Danıştay 4. Daire E.2023/9057 K.2023/5357

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, … Caddesi No:… - … -… -… -… -… -… -… -… -… -… adresinde 2. sınıf lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinde yapılan denetimde, işyerinde belgeli mesul müdür olmadığı ve canlı müzik izin belgesinin bulunmadığının tespit edilmesi üzerine 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesince 1.113,00-TL para cezası ile cezalandırılması ve ruhsat dışı faaliyetin kaldırılıncaya kadar işyerinin faaliyetten men'ine ilişkin Çankaya Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararın iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararda; söz konusu eksikliklerin giderilebilmesi için davacı şirkete 15 günlük süre verilmesi ve bu süre içinde eksiklikler giderilmez ise bunun sonucunda izinsiz canlı müzik faaliyetinin devam etmesi halinde sadece ruhsatsız faaliyete yönelik (canlı müzik yayını) işlem tesis edilmesi belgeli sorumlu mesul müdür bulundurulmaması eksikliğin giderilmemesi durumunda ise bundan ötürü işyerinin faaliyetten menine yönelik işlem tesisi gerekirken,

izinsiz canlı müzik yayını yapıldığından ve belgeli sorumlu müdür bulundurulmadığından bahisle eksikliğin giderilebilmesi için bir süre verilmeksizin işyerinin faaliyetten men edilmesine dair işlemde hukuka uyarlık, öte yandan, mevzuat hükümleri doğrultusunda dava konusu edilen Encümen Kararının 2016 yılı içerisinde tesis edildiği görülmekle, 2016 yılı için belirlenen % 5,58 yeniden değerleme oranına göre, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu'nun 6. maddesi uyarınca 2016 yılı içerisinde uygulanacak idari para cezası alt sınırının 1.113,00-TL, üst sınırının ise 2.240,00-TL olduğu,

davalı idarece tesis edilen idari para cezasının alt sınır üzerinden verildiği bu sebeple, dava konusu edilen Encümen Kararında yer alan 1.113,00-TL idari para cezasının, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ile İşyeri Açma ve Çalıştırma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümleri doğrultusunda tesis edildiği görüldüğünden, idari para cezası yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin, davacının işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin kısmının iptaline, davacının 1.113,00-TL idari para cezası ile tecziyesine ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle, canlı müzik izin belgesi olmaksızın canlı müzik yayını yapıldığından bahisle, davacının işletmekte olduğu lokanta olarak faaliyet gösteren işyerinin, faaliyetten men edilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İlgili mevzuat hükümleri çerçevesinde davacının canlı müzik izin belgesi almasının zorunlu olduğu, işyerine ait canlı müzik izin belgesi bulunmadığının sabit olduğu ve dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilmek suretiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Dosyanın incelenmesinden.

İdare Mahkemesince dava konusu işlemin işyerinin faaliyetten men edilmesine yönelik kısmının, eksikliklerin giderilebilmesi için davacı şirkete 15 günlük süre verilmesi ve bu süre içinde eksiklikler giderilmez ise bunun sonucunda izinsiz canlı müzik faaliyetinin devam etmesi halinde sadece ruhsatsız faaliyete yönelik (canlı müzik yayını) işlem tesis edilmesi belgeli sorumlu mesul müdür bulundurulmaması eksikliğin giderilmemesi durumunda ise bundan ötürü işyerinin faaliyetten menine yönelik işlem tesisi gerekirken,

izinsiz canlı müzik yayını yapıldığından ve belgeli sorumlu müdür bulundurulmadığından bahisle eksikliğin giderilebilmesi için bir süre verilmeksizin işyerinin faaliyetten men edilmesine dair işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline karar verildiği, davalı idare tarafından işlemin iptal edilen kısmına yönelik yapılan istinaf başvurusu üzerine istinaf dairesi tarafından, izinsiz canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması,

faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle İdare Mahkemesince verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verildiği görülmektedir.

Aleyhe hüküm verme yasağı uygulamada, kanun yoluna başvuran taraf aleyhine sonuç verici düzeltmelerin yapılmaması veya kurulacak yeni hükümde başvuran aleyhine olacak ilk hükümden daha ağır hüküm verilmemesi şeklinde tanımlanmaktadır.

Bu ilkenin amacı mahkemece verilen kararın aleyhine bozulabileceği yahut aleyhe değiştirilebileceğini düşünen tarafın istinaf ya da temyiz yoluna başvurmaktan kaçınmasının önüne geçmek ve kanun yoluna başvurma hakkını kullanabilmesini sağlamaktır.

Aleyhe hüküm verme yasağı olarak adlandırılan ve yerleşik yargı kararlarında da yer bulan bu kuralın, ilgililerin ihlal edildiğini düşündükleri haklarını korumak amacıyla herhangi bir endişe taşımaksızın dava açabilmelerini ve kanun yollarına başvurabilmelerini sağlamaya yönelik bir uygulama niteliği taşıdığından, Anayasanın 36. maddesinde ifade edilen hak arama hürriyetini temin eden bir yönü de bulunmaktadır.

Diğer bir ifadeyle ilgililerin içinde bulunduğu hukuki durumunun ağırlaşmasına yol açacak biçimde yargı kararı verilmesi hak arama hürriyetinin etkin kullanımını engelleyecek, dolayısıyla adil yargılama hakkının ihlaline neden olacaktır.

Bu durumda; Bölge İdare Mahkemesince her ne kadar canlı müzik izin belgesi olmadan canlı müzik yayını yapılmasının yalnızca idari para cezası yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunması, faaliyetten men yaptırımını gerektiren eylemler arasında bulunmaması sebebiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun gerekçeli olarak reddine karar verilmiş ise de aleyhe hüküm verme yasağı kapsamında mahkemece verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ancak açıklama eklenmek suretiyle reddine karar verilmesi gerekirken kanun yoluna başvuran taraf aleyhine mevcut hukuki durumdan daha ağır sonuç doğuracak gerekçeyle karar verilmesinde hukuki isabet, istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.