Danıştay 4. Daire E.2023/9765 K.2024/5539

Dava konusu istem: 27/05/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2009/14992 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulama alanı ilan edilen Mardin İli, Kızıltepe İlçesi, ... Mahallesi'nde tapunun ..., ..., ... sayılı parsellerinde kayıtlı olan taşınmazları da kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırması işlemi neticesinde oluşan ... ada, ... sayılı parselin, davacıya ait olan ve söz konusu arazi toplulaştırma işlemi sonucunda oluşan ... ada, ... sayılı parselin yola olan cephesini kapattığından bahisle anılan toplulaştırma işleminin yeniden düzenlenerek kadastroya sevk edilmesi yönünde yapılan başvurunun reddine ilişkin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü GAP 15. Bölge Müdürlüğü'nce tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; her ne davacı tarafından dava dilekçesinde uyuşmazlık konusu alanda yapılan arazi toplulaştırması işlemi neticesinde oluşan ... ada, ... sayılı parselin, davacıya ait olan ve uyuşmazlık konusu arazi toplulaştırma işlemi sonucunda oluşan ... ada ... sayılı parselin yola olan cephesini kapattığından bahisle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürülmüş ise de;

mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan tespitler ile dava dosyasında bulunan diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde ... ada ... sayılı parselin bağımsız bir yolunun olduğu gibi söz konusu arazi toplulaştırma işleminin 3083 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliğinde belirtilen toplulaştırma ilke ve esasları uyarınca yapıldığı da anlaşılmış olup; bu nedenle tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Toplulaştırma işleminin davacının toprak kullanımına ve verimliliğe ek bir faydasının bulunmadığı, ... ada ... parselin ihdasıyla davacının mutlak olarak bir menfaat kaybına uğradığı, ... ada ... parselin köyler arasında ulaşımı sağlayan ana yola olan bağlantısının kesilmesi suretiyle ihdas edilen .... ada ... parselin davacıya ait olan ... ada ... parselin değerini düşürdüğü, Mahkeme kararında ... ada ... parselin bağımsız bir yolunun olduğu şeklinde hüküm kurulduğu, ancak bilirkişi raporundaki resimlerde görülenin bağımsız bir yol olmayıp, iki tarla arasındaki sınır çizgisi olduğu, ... ada ... parselin köy tüzel kişiliği adına tescil edildiği, ancak ... Köyü'nün artık var olmadığı ve tüzel kişiliğinin de bulunmadığı belirtilerek, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

27/05/2009 tarih ve 27240 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve 2009/14992 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulama alanı ilan edilen Mardin İli, Kızıltepe İlçesi, ...

Mahallesi'nde tapunun ..., ..., ... sayılı parsellerinde kayıtlı olan taşınmazlarını da kapsayan alanda yapılan arazi toplulaştırması işlemi neticesinde oluşan ... ada, ... sayılı parselin, davacıya ait olan ve söz konusu arazi toplulaştırma işlemi sonucunda oluşan ... ada, ... sayılı parselin yola olan cephesini kapattığından bahisle anılan toplulaştırma işleminin yeniden düzenlenerek kadastroya sevk edilmesi yönünde yapmış olduğu başvurunun reddine ilişkin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü GAP 15. Bölge Müdürlüğü'nce tesis edilen ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada verilen ret kararı,

davacı tarafından temyiz edilmiştir.

3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu'nun, işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 1. maddesinde, bu Kanunun amacının, sulama alanları ile Bakanlar Kurulunca gerekli görülen alanlarda; toprağın verimli şekilde işletilmesini, işletilmesinin korunmasını, birim alandan azami ekonomik verimin alınmasını, tarım üretiminin sürekli olarak artırılmasını, değerlendirilmesini ve buralarda istihdam imkanlarının artırılmasını, ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalanan tarım topraklarının gerektiğinde ve imkanlar ölçüsünde genişletilmesi suretiyle de toplulaştırılmasını,

tarım arazisinin ailenin geçimini sağlamaya ve aile iş gücünü değerlendirmeye yeterli olmayacak derecede parçalanmasının ve küçülmesinin önlenmesini ... sağlamak olduğu hüküm altına alınmıştır.

