun alınmış ruhsatının iptal edildiği, oysa davacının anılan işyerinde ruhsatlı faaliyet alanının tamamen dışında bir başka faaliyette bulunduğundan bahsedilemeyeceği anlaşıldığından,

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde belirtilen anlamda mevzuata uygun olmayan unsur ve noksanlıkların tespiti yapılmaksızın ve de bu unsur ve noksanlıkların giderilmesi için davacıya 15 gün süre verilmeksizin, doğrudan doğruya davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ve ruhsatın iptal edildiği gerekçesiyle işyerinin mühürlenmesine ilişkin uyuşmazlık konusu işlemlerde mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı, diğer yandan; davalı idare tarafından sunulan savunma dilekçesinde ve dava konusu işlemde davalı idarece kabul edilmiş olan Didim Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliğine atıfta bulunularak,

davacının işyeri açma ve çalışma ruhsatıyla belirlenen faaliyet konusu olan pide ve lahmacun üretim ve satışı dışında bazı ekmek çeşitlerini de üretip satma faaliyetinde bulunması fiilinin aynı zamanda, anılan Didim Belediyesi Emir ve Yasaklar Yönetmeliğinin 13.3. maddesinde yer alan "Belediye encümeni kararı ile verilen idari para cezası veya cezalarına rağmen, emre aykırı davranışın devam etmesi durumunda.

1608 sayılı Kanunun 5728 sayılı Kanunla değişik 1 inci maddesine göre, “yasaklanan faaliyetin menine karar verilir” amir hükmünden hareketle; yasaklanan faaliyetin men cezası ancak işyerinin kapatılması suretiyle yerine getirilebileceğinden ve aksi halde cezanın uygulanması mümkün olamayacağından.

Belediye Encümeni kararıyla ve süresini de belediye encümeninin belirleyeceği işyeri kapatma (ticaret ve sanattan men) cezası verilir." hükmü uyarınca mühürlemeyi gerektirdiği belirtilmekte ise de, anılan Yönetmelik maddesinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceği yolunda bir hüküm içermediği görülmekte olup, ayrıca, uyuşmazlıkta, davacının işyerinin süresiz olarak mühürlendiği göz önüne alındığında, dava konusu mühürleme işleminin anılan Yönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca tesis edilmiş bir "ticaret ve sanattan men cezası" olarak kabul edilmesine de hukuken olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, İdare Mahkemesi kararının infazının mümkün olmadığı, ekmek fırını ruhsatı alınmasının ülkemizde yasal düzenlemelerin zor şartlara bağlandığı bu nedenle davacı şirketin şikayet edilmesine yol açıldığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.