Danıştay 4. Daire E.2023/9071 K.2023/5528

Dava konusu istem: Tekirdağ İli, Muratlı İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi No:… adresinde adresinde faaliyet gösteren "... Restaurant" isimli işletmenin sahibi olan davacı tarafından, konsomatris çalıştırdığından bahisle anılan işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve 4.500,00 TL idari para cezasıyla tecziyesine ilişkin Muratlı Belediye Encümeni'nin … tarih ve … sayılı kararı ile işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin … tarih ve … sayılı Muratlı Belediye Başkanlık Oluru işlemlerinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; işyerinde ruhsat konusu amaca aykırı ilk ihlalin 20.03.2020 tarihinde gerçekleştiği, mevzuata aykırı hususların giderilmesi için Muratlı Belediyesi Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile davacıya 15 günlük süre verildiği, söz konusu kararın davacıya 04.06.2020 tarihinde tebliğ edildiği, Emniyet Müdürlüğü ekiplerince 19.06.2020 günü saat 23:50 sıralarında, 15 günlük süre henüz dolmadan ikinci denetimin yapıldığı ve aykırılıkların devam ettiğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin tesis edildiği,

bu nedenle yasal sürelere riayet edilmeden tanzim edilen tutanak esas alınarak tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlılık bulunmadığından dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince.

2559 sayılı Yasa'nın 6.maddesi'nde para cezalarına yönelik olarak yargıya yapılacak başvuru, dava olarak değil, "itiraz" olarak değerlendirilmiş, bu nedenle başvuru süresi dava süresinden farklı biçimde yedi gün olarak saptanmış ve itiraz üzerine idare mahkemesince verilen kararın kesin olduğu açıkça ifade edilmiş bulunduğundan, İdare Mahkemesince verilen kararın para cezasına ilişkin kısmının istinaf yoluyla incelenmesinin imkanı bulunmadığı,

öte yandan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden ruhsat iptali işlemi gerçekleştirilmiş ise de anılan madde uyarınca ruhsat iptali koşullarının gerçekleşmediği, davacıya ait işyerine ilişkin olarak atfedilen fiilin (ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyeti) anılan madde uyarınca işyeri ruhsatının iptalini gerektiren fiillerden olmadığı, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Yasa'nın 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, öte yandan anılan fiil, 2559 sayılı Yasa'nın 8. maddesinde sayılı fiillerden olmadığından,

Yönetmeliğin 42. maddesinin de uygulanamayacağı tartışmazsız olduğundan, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemlere yönelik istinaf başvurunun reddine, davacıya 4.500,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işleme dair istinaf başvurusunun ise 2559 sayılı Yasa'nın 6. maddesi uyarınca incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının iş yerinde konsomatris çalıştırdığının somut şekilde tespit edildiği, eksikliğin giderilmesi için 15 gün süre verildiği, 15 günün sonunda yapılan denetimlerde eksikliklerin devam ettiğinin tespit edilmesi üzerine iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği, davacının konsomatris çalıştırmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, aykırılıkların verilen süre içerisinde düzeltilmediği, denetimin süresinde yapıldığı, ruhsat iptalinin Belediye Başkanın olur'u ile yapıldığı, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, bu kapsamda usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından 20/03/2020 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu ve bu durumun Komutanlığın 23/03/2020 tarihli yazısıyla davalı idareye bildirildiği,

anılan tespit ve bildirime istinaden davalı idarenin … tarih ve … sayılı Encümen Kararı ile 2559 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarınca 2.250,00 TL idari para cezası ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olan söz konusu faaliyetin sonlandırılması için onbeş gün süre verilerek, aksi halde işyeri ruhsatının iptal edileceğinin 04/06/2020 tarihinde davacıya bildirildiği,

19/06/2020 tarihinde kolluk görevlilerince yapılan denetimde, konsomatris çalıştığı yolunda yeniden tespitte bulunulması ve durumun yine davalı idareye 24/06/2020 tarihli yazıyla bildirilmesi üzerine, uyuşmazlık konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde 2 kez faaliyet konusuna aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği,

yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, hususu ile işyerinde konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 2 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata uygun olmayan konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği açık olup, bu haliyle davacının davranışına verilecek olan cezanın para cezası şeklinde değil, davacının işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.

(XX) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü ekipleri tarafından 20/03/2020 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu ve bu durumun Komutanlığın 23/03/2020 tarihli yazısıyla davalı idareye bildirildiği,

anılan tespit ve bildirime istinaden davalı idarenin … tarih ve … sayılı Encümen Kararı ile 2559 sayılı Yasanın 6. maddesi uyarınca 2.250,00 TL idari para cezası ile İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsat Yönetmeliğinin 13. maddesi uyarınca, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olan söz konusu faaliyetin sonlandırılması için onbeş gün süre verilerek, aksi halde işyeri ruhsatının iptal edileceğinin 04/06/2020 tarihinde davacıya bildirildiği,

19/06/2020 tarihinde kolluk görevlilerince yapılan denetimde, konsomatris çalıştığı yolunda yeniden tespitte bulunulması ve durumun yine davalı idareye 24/06/2020 tarihli yazıyla bildirilmesi üzerine, uyuşmazlık konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edildiği görülmektedir.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun içkili lokanta olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği, dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelikte ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, ruhsat iptali gerekçelerinden biri olan mevzuata uygun olmayan unsurun tespiti üzerine, davacıya onbeş gün süre verilmesine rağmen, yapılan denetimlerde davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle anılan Yönetmeliğin 13. maddesine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.