Danıştay 4. Daire E.2024/2061 K.2025/1452

Dava konusu istem: Ankara ili, Çankaya ilçesi, ... Mahallesi, ...Cadde, No:... adresinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı olmadan açık otopark işletildiğinin tespiti üzerine davacıya 1608 sayılı Kanunun 1. maddesi uyarınca 581,00-TL idari para cezası verilmesine ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar iş yerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı encümen kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinden bahisle, anılan Kanun maddesinde, "Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek" yetkisinin Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmışken,.

30/12/2020 tarihinde söz konusu maddenin İlçe Belediyelerinin görev ve yetkilerini düzenleyen kısmının "Bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek" şeklinde değiştirilmek suretiyle ilçe belediyelerine de otopark konulu işyeri açma ve çalışma ruhsatı vermek yetkisinin tanındığı belirtilmiş ve dava konusu adreste faaliyet yürüten Sağlam Otopark isimli açık otopark için işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesi yetkisinin Çankaya Belediye Başkanlığı'na ait olduğundan bahisle, davalı Ankara Büyükşehir Belediyesince tesis edilen işlemin yetki unsuru yönünden sakat olduğu,

dava konusu işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

7261 sayılı Kanunla 5216 sayılı Kanunun 7. maddesinde yapılan değişiklikle, "Bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat verme" hususunda ilçe belediyelerinin de yetkilendirildiği, bununla beraber, büyükşehir belediyelerinin açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek yetkisinin kaldırıldığına dair açık bir ibare bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemin usul ve hukuka uygun tesis edildiği, İdare Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun’un 3. maddesinde, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi sınırları içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesinin, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe belediyesinin, diğer belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyenin işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili olduğu ve 5. maddesinde ise, işyeri veya işletme açmak isteyenlerin, işin özelliğine göre,

yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenledikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen mercie ibraz edeceği ve bu başvurunun yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak doldurulduğunun tespiti halinde, başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye verileceği hükme bağlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun "Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasında, "Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları şunlardır: [...] (d) Büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek, [...], (l) Yolcu ve yük terminalleri, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek. [...]" hükmü;

ikinci fıkrasında, "[...] Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (l), (s), (t) bentlerindeki görevleri ile temizlik hizmetleri ve adres ve numaralandırmaya ilişkin görevlerini belediye meclisi kararı ile ilçe belediyelerine devredebilir, birlikte yapabilirler. [...]" hükmü.

30/12/2020 tarih ve 31350 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7261 sayılı Kanun'un 29. maddesi ile değiştirilen üçüncü fıkrasında, "İlçe belediyelerinin görev ve yetkileri şunlardır: [...] (d) Birinci fıkrada belirtilen hizmetlerden [...] bölge otoparkı, kapalı ve açık otoparklar yapmak, yaptırmak, işletmek, işlettirmek veya ruhsat vermek, [...]" hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 günlü, 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinde, "(1) Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz. İşyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemler bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmaz. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerleri yetkili idareler tarafından kapatılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılıp çalıştırılamayacağı, işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmayan işyerlerinin ise, yetkili idareler tarafından kapatılacağı açıktır.

Öte yandan otoparkların denetlenmesinde yetkili idare ise, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'na göre büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayıldığı, bu yetkinin ise büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerleri ile büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek işyerlerine münhasır olduğu, aynı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasının (l) bendine göre kapalı ve açık otoparklara ruhsat vermek yetkisinin ilçe belediyelerinin yanında büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında da sayıldığı,

bu doğrultuda büyükşehir belediyelerinin de kapalı ve açık otopark faaliyet alanlarında işletilecek işyerlerini denetleme yetkisinin olduğu, dolayısıyla bu alanda işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet yürüten işyerlerinin faaliyetlerine son verme yetkisinin de olduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile davaya konu işyerinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmadan faaliyet gösterildiğinden bahisle işyerinin, işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınıncaya kadar faaliyetten menine karar verildiği görülmektedir. Otopark faaliyeti alanında işletilecek işyerlerine ruhsat vermek ve denetlemek yetkisinin büyükşehir belediyelerinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayıldığından büyükşehir belediyesinin dava konusu işyerinin faaliyetten men etmek yetkisinin de olduğu açıktır.

Bu durumda; dava konusu işlemin Ankara Büyükşehir Belediyesi tarafından tesis edilmesinde yetki yönünden hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmamakta olup, dava konusu işlemin diğer hukuka aykırılık iddiaları yönünden denetlenmek suretiyle uyuşmazlık incelenerek bir karar verilmesi gerektiğinden İdare Dava Dairesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.