Danıştay 4. Daire E.2024/2553 K.2024/4686

Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde bulunan dairede davalı idare görevlilerince yerinde yapılan denetimde yabancı uyruklu şahıslara aylık oda kiralandığı tespit edildiğinden bahisle taşınmazın mühürlenmesine ilişkin Zabıta Müdürlüğünün 05/04/2022 tarihli işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; uyuşmazlığın davacıya ait konut niteliğindeki taşınmazın amaç dışı kullanıldığı iddiasıyla, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 32. maddesi uyarınca zabıta ekiplerince 05/04/2022 tarihli tutanakla mühürlenerek faaliyetten men edilmesine ilişkin işlemden kaynaklandığı, her ne kadar davalı idarece, tutanakta yer alan; "daire kapısı çalındığında kapıyı ... isimli yabancı uyruklu şahsın açtığı ve taşınmazın bir oda için aylık 800,00 TL bedel karşılığında kiralandığının beyan edildiği, ancak herhangi bir kira kontratı sunulmadığı,

adreste adı geçen şahıs haricinde yabancı uyruklu üç kişinin kaldığı, anılan yabancı uyruklu şahısların ikamet izinlerinin bulunmadığı" yönündeki tespitlerden hareketle taşınmazın apart olarak kullanıldığı sonucuna varılmış ise de; davacı ile dava konusu taşınmazı kiraladığı iddia edilen şahıs arasında kira sözleşmesinin bulunduğu, kiraların davacının banka hesabına ödendiği, söz konusu taşınmazın pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığına dair davalı idare tarafından dava dosyasına başkaca bir bilgi ve belgenin sunulmadığı, ayrıca adli kolluk marifetiyle taşınmazın günübirlik kullanıldığı yolunda somut bir tespitin yapılmadığı,

tutanakta ismi geçen şahısların tercüman vasıtası ile ifadelerinin alınmadığı, imzalarının bulunmadığı, herhangi bir tanık ifadesinin olmadığı, davacının maliki olduğu taşınmazın amaç dışı, pansiyon (apart daire) olarak kullanıldığı yönünde hukuken itibar edilebilecek somut bir tespit olmadığı anlaşıldığından dava konusu taşınmazın mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; günübirlik apart daire şeklinde kullanılan yerlerin tespiti amacıyla yapılan denetim sonucunda düzenlenen 05/04/2022 tarihli tutanakta; davaya konu edilen taşınmazda yabancı uyruklu 3 kişinin bulunduğu, söz konusu yerin aylık oda başına 800,00 TL ücret karşılığında kiralandığı, pasaportlarının olduğu, kira sözleşmesinin ve ikamet izninin bulunmadığı hususlarının tespit edildiği, davacının dava dilekçesine eklediği kira kontratında ise taşınmazı tutanakta evde olduğu belirlenen şahısların dışında Y.W.W.

İsimli şahsa kiralamış olduğu görülmekle ruhsatsız olarak apart daire şeklinde kullanıldığı sonucuna varılan yerin ilgili yasal düzenlemeler çerçevesinde mühürlenmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen ...

Bölge İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, söz konusu dairenin, davacı tarafından ... adlı yabancı uyruklu kişiye, 10/11/2019 kira başlangıçlı, aylık 1.000,00 TL kira bedelli kira sözleşmesi ile kiralandığı, ayrıca yine davacı tarafından dosyaya sunulan ve davacıya ait ... Bankası ...

Şubesinde bulunan hesabına, kiracı ... tarafından 2021-2022 yıllarına ilişkin belirlenen 1.000,00 TL kira bedellerinin yatırıldığının görüldüğü, davalı idarece, tutulan matbu tutanak harici dava konusu taşınmazın günlük ya da aylık kiraya verilmek suretiyle ruhsatsız pansiyon olarak kullanıldığına dair iddialarını destekleyecek somut bilgi ve belgelerin sunulamadığı,

davacı tarafından dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden de dava konusu taşınmazın usul ve mevzuatına uygun olarak uzun süreli kiralık daire olarak kiralandığı anlaşılmış olup bu nedenle dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptaline dair İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin kabulü ile verilen, davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/11/2023 tarih ve E:2023/13164, K:2023/6576 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak yapılan yargılama sonucu verilen temyize konu kararda;

istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuki ve kanuni gerekçeleri Dairelerince de uygun bulunan İdare Mahkemesinin kararının kaldırılmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, mesken olan bir yerin ruhsatsız bir şekilde apart otel olarak kullanılmasına müsaade edilmesinin kanunen mümkün olmadığı, izin alınmadan faaliyet gösteren umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin kapatılacağı düzenlemesi doğrultusunda gerçekleştirilen mühürleme işleminin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir.

" hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir.

" kuralına yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin,

bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.

Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın reddi yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/11/2023 tarih ve E:2023/13164, K:2023/6576 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.