Danıştay 4. Daire E.2024/2650 K.2024/6764

Dava konusu istem: İstanbul Eyüp İlçesi, ... (...) Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel (... sokak ... nolu yerde) sayılı 166,37 m² yüzölçümlü taşınmazın 46,72 m²'sinin 280.320,00 TL bedel karşılığında davacı adına tahsisen satışına ilişkin Vakıflar Genel Müdürlüğü İstanbul 1. Bölge Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2021 tarihli, E:2021/9142, K:2021/11453 sayılı bozma kararına uyularak; ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasının incelenmesinden. İstanbul Eyüp İlçesi, ... (...) Mahallesinde bulunan ... pafta, ... ada, ... parsel (... Sokak ... nolu yerde) sayılı taşınmazın ...

Vakfına ait iken, davacının gecekondusu nedeniyle 310.00 m² lik kısmı için 2981/3290/3366 sayılı Kanunlar uyarınca, davacı adına ... tarih ve ... nolu tapu tahsis belgesi düzenlendiği, Eyüp Belediye Başkanlığınca yapılan imar uygulaması sonucunda, Tapu Tahsis belgeli gayrimenkul ... Pafta, ... Ada, ... Sayılı Parselde iken. Eyüp Belediye Başkanlığınca yapılan imar uygulaması sonucu ... Pafta, ... Ada ... ve ...

Parseller olarak 2 ayrı parsele ayrıldığı, dava konusu taşınmazın 310,00 m² lik kısım için ... adına ... tarih, ... numara ile tapu tahsis belgesi verilen ancak imar uygulaması sonucunda ... ada, ... parsel 166,37 m² yüzölçümlü olarak tamamı ...

Vakfı adına tescili taşınmazın ...’a ait tapu tahsis belgesi 2881-3290 ve 3366 sayılı imar Affı kanunları gereğince idarece yapılan değerlendirme neticesinde tapu tahsis belgesinin iptal edildiği, ifraz nedeniyle oluşan parsellerden ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 154.78 m², aynı adanın ... parselinin ise 166.37m² olduğu, 4916 sayılı Yasanın 9. maddesi ile 4706 sayılı Yasaya eklenen 4. madde gereğince Hazine ile yapılan ... tarih ve ...

Sayılı Trampa ile Hazineye devredilen taşınmazlar arasında bulunan her iki taşınmazdan, ... ada ... parselin Hazinede kaldığı ve terkin işlemi yapıldığı, 9 nolu parselin 4706 sayılı Yasa kapsamında davacı tarafından bedeli ödenerek öncelikli olarak satın alındığı, ancak ... parsel üzerinde herhangi bir gecekondu bulunmadığından bahisle iade edildiği, davacı tarafından ... ada ... nolu parselin kendisine satılması talebiyle davalı idareye yaptığı başvurunun reddedilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinde dava açıldığı, ...İdare Mahkemesinin E:... ve K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği,

anılan kararın kanun yollarından geçerek kesinleştiği, ...İdare Mahkemesinin E:... ve K:... sayılı kararının yerine getirilmesi amacıyla davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle; dava konusu taşınmazın 46,72 m² sinin 280.320,00 TL bedel karşılığında davacı adına tahsisen satışının uygun görüldüğünün davacıya bildirilmesi üzerine, belirlenen bedelin fahiş olduğu, taşınmazın bir kısmının değil, tamamının satılması gerektiği ileri sürülerek anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı;

uyuşmazlık konusu olayda teknik bilgiye ihtiyaç duyulduğundan mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde hazırlanan 06.08.2019 havale tarihli raporda; dava konusu taşınmazın 46,72 m² sinin 280.320,00 TL bedel karşılığında davacı adına tahsisen satışının uygun görüldüğü, Mahkemece rayiç değerinin tespiti amacıyla yapılan keşif sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda ise, taşınmazın satışa konu 46,72 m² kısmının 13.06.2018 tarihi itibarı ile değerinin üzere toplam 168.425,60 TL olarak tespit edildiği anlaşılmıştır.