Sulama Alanlarında Arazi Düzenlenmesine Dair Tarım Reformu Kanunu Uygulama Yönetmeliğinin, işlem tarihinde yürürlükte olan "Toplulaştırma" başlıklı 20. maddesinde, toplulaştırmanın, uygulama alanında ekonomik üretime imkan vermeyecek şekilde parçalı ve hisseli arazinin birleştirilmesi ve bu amaçla kamulaştırma, az topraklı veya topraksız çiftçinin topraklandırılması, sahibine bırakılacak arazinin belirlenmesi, köy gelişme ve yeni köy yerleşme alanlarına yer ayrılması gibi arazi düzenlemesine dair diğer hususları kapsayacağı; "Talimat Hazırlanması" başlıklı 71. maddesinde, Genel Müdürlüğün bu Yönetmeliğin uygulamasını sağlamak, kolaylaştırmak, tamamlamak ya da açıklamak maksadıyla talimat çıkarmaya yetkili olduğu düzenlenmiştir.

Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından Haziran 2010'da çıkarılan "Arazi Toplulaştırması Teknik Talimatı"nın 3. maddesinde, "sabit tesis", ev, ahır, samanlık, ağıl, ambar, kuyu vb. yapılarla bağ, bahçe ve ağaçlık arazi olarak tanımlanmış, "Yeni Parsel Planlarının Hazırlanması" başlıklı 19. maddesinde yer alan "Yeni Parselasyon Planlamasında Dikkat Edilecek Hususlar" başlıklı bölümde, maliklere mümkün olduğu ölçüde eski arazisine eşdeğer ve tek parselde arazi verilmeye çalışılması, maliklerin istekleri dikkate alınarak arazisinin yoğun olduğu bölgede veya en büyük parselinin etrafında toplanarak arazi verilmeye çalışılması,

umumi yola (asfalt, şose) bitişik olan parsellerin yine imkanlar ölçüsünde aynı yerde verilmesi, işletmeyi oluşturan maliklere ait arazinin bir arada değerlendirilebilmesi hususlarına dikkat edilmesi gerektiği kurallarına yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu olayda, İdare Mahkemesi'nce yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda, davacının beyanlarında, uyuşmazlık konusu toplulaştırma neticesinde dava konusu parselde eski kullandığı alandan 4556,82 m2'lik bir alanın ... ada ... sayılı parsel olarak köy tüzel kişiliğine tescil edilmesi sonrası davacıya verilen ... ada ... sayılı parselin cephesinin tamamen kapandığı ve ... ada ... sayılı parselin yol bağlantısının kesildiğinin belirtildiği,

ancak mahallinde yapılan incelemelerde ve dava dosyasında yer alan dağıtım listeleri, parselasyon planları, derecelendirme haritaları gibi teknik bilgiler doğrultusunda ... ada ... sayılı parselin bağımsız bir yolunun olduğunun görüldüğü,

söz konusu ... ada ... sayılı parselin bu şekilde olmasının, ilgili Yönetmelikte yer alan norm, parsel boyları, parsel derinliği ve parsel cephe şartlarını sağlamadığı takdirde zaten tescil işleminin olmasının imkansız olacağı, bu kapsamda yapılan toplulaştırma işleminin 3083 sayılı Kanun ile Uygulama Yönetmeliğinde öngörülen şekilde yapıldığı ve amacına uygun olduğuna" ilişkin değerlendirme yapıldığı ve Mahkemesince rapor esas alınarak davanın reddine karar verilmiş ise de, toplulaştırma sonucunda davacıya tahsis edilen ... ada ... parselin kendisine ait yolu olmadığı,

yol olarak görünen yerin iki arazi arasındaki sınır çizgisi olduğu yolundaki davacı iddiasının karşılanmadığı dikkate alındığında, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınarak verilen İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı görüşüyle, Dairemiz kararına katılmıyoruz.