Danıştay 4. Daire E.2024/213 K.2025/2392

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü'nün ... Belediyesine yazmış olduğu ... tarih ve ... sayılı yazıda, başvuru sahibince e-devlet platformu üzerinden söz konusu sistemsel yazılım çalışmalarının tamamlanmasına müteakip 805,00 m² olarak belirtilen yapının 1.000,00 m² olacak şekilde düzeltilerek güncellemesinin yapılmasının istenilmesi üzerine, belirtilen bu eksikliğin 15 gün içinde giderilmesi, aksi halde işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edileceğine ilişkin ... Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... Mah., ... Cad., No:... adresindeki otel işyerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca düzenlenen ... tarih ve ... belge nolu yapı kayıt belgesine istinaden 805,00 m² üzerinden davacı şirket adına ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği, İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazıları ekinde gelen ...

Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ...tarihli ve ... sayılı yazısında, "Yapı Kayıt Belgesi almış olan yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi safhasında, yapı kullanım izin belgesi dışında, diğer ilgili mevzuatı gereğince, tüm maliklerin muvafakatinin aranması, yapının tapu kaydında cins değişikliğinin yapılmış olması,

müstakil yapı olması veya özellikle güvenlik tedbirleri ile sıhhi şartlar bakımından aranan özel şartlar var ise bu şartların yerine getirilmesi gerektiği, 18/09/2020 tarihli dilekçeye konu edilen durumda tapu işlemleri tamamlandığı için, Yapı Kayıt Belgesinde 805,00 m² olarak belirtilen alanın 1.000,00 m² olacak şekilde düzeltilerek yapı kayıt belgesinin güncellenmesinin hali hazırda sistemsel olarak mümkün olmadığı, ancak, yapı kayıt belgesindeki yapı alanı her ne kadar hatalı ise de, yapı kayıt belgesi beyanı açıklamalar kısmında '...

İli ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... nolu parsel, ... Caddesi, ... Bina numaralı Bodrum, zemin, 3 normal ve 1'i Teras kattan oluşan 805 metrekare yapı alanına sahip ve 3 bağımsız bölümden oluşan binamızı, tek bağımsız bölüme dönüştürerek üçüncü sınıf otel ve pansiyon olarak kullanmaktayız' beyanı ile söz konusu yapı kayıt belgesinin anılan ... ada, ... nolu parselde bulunan işyeri için alındığı,

akabinde dilekçe ekinde belirtildiği üzere bu belge ile cins değişikliği yapılarak tapu tescilinin tamamlandığı anlaşılmakta olup, yukarıda da belirtildiği üzere, bahse konu belgenin hali hazırda düzeltilebilmesi mümkün olmamakla birlikte, bu belgeye istinaden işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenip düzenlenmeyeceği hususunun, konuya ilişkin olarak yukarıda zikredilenler de gözetilerek, ruhsatı düzenleyecek ilgili İdarece, ilgili mevzuatı çerçevesinde değerlendirilmesi uygun olacaktır' görüşünün bildirilmesi üzerine, ...

Cad., No:... adresinde işletilmekte olan otel işyeri hakkında ...

Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edilen eksikliklerin 15 gün içerisinde giderilerek Müdürlüğe müracaat edilmesi, aksi halde yasal işlem yapılarak ruhsatın iptal edileceği yolundaki ... tarih ve ... sayılı işlemin tesis edildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığının anlaşıldığı, olayda; dava konusu işyeri açma ve çalışma ruhsatının 21/06/2021 tarihinde verildiği, bu tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde idare tarafından denetimlerin yapılarak eksikliklerin ortaya konulmadığı,

bir aylık süre geçtikten sonra yapılan denetimlerle davacının işletmekte olduğu yere ilişkin alınan yapı kayıt belgesinde metre kare farklılığı olduğunun tespit edilmesiyle dava konusu işlemin tesis edildiği, idare tarafından yapılan tespitler ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle davacı şirketin almış olduğu işyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleştiğinin anlaşıldığı, bu durumda;

işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesi ve kesinleşmesine ilişkin olarak düzenlenen yasal mevzuat gereği, ruhsatın verildiği tarihten itibaren ilgili idareler tarafından bir aylık süre zarfı içerisinde eksikliklerin ve noksanlıkların tespit edilerek 15 günlük süre zarfı içerisinde eksikliklerin giderilmesinin istenilerek, şayet eksiklikler giderilmez ise ruhsat iptaline ilişkin işlemin tesis edilmesi gerekirken, bu süre geçtikten ve verilen ruhsat kesinleştikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; davacıdan giderilmesi istenen eksikliğin, yapı kayıt belgesindeki 805,00 m² alanın 1.000,00 m² olacak şekilde düzeltilerek güncellenmesi olduğu ancak bu güncellemenin Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar uyarınca yapı kayıt belgesi bedelinin belirlenmesine ilişkin olduğu,

öte yandan Mahkemenin 30/03/2022 tarihli ara kararına davalı idarece verilen cevapta, anılan yapı kayıt belgesinin iptal edildiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığının bildirildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, yapı kayıt belgesindeki 805,00 m²'nin 1.000,00 m² olarak düzeltilerek güncellenmesi hususunun, verilen süre içinde giderilmediği takdirde ruhsat iptalini gerektirecek nitelikte bir eksiklik olmadığı sonucuna varıldığından, dava konusu işlemde bu nedenle hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, İdare Mahkemesi kararın sonucu itibarıyla Dairelerince de uygun görülmüş olup istinaf istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar, sözü geçen kararın kaldırılmasını sağlayacak durumda bulunmadığından istinaf isteminin yukarıda yer verilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesine göre imarla ilgili düzenlemelere dikkat edilmesinin gerektiğinin açık olduğu, ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edilen eksikliklerin on beş gün içerisinde giderilmesinin istenildiği ve işlemin mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde: "3. maddede belirtilen merciler, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alırlar. a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." hükmü yer almaktadır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5. maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ... c) Özel yapı şeklini gerektiren sinema, tiyatro, düğün salonu, otel, hamam, sauna; ekmek fırını ile akaryakıt, sıvılaştırılmış petrol gazı, sıvılaştırılmış doğal gaz ve sıkıştırılmış doğal gaz istasyonu için yapı kullanma izin belgesinin alınmış olması, ... " kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca; otel olarak faaliyet gösterecek işyerlerinin özel yapı olarak kabul edildiği ve işyeri açma ve çalışma ruhsatından önce yapı kullanma izin belgesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliğin c) Yapı kullanma iznine göre tek bağımsız bölüm olarak kullanılan; alışveriş kompleksi, hastane, otel, fabrika, imalathane ve benzeri yapılardaki aykırılıklarda, yapı yaklaşık maliyet bedeli aykırılıktan dolayı meydana gelen alan üzerinden hesap edilir. Yapılan aykırılık neticesinde herhangi bir alan kazanılmamış ise veya kazanılan alan 1000 m² ve/veya bu miktarın altında ise yapı yaklaşık maliyet bedeli 1000 m²’den hesap edilir.” hükmü yer almaktadır.

Dosyanın incelenmesinden;... tarih ve... belge nolu yapı kayıt belgesine istinaden 805,00 m² üzerinden 21/06/2021 tarih ve 4 sayılı 3. sınıf otel faaliyet konulu, 805,00 m² kullanım alanlı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün ... tarihli ve ... ... sayılı yazısı kapsamında davaya konu işyeri hakkında ... Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce tespit edilen eksiklikleri 15 gün içerisinde giderilerek Müdürlüğe müracaat etmeleri gerektiği, aksi halde yasal işlem yapılarak işyerlerine verilen ruhsatın iptal edileceği hususunun ... tarih ve ... sayılı yazıyla bildirilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Özel yapı olarak nitelendirilen davaya konu otel için kullanım alanı hatalı yapı kayıt belgesine binaen işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmiş olması nedeniyle bu hatanın düzeltilebilmesi amacıyla davalı idarenin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesine göre on beş gün içerisinde bu hatanın giderilmesini isteme yetkisinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davaya konu işlemde hukuka aykırılık temyize konu kararda ise hukuki isabet görülmemiştir.