Danıştay 4. Daire E.2024/336 K.2025/494

Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ... Caddesi, No:... adresli taşınmaz üzerinde ruhsatsız şekilde kafeterya olarak faaliyet göstermekte olan işletmenin faaliyetten men edilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile... tarih ve Denetim ID:... sayılı mühürleme kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı tarafından işletilen ve umuma açık istirahat ve eğlence yeri vasfında olduğu tespit olunan işyerinin davalı idarenin sorumluluk alanında bulunmadığı ve mevzuat uyarınca ruhsatlandırma yetkisinin olmadığı, davalı idarenin yetkisinin sadece birinci sınıf gayrısıhhi müesseselere yönelik olduğu; dolayısıyla, işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin dava konusu işlemde yetki yönünden mevzuata uyarlık görülmediği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacının işlettiği yerin hüküm ve tasarrufunun idarelerinde olduğu, Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7/d maddesi uyarınca sıhhi ve gayrısıhhi ayrımı yapılmaksızın ruhsat verme ve denetleme yetkisinin Belediyelerinde olduğu, davacının ruhsatsız faaliyet yürüttüğü ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 3. maddesinde, işyeri açma ve çalışma ruhsatını vermeye, belediye hudutları ve mücavir alan dışında kalan işyerleri ve işletmeler için il özel idareleri, belediye hudutları ile mücavir alan içinde kalan tüm işyerleri ve işletmeler için belediyeler, belediye hudutları ve mücavir alan içinde kalan işyeri ve işletmelerden büyükşehir belediyesi olan yerlerde, sıhhi ve sair işletmeler için büyükşehir belediyesi içinde kalan diğer belediye başkanlıklarının yetkili olduğu belirtilmiştir.

5393 sayılı Belediye Kanunu'nun "Belediyenin Yetkileri ve İmtiyazları" başlıklı 15. maddesinin (c) bendinde, gerçek ve tüzel kişilerin faaliyetleri ile ilgili olarak kanunlarda belirtilen izin veya ruhsatı vermek; (l) bendinde, gayrisıhhî müesseseler ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek." belediyenin yetkileri ve imtiyazları arasında sayılmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, büyükşehir belediyesi tarafından yapılan veya işletilen alanlardaki işyerlerine büyükşehir belediyesinin sorumluluğunda bulunan alanlarda işletilecek yerlere ruhsat vermek ve denetlemek, Büyükşehir Belediyelerinin görevleri arasında; 3. fıkrasının (c) bendinde, sıhhî işyerlerini, 2. ve 3. sınıf gayrisıhhî müesseseleri, umuma açık istirahat ve eğlence yerlerini ruhsatlandırmak ve denetlemek, ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır.

10/8/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasında, yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyerinin açılamayacağı ve çalıştırılamayacağı, işyerlerine bu Yönetmelikte belirtilen yetkili idareler dışında diğer kamu kurum ve kuruluşları ile ilgili meslek kuruluşları tarafından özel mevzuatına göre verilen izinler ile tescil ve benzeri işlemlerin bu Yönetmelik hükümlerine göre ruhsat alma mükellefiyetini ortadan kaldırmayacağı,

işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan açılan işyerlerinin yetkili idareler tarafından kapatılacağı. 13. maddesinin 1. fıkrasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerlerinin yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edileceği, işyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsatın kesinleşeceği, kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılacağı.

2. fıkrasında, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verileceği.

3. fıkrasında, verilen süre içinde tespit edilen noksanlık ve aykırılıkların giderilmediği takdirde, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı, ayrıca ilgililerin yalan, yanlış ve yanıltıcı beyanı varsa haklarında kanunî işlem yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirketin ... ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, ... Caddesi, No:...adresinde, ... Belediye Başkanlığı tarafından verilen "Kafe" faaliyet konulu, "Geçici (Bir Yıllık)" ibareli ... tarih ve Ruhsat No:... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı kapsamında faaliyetlerini yürüttüğü, davalı idarece yapılan denetimde işyerinin ruhsatsız olarak kafeterya faaliyetinde bulunduğundan bahisle işyerinin faaliyetten men edilmesine ilişkin 06/01/2023 tarihli işlem ve bu işleme dayanarak tesis edilen 19/01/2023 tarihli mühürleme işleminin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda aktarılan Yönetmelik hükümlerinin incelenmesinden, yetkili idareler tarafından usulüne uygun olarak verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının geçerli bir sebebe dayanılarak iptal edilmesine kadar geçerliliğini sürdüreceği, ruhsat verilmesinden sonra yetkili idarece yapılacak denetimlerde mevzuata aykırılıkların tespiti halinde işyerine bir defaya mahsus olarak onbeş günlük süre verileceği, verilen süre içerisinde tespit edilen aykırılıkların giderilmediğinin anlaşılması halinde ise, ruhsatın iptal edilerek işyerinin kapatılacağı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla davacı şirket adına düzenlenen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilene kadar geçerli olduğu, söz konusu ruhsatın iptal edildiğine ilişkin dosyada herhangi bir belge bulunmadığı dolayısıyla, davacı şirketin ruhsatsız olarak faaliyet yürüttüğünden söz edilemeyeceğinden, söz konusu ruhsatın geçerlilik süresi içinde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk, bu işlemin iptali yolunda verilen temyiz konusu kararda ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.