Danıştay 4. Daire E.2024/1603 K.2025/1049

Dava konusu istem: Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve III. Sınıf Gayri Sıhhi Müessese ruhsatı ile unlu mamul ve pastacılık ürünleri imalatı ve satış yeri olarak faaliyet gösteren işyerinin, ... tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; belediye meclis ve encümenlerince kamu güvenliği, kamu düzeni veya genel sağlığın temini amacıyla belirlenen kurallara uyulmasının bir zorunluluk olduğu, aksi eylemlerde bulunanlara Kabahatler Kanununun 32. maddesi hükmüne göre belediye encümeni tarafından idari para cezası ve yasaklanan faaliyetin men'ine karar verileceği;

uyuşmazlık konusu olayda da, davacının "unlu mamuller ve pastacılık ürünleri imalatı ve satışı" faaliyet konulu ruhsatı bulunan işyerinde gerçekleşen ekmek imalatının bu kapsamda değerlendirilmek suretiyle tespite konu olan faaliyetine son verilmesi ya da yasak fiilin sonlandırılması şeklinde karar verilmesinin mümkün olduğu; davacının ruhsat konusu faaliyetine ilişkin olarak mevzuata bir aykırılık olduğu tespit edilmeksizin ruhsat konusu faaliyet haricinde yapılan tespitlere dayalı olarak tesis edilen işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; davacının işyerinde herhangi bir "eksiklik" tespit edilmediği, bu nedenle 15 gün süre verilmesine gerek olmadığı; idari yaptırım uygulamanın ise, caydırıcılı bulunmadığı ve ruhsat dışı faaliyetine devam ettiği; dava konusu işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in işyerlerinde aranacak genel şartları işaret eden 5. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ...b)634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu kapsamına giren gayrimenkullerin, tapu kütüğünde mesken olarak gösterilen bağımsız bölümlerinde sinema, tiyatro, kahvehane, gazino, pavyon, bar, kulüp, dans salonu ve benzeri eğlence ve toplantı yerleri; fırın, lokanta, pastane, süthane gibi gıda ve beslenme yerleri;

imalathane, boyahane, basımevi, dükkan, galeri ve çarşı gibi işyerlerinin açılması hususunda kat maliklerinin oy birliği ile karar alması, c)Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması... m) Ekmek fırınlarının bu amaca tahsisli ayrık nizamda müstakil binalarda açılmış olması (Ancak, alışveriş merkezleri içinde bulunan 1000 m2 ve üstü alana sahip hipermarket, süpermarket,

grossmarket ve megamarket gibi adlarla açılan işyerleri bünyesinde yer alan fırınlarda ayrık nizamda müstakil bina şartı aranmaz.)" düzenlemesi ile 13. maddesinde, "İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir.

Verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıklar giderilmediği takdirde, ruhsat iptal edilerek işyeri kapatılır..." düzenlemesi yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden. Bursa ili, Osmangazi ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, No:... adresinde, 3 katlı kargir bina olarak tapuya kayıtlı binada, davacı şirketçe işletilen iş yerine unlu mamuller ve pastacılık ürünleri imalatı ve satışı faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği.

27/11/2019 tarihinde anılan iş yerinde yapılan denetimde faaliyet konusu dışında ekmek üretimi yapıldığı tespit edilmesi üzerine, işyerinin faaliyetindeki eksiklik ve noksanlıkları gidermesi için 15 gün süre verilmesi ile verilen süre sonunda faaliyetinin işyeri ruhsatı ile uyumlu hale gelmemesi durumunda işyeri ruhsatının iptal edileceğine ilişkin tebligat yapıldığı.

02/01/2020 tarihinde davacının ekmek üretimi yaptığını beyanla uygun ruhsat düzenlenmesi için başvuruda bulunduğu, başvurusunun reddi üzerine açtığı davanın ise, yapının nitelikleri dolayısıyla ret yolunda kesinleştiği; davacının ekmek imalatına devam ettiğine ilişkin 10/09/2020, 28/06/2021, 19/08/2021, 08/09/2021 ve 06/12/2021 tarihli tutanakların tutularak davacıya toplamda aykırılıkları gidermesi için 4 kez 15 günlük süre tanındığı.

06/12/2021 tarihli tutanağı müteakiben ise, unlu mamuller ve pastacılık ürünleri imalatı ve satışı faaliyet konulu ... tarih ve ... sayılı ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, davacıya ait işyerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatında faaliyet konusunun unlu mamuller ve pastacılık ürünleri imalatı ve satışı olarak belirtildiği, işyerinde defaten yapılan denetimlerde, faaliyet konusuna aykırı olarak ekmek üretimi yaptığının tespit edildiği, yukarıda yer verilen Yönetmelik'e göre ekmek üretiminin sadece fırın faaliyet konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunan yerlerde yapılabileceği; dolayısıyla, söz konusu aykırılığın anılan Yönetmelik'te ifade edilen mevzuata uygun olmayan bir unsur olarak değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; davacı şirkete ait işyerinde yapılan denetimlerde, ekmek üretimi yapıldığının tutanak altına alınmış olmasının, davacıya ait işyerinde mevzuata aykırı olarak ekmek üretimi faaliyetinin süreklilik arz ederek ruhsatta yer alan faaliyet konusunun (unlu mamuller ve pastacılık ürünleri imalatı ve satışı) önüne geçerek asıl faaliyet konusu haline geldiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle davacının davranışına verilecek idari para cezası yaptırımının caydırıcı olmayacağı açıktır.

Bu durumda, ruhsat iptali sebeplerinden biri olan "mevzuata uygun olmayan unsurun" tespiti üzerine, onbeş gün süre verilmesine rağmen, yapılan denetimlerde davacı tarafından işyerinde ruhsat konusuna ve mevzuata aykırı olarak süreklilik arz edecek şekilde ekmek üretimine devam edilmesi ve bunun asıl faaliyet konusu haline getirilmesi nedeniyle anılan Yönetmelik'in 13. maddesine istinaden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.