Bu durumda, her ne kadar davalı idare tarafından taşınmazın rayiç değerinin 280.320,00 TL olarak belirleyerek dava konusu işlemler tesis edilmişse de, dava dosyasında bulunan belge ve bilgiler ile teknik bilirkişiler tarafından düzenlenen raporda yer verilen tespitler göz önünde bulundurulduğunda, taşınmaz için birim m² fiyatının 3605,00 TL/m² olduğu, davalı idarece taşınmaz için belirlenen 4.265,00 TL/m² birim değerinin serbest piyasa rayiçlerine göre yüksek olduğunun anlaşıldığı,

öte yandan, davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucunda 166,37 m² yüzölçümlü ... ada, ... parsel ile 154,78 m² yüzölçümlü ... ada, ... parsel toplamı olan 310,00 m² tapu tahsis alan miktarı üzerinden %35 oranında DOP (Düzenleme ortaklık payı ) kesintisi düşüldükten sonra kalan (310,00 m²-108,50 m²)= 201,50 m² lik bir miktara karşılık geldiği,

bitişik ... parselin tamamının Maliye Hazinesi tarafından önceden devir edildiği ve (154,78 m² lik alanın ) Milli Emlak Müdürlüğünce tahsisen satışının yapıldığından DOP kesintisinden sonra bakiye kalan alandan ... parseldeki bu alanın da çıkartılması sonucu geriye sadece (201,50 m²- 154,78m²) = 46,72 m² lik bir alan kaldığı ileri sürülmüşse de.

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda tapu tahsis alan miktarı üzerinden DOP (Düzenleme ortaklık payı) kesintisi yapılabileceğine ilişkin bir düzenleme yer almadığı, bununla birlikte, dava konusu işlemin ...

İdare Mahkemesinin E:... ve K:... sayılı kararının uygulanması ilişkin bir işlem olduğu ve anılan kararda da davacının hakkının 166 m² büyüklüğündeki ... nolu parsel üzerinde de devam edeceğinin belirtildiği gibi DOP (Düzenleme ortaklık payı) kesintisi yapılabileceğine ilişkin bir gerekçeye de yer verilmediği belirtilerek, gerek uyuşmazlığa konu taşınmaz için yüksek rayiç değer belirlenmesi ve gerekse de Mahkeme kararının yerine getirilmesinde kararın gerekçesine uygun hareket edilmemesi nedeniyle dava konusu satış işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; satış talebinin kabulü için yasal koşulların oluştuğu kabul edildiği takdirde, 3290 sayılı Yasa ile değişik 2981 sayılı Yasanın 10/C-2 maddesi gereğince tahsise konu yerde uygulanan düzenleme ortaklık payının davacıyı da bağlayıcı nitelikte olduğu dikkate alınarak tahsis miktarından bu oranda yapılacak indirimden sonra kalan miktarın davacıya satışının yapılmasının gerektiği, olayda.

Dairelerinin ... tarih ve E:... sayılı ara kararı ile Eyüpsultan Belediye Başkanlığı'ndan, uyuşmazlık konusu İstanbul ili, Eyüp ilçesi, ... (...) Mahallesinde kain, ... ada ... parsel sayılı taşınmazın da dahil olduğu alanda imar uygulaması yapılıp yapılmadığının sorulmasına, yapılmış ise imar uygulamasına ait tüm evrakların gönderilmesinin istenilmesine karar verildiği, ara karara verilen ... tarih ve E... sayılı cevap ekinde gönderilen bilgi ve belgelerden;

uyuşmazlık konusu parselin de içinde bulunduğu alana yönelik 2981 - 3290 - 3366 sayılı Kanunlar uyarınca imar uygulaması yapıldığı ve Eyüp Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile oluşan imar parsellerinin tapuya tesciline karar verildiği ve yine gönderilen belgeler arasında yer alan düzenleme ortaklık payı cetvelinden söz konusu düzenleme sahasında bulunan parsellerden %22,0043 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı anlaşılmıştır.

İdare Mahkemesi kararında her ne kadar, "dava konusu taşınmazın İmar Uygulaması sonucunda 166,37 m² yüzölçümlü ... ada, ... parsel ile 154,78 m² yüzölçümlü ... ada, ... parsel toplamı olan 310,00 m² tapu tahsis alan miktarı üzerinden %35 oranında DOP (Düzenleme ortaklık payı ) kesintisi düşüldükten sonra kalan (310,00 m²-108,50 m²)= 201,50 m² lik bir miktara karşılık geldiği,

bitişik ... parselin tamamının Maliye Hazinesi tarafından önceden devir edildiği ve (154,78 m²'lik alanın) Milli Emlak Müdürlüğünce tahsisen satışının yapıldığından DOP kesintisinden sonra bakiye kalan alandan ... parseldeki bu alanın da çıkartılması sonucu geriye sadece (201,50 m²- 154,78 m²) = 46,72 m²'lik bir alan kaldığı ileri sürülmüşse de.

4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunda tapu tahsis alan miktarı üzerinden DOP (Düzenleme ortaklık payı) kesintisi yapılabileceğine ilişkin bir düzenleme yer almadığı, bununla birlikte dava konusu işlemin ...

İdare Mahkemesinin E:... ve K:... sayılı kararının uygulanmasına ilişkin bir işlem olduğu ve anılan kararda da davacının hakkının 166 m² büyüklüğündeki ... nolu parsel üzerinde de devam edeceğinin belirtildiği gibi DOP (Düzenleme ortaklık payı) kesintisi yapılabileceğine ilişkin bir gerekçeye de yer verilmediği" açıklamasına yer verilmiş ise de;

imar uygulamasına dahil edilen tüm kadastral parsellerden varsa terk miktarları mahsup edildikten sonra düzenleme sahası için belirlenen düzenleme ortaklık payı oranı nispetinde kesinti yapılması gerektiği yasal bir zorunluluk olduğundan, uyuşmazlık konusu parsele yönelik davacı adına tapu tahsis belgesi düzenlendikten sonra imar uygulaması yapıldığı ve söz konusu parselin imar parseli haline geldiği, söz konusu parselin davacıya satışı yapılırken imar uygulaması sonucu düzenleme sahası sınırları içerisinde bulunan tüm parsellerden kesinlen %22,0043 oranında düzenleme ortaklık payı kesileceği hususunda tereddüt bulunmadığı,

ancak, dava konusu işlemde davalı idarece davacının sahip olduğu 310 m²'lik tapu tahsis belgesinden %35 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi ve tapu tahsis belgesi karşılığında satışı yapılan ... ada, .. parsel sayılı taşınmazın sahip olduğu alan (154,78 m²) mahsup edildikten sonra 46,72 m²'lik hissenin satılabileceği kararlaştırılmış ise de, uyuşmazlık konusu parselin içinde bulunduğu alana yönelik yapılan imar uygulaması sonucunda %22,0043 oranında düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı dikkate alındığında,

davalı idarece bu oran üzerinden gerekli mahsuplar yapıldıktan sonra kalan miktar üzerinden davacıya satış yapılması gerektiği anlaşıldığından, istinaf incelemesine konu kararda yer verilen açıklamada hukuki isabet, istinaf incelemesine konu kararda sonucu itibari ile hukuki isabetsizlik bulunmadığı, istinaf dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın kaldırılmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun Kararda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın adli yargıda görülmesi gerektiği, idarece yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğu, bedel yönünden görevsizlik kararı verilerek, idareye ait olup elinde kalan ve davacıya tahsis edebilecek kısmın 46,72 m² olduğu, artık tapu kaydı kendisinde olmayan (maliyeye geçmiş) alan için bedel belirleyip satış yapmalarının mümkün olmadığı, davanın reddi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.