Danıştay 4. Daire E.2024/3750 K.2025/3058

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, firmaları adına tescilli muhtelif tarih/sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyadan tahsil edilemeyen TRT bandrol ücreti ile idari para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ve 274.645,29-TL bedelli ödeme emrinin 58.187,12-TL'lik (TRT Bandrol Cezası) kısmı ile 174.561,34-TL'lik para cezası kısmının iptali istenilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine, İdare Dava Dairesince; verilen kararda dava konusu ödeme emrinin, ... tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararında yer alan TRT bandrol ücretine ilişkin 58.187,123 TL'lik kısmı yönünden, davaya konu ödeme emrine dayanak olan ... tarih ve ... sayılı işlemle 58.187,12-TL TRT bandrol ücreti tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleme yönelik açılan dava neticesinde davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi,

ayrıca 6183 sayılı Kanunun 58. maddesi kapsamında, anılan tahakkuk işlemine konu "bandrol ücretinin olmadığı", "zamanaşımına uğradığı" ya da "ödendiği" iddiaları kapsamında değerlendirilebilecek bir hususun da olmadığının görülmesi karşısında, TRT bandrol ücretine yönelik kısmı için dava konusu ödeme emrinin düzenlenmesinde hukuka aykırılık;

dava konusu ödeme emrinin ... tarih ve ... sayılı ceza kararında yer alan TRT bandrol ücretine ilişkin 174.561,34 TL'lik kısmı yönünden, davalı idarece eksik alındığı tespit edilen TRT bandrol ücretinin ithalat vergisi niteliği olmadığı ve Türkiye Radyo-Televizyon Kurumu Gelirleri Kanunu'nun 6. maddesinde hesaplanan bandrol ücretinin iki katı tutarında idari para cezası verileceği öngörüldüğü halde,

davalı idare tarafından 2015/7757 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca ithalat vergileri için geçerli olan 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 234. maddesi hükmüne göre eksik alındığı tespit edildiğinden bahisle TRT bandrol ücretinin üç katı tutarında para cezası verilmesinin kanuni dayanağının bulunmadığı, hukuki ve kanuni dayanağı bulunmayan para cezasına karşı davacı iddialarının “borcum yoktur” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, uyuşmazlık konusu ödeme emrinin para cezasına ilişkin kısmının kanuni dayanağı bulunmadığı anlaşıldığından,

ödeme emrinin ... tarih ve ... sayılı ceza kararında yer alan TRT bandrol ücretine ilişkin 174.561,34 TL'lik kısmının tahsiline ilişkin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, mahkeme kararının "58.187,12-TL'lik TRT bandrol ücretine ilişkin kısmının iptaline" ilişkin kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönüyle davanın reddine, "174.561,34-TL'lik para cezasının iptaline" ilişkin kısmı yönünden ise istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı İdarenin işlemleri usul ve yasaya uygun olup temyiz talebimizin kabulü haksız açılan davamnın reddine dair hüküm kurulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Cevap verilmemiştir.

TETKİK HÂKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 55. maddesinde; amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 15 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı; 58. maddesinde ise; kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın, böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla 15 gün içinde dava açabileceği düzenlenmiştir.

Buna göre, kesinleşen ve vadesinde ödenmeyen amme alacaklarının ödeme emri ile tahsili yoluna gidileceği ödeme emri tebliği dolayısıyla açılan davalarda davacıların böyle bir borcu olmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı yolundaki iddiaların dışında bir iddia ileri sürülemeyeceği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket hakkında Atatürk Havalimanı Kargo Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ek tahakkuk kararı ile tahakkuk ettirilen 58.187,12-TL TRT bandrol ücreti ve ... tarih ve ... sayılı ceza kararı ile tahakkuk ettirilen 174.561,34-TL TRT bandrol ücreti para cezasının (tahakkukların belirtilen bu kısımların) iptali istemiyle dava açıldığı, bilahare mezkur bandrol ücreti ve idari para cezasının ödenmemesi üzerine amme alacağının tahsili amacıyla davaya konu ... tarih ve ... sayılı ve 274.645,29-TL bedelli ödeme emrinin tesis edilmesi üzerine, söz konusu ödeme emrinin 58.187,12-TL'lik (TRT Bandrol Cezası) kısmı ile 174.561,34-TL'lik para cezası kısmının iptali istemiyle de bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Bölge İdare Mahkemesince; dava konusu ödeme emrinin ... tarih ve ... sayılı ceza kararında yer alan TRT bandrol ücretine ilişkin 174.561,34 TL'lik kısmı yönünden hukuki ve kanuni dayanağı bulunmayan para cezasına karşı davacı iddialarının “borcum yoktur” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle idari para cezasına ilişkin kısımda hukuka uyarlık bulunmadığına karar verilmiştir.

Tahakkuk işleminin usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine karşın, borcun ödenmemesi, bu süre içinde işlemin iptali istemiyle dava da açılmaması veya açılmış davanın reddedilmesi halinde 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ödeme emri düzenleneceği; dolayısıyla ödeme emrine karşı açılan davalarda, ancak ödeme emri işlemindeki münferit hukuka aykırılıklar ile ödeme emrinin sebep unsuru olan tahakkuk işleminin tebliğine ilişkin hukuka aykırılıkların incelenebileceği, bu haliyle bakılmakta olan davanın konusunun ödeme emri olduğu dikkate alındığında İdare Dava Dairesince yapılan esasa ilişkin değerlendirmenin ancak tahakkuk aşamasına karşı açılan davada irdelenebilecek bir husus olduğu açıktır.

Bu durumda, ödeme emirlerine karşı sınırlı olarak belirlenen itiraz sebeplerinin davacı tarafından ileri sürülmediği, işleme konu amme alacağının ise tahakkuk işlemine dava açılması ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmesi ile kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından; kesinleşen tahakkuk işlemi içeriği amme alacağının tahsili amacıyla düzenlenen dava konusu ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığından, temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu İdare Dava Dairesi kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyoruz.