Danıştay 4. Daire E.2024/2697 K.2025/1848

Dava konusu istem: Muğla ili, Ortaca ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde, tapuda ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazda "..." unvanı ile faaliyet gösteren ve davacı tarafından işletilen lokantaya ilişkin ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline dair ... tarih ve ... sayılı Ortaca Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

02/07/2021, 03/07/2021 ve 04/07/2021 tarihlerinde uyuşmazlık konusu iş yerinde yapılan denetimlerde faaliyet konusu dışında düğün merasimi düzenlendiğinin tespit edilmesi üzerine Ortaca Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemiyle faaliyet konusu dışında çalışılmaması için davacıya 15 gün süre verildiği, sonrasında 30/10/2021, 03/05/2022, 07/05/2022, 13/05/2022, 14/05/2022, 15/05/2022, 20/05/2022, 21/05/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde faaliyet konusu dışında düğün merasimi düzenlenmeye devam edildiğinin tespit edildiği,

davacıya faaliyet konusu dışında çalışılmaması için verilen 15 günlük süre geçtikten sonra muhtelif zamanlarda iş yerinde faaliyet konusu dışında düğün/nişan merasimi yapıldığının tutanaklar ve eki görsel veriler ile tespit edildiği anlaşıldığından, verilen 15 günlük süre sonunda faaliyet konusu dışında çalışmaya devam eden işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, öte yandan;

davacı tarafından, yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereği belediye başkanınca verilmiş işyeri açma ve çalışma ruhsatının yine belediye başkanı ya da belediye başkanının görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, belediye başkanının zaten belediye encümenin de başkanı olduğu, encümen kararının belediye başkanının işlem iradesini de ihtiva ettiği, bu anlamda işlemin (belediye başkanının katıldığı ve başkanlık ettiği) encümence veya ayrı bir işemle belediye başkanınca tesis edilmesinin bir farkının olmadığı,

ayrıca yukarıda aktarılan yönetmelik kuralına bakıldığında bağlı yetki çerçevesinde belediye başkanının veya belediye encümeninin uyuşmazlık konusu ruhsatla ilgili olarak mevzuatın öngördüğü aynı iptal işlemini tesis etmek durumunda olduğu (işlemi tesis eden makamın bu hususta herhangi takdir yetkisinin olmadığı) dikkate alındığında, işlemi tesis eden makamın belediye başkanı veya belediye encümeni olmasının netice itibarıyle aynı sonucu doğuracağı açık olduğundan davacının bu iddiasına itibar edilmediğinden belirtilen gerekçelerle davanın reddine verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, dava konusu Encümen kararının usule ilişkin olarak; yetkide ve usulde paralellik ilkesi gereği belediye başkanınca verilmiş işyeri açma ve çalıştırma ruhsatının yine belediye başkanı yada görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi gerekirken bu ilkeye aykırı işlem tesis edildiği, esasa ilişkin olarak ise; ruhsat iptaline ilişkin gösterilen gerekçelerin gerçek olmadığından usul ve yasaya aykırı Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun'un 3. maddesinde işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye yetkili merciler, "a) Belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmelere il özel idareleri. b) Belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmelere belediyeler, c) Belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde; ca) 2. ve 3. sınıf gayrisıhhi müesseseler için büyükşehir belediye başkanlığı, cb) Sıhhi ve sair işletmeler için ise büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıkları." olarak hükme bağlanmıştır.

10/08/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in Birinci Kısmının Ortak Hükümler alt başlıklı İkinci Bölümünde yer alan "İşyerlerinin açılması" başlıklı 6. maddesinin 2. fıkrasında, "İşyeri ruhsatları yetkili idarelerin en üst amiri veya görevlendireceği yetkili tarafından bu Yönetmelikte öngörülen sürede imzalanır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelemesinden, Muğla ili, Ortaca ilçesi, ... Mahallesi, ...

Sokak, No:... adresinde, tapuda ... ada, ... parselde kayıtlı taşınmazda "..." unvanı ile faaliyet gösteren ve davacı tarafından işletilen işyerine ilişkin olarak davalı idarece 02/07/2021, 03/07/2021 ve 04/07/2021 tarihlerinde gerçekleştirilen denetimlerde, iş yerinin faaliyet konusu dışında düğün merasimi düzenlendiğinin tespit edilmesi üzerine Ortaca Belediye Başkanlığı Ruhsat ve Denetim Müdürlüğünün...... tarih ve ... sayılı işlemiyle faaliyet konusu dışında çalışılmaması için davacıya 15 gün süre verildiği,

sonrasında 30/10/2021, 03/05/2022, 07/05/2022, 13/05/2022, 14/05/2022, 15/05/2022, 20/05/2022, 21/05/2022 tarihlerinde yapılan denetimlerde faaliyet konusu dışında düğün merasimi düzenlenmeye devam edildiğinin tespit edildiği, verilen 15 günlük süre sonunda faaliyet konusu dışında çalışmaya devam eden işletmenin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Ortaca Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Hukukunun temel prensiplerinden biri olan yetki ve usulde paralellik ilkesi uyarınca; yasada aksine bir düzenleme bulunmadıkça, bir işlemin tesisinde uygulanan yetki ve usul koşullarının aynı işlemin geri alınması ve kaldırılması işlemlerinde de aynen uygulanması zorunludur.

Buna göre; yetkili makam olan Belediye Başkanlığından usulüne uygun olarak alınmış işyeri açma ve çalışma ruhsatının, usulde ve yetkide paralellik ilkesi uyarınca yine belediye başkanı ya da görevlendireceği bir yetkili tarafından iptal edilmesi (geri alınması) gerekirken; yukarıda aktarılan Yönetmelik maddesine de aykırı olarak Ortaca Belediye Encümeni tarafından ruhsatın iptaline ilişkin tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerekirken davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolunda verilen Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka isabet görülmemiştir.