Danıştay 4. Daire E.2023/9068 K.2023/5702

Dava konusu istem: Kayseri ili, … ilçesi, … Mahallesi, … İşhanı No:… adresinde faaliyet gösteren "…" isimli iş yerinin sahibi olan davacının … gün ve …numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca kendisine verilen 15 günlük süre sonunda ruhsata aykırı faaliyetine devam ettiğinden bahisle iptaline ilişkin … Belediye Başkanlığının … tarihli ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince verilen … gün ve E:…, K:… sayılı kararda; içkili lokanta faaliyet alanında ruhsatı bulunan davacının ruhsat kapsamı dışındaki konsomasyon faaliyetinin işyeri ruhsatının iptalini gerektirmediği, bu fiil uyarınca ancak 2559 sayılı Kanunun 6/d maddesi uyarınca para cezası verilebileceği, öte yandan anılan fiil, 2559 sayılı Kanunun 8. maddesinde sayılı fiillerden olmadığından, Yönetmeliğin 42. maddesinin de uygulanamayacağının açık olduğu, davacının işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı, öte yandan;

uyuşmazlığa konu işyerine yönelik olarak içkili lokanta ruhsatı düzenlendiği, davalı idarece konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği, anılan faaliyetin içkili lokanta ruhsatı düzenlenen bir işyerinde yürütülemeyeceği, ancak 1608 sayılı Kanunda yasaklanan faaliyetin men edilebileceğinin öngörüldüğü, bu durumda, 1608 sayılı Kanun uyarınca tespit edilen aykırı faaliyetin men edilmesi gerekirken, işyerinin tamamen faaliyetten men edilmesine sebep olacak şekilde çalışma ruhsatının iptali yolunda tesis edilen işlemde bu yönüyle de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğünce yapılan denetimde işyeri açma ve çalışma ruhsatına aykırı olarak konsomatris çalıştırıldığının tespit edilerek ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olarak faaliyette bulunulmaması için davacıya 15 gün süre verildiği, süre sonunda ruhsata aykırı faaliyete devam edildiğinin tespiti durumunda ruhsatının iptal edileceğine dair ihtarın tebliğ edildiği, sonrasında yapılan denetimde aynı faaliyete devam edildiğinin tespit edilmesi üzerine dava konusu işlemin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi kapsamında hukuka uygun olarak tesis edildiği, kaldı ki daha önce.

İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararında 15 günlük süre verilmemesinden aynı işyeri için tesis edilen idari işlemin iptaline karar verildiği, bu durumda aynı işleme ilişkin iki ayrı karar söz konusu olduğu, bu çelişkinin giderilmesi için mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : …

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır. Ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılır." kuralı, 36. maddesinin 6. fıkrasında ise, "Müşteri ile beraber yiyip içerek müşterinin eğlenmesini sağlayan konsomatrisler sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabilir." kuralı yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacıya ait işyerinde, İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından 03/05/2019 tarihinde yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusu dışında konsomatris çalıştırıldığına ilişkin tutanak tutulduğu ve bu durumun Müdürlüğün 07/05/2019 tarihli yazısıyla davalı idareye bildirildiği, anılan tespit ve bildirime istinaden davalı idarenin 16/05/2019 tarihli yazısıyla, işyeri açma ve çalışma ruhsatındaki faaliyet konusuna aykırı olan söz konusu faaliyetin sonlandırılması için onbeş gün süre verilerek, aksi halde işyeri ruhsatının iptal edileceğinin 21/05/2019 tarihinde davacıya bildirildiği,

03/08/2019 tarihinde kolluk görevlilerince yapılan denetimde, konsomatris çalıştığı yolunda yeniden tespitte bulunulması ve durumun yine davalı idareye 20/08/2019 tarihli yazıyla bildirilmesi üzerine, … tarih ve … sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının anılan Yönetmeliğin 13. maddesi uyarınca iptal edildiği görülmektedir.

Öte yandan davacının aynı eylemi nedeniyle … tarih ve E.…sayılı işlemle ruhsatının iptal edildiği, anılan işlemin iptali için açılan davada ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, iptal kararından çok kısa bir süre sonra bu davanın konusuna dayanak teşkil eden ilk tespitin 03/05/2019 tarihinde yapıldığı, keza bahsi geçen karara ilişkin dava dosyasında yer alan Asayiş Şube Müdürlüğünün 2016 ve 2017 yıllarına ait bu işyerine ilişkin sunduğu raporda, konsomatris çalıştırmaya ilişkin 11 kez işlem yapıldığı görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun birahane olarak belirtildiği, işyerinde kolluk tarafından yapılan denetim sonucunda, işyerinde faaliyet konusuna aykırı olarak (yukarıda yer verilen dosyadaki tespitlerle birlikte) 13 kez konsomatris çalıştırıldığının tespit edildiği,

yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmüne göre konsomatrislerin sadece pavyon ruhsatlı yerlerde çalışabileceği hususu ile işyerinde konsomatris çalıştırmaya ilişkin farklı tarihlerde 13 kez işlem yapıldığının görüldüğü hususları birlikte değerlendirildiğinde, davacıya ait işyerinde mevzuata uygun olmayan konsomatris çalıştırma faaliyetinin süreklilik arz ederek asıl faaliyet haline geldiği açık olup, bu haliyle davacının davranışına verilecek olan cezanın para cezası şeklinde değil, davacının işyerine ait işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptali şeklinde uygulanabileceği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda, davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde konsomatris çalıştırılmasına devam edilmesi nedeniyle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiş olup, anılan işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyoruz.