Danıştay 4. Daire E.2024/951 K.2024/3359

1-...... Bakanlığı

VEKİLİ

Hukuk Müşaviri ...

2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

3- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

II- (DAVACI) ... VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Cad. ...... pafta, ... parselde bulunan 924 m² yüzölçümlü 2 katlı "villa" nitelikli yapıda, 320 m² kullanım alanlı bağımsız bölümün, Bakanlar Kurulunca alınan Afete Maruz Bölge Kararı gereğince yıkılması üzerine, söz konusu binanın yıkımı sebebiyle uğranıldığı öne sürülen 300.000,00-TL (ıslah sonucu 340.000,00-TL) maddi, 40.000,00-TL manevi zararın yıkım tarihinden (23/01/2016) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davanın kısmen kabulü ile 57.600,00-TL maddi tazminatın ve 4.000,00-TL manevi tazminatın davalı Çevre ve Şehircilik Bakanlığından, 57.600,00 TL maddi tazminatın ve 4.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığından, 57.600,00-TL maddi tazminatın ve 4.000,00-TL manevi tazminatın davalı ... Belediye Başkanlığından olmak üzere toplam 172.800,00-TL maddi tazminatın ve 12.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davalı idarelerden alınarak davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebi yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ...

Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesi'nin 22/03/2022 tarih ve E:2022/1511, K:2022/3417 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, davalı idareler istinaf başvurularının, maddi tazminata ilişkin kısmı yönünden reddine, davacının istinaf başvurusunun, manevi tazminat isteminin 28.000,00-TL'lik kısmının reddine ilişkin kısmı yönünden reddine, davacının maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, ...

İdare Mahkemesi’nin... tarih ve E:..., K... sayılı kararının maddi tazminat bedeline ilişkin kısmının kaldırılmasına, davacının 340.000,00-TL maddi tazminat isteminin kabulüne, toplam 340.000,00-TL maddi tazminatın 300.000,00-TL'lik kısmının, % 60 kusur oranına isabet eden 180.000,00 -TL’sinin ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, % 30 kusur oranına isabet eden 90.000,00.-TL’sinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, % 10 kusur oranına isabet eden 30.000,00-TL’sinin ise ... Belediye Başkanlığı’nca (21/03/2016) dava tarihinden itibaren, 40.000,00-TL'lik kısmının % 60 kusur oranına isabet eden 24.000,00-TL’sinin ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, % 30 kusur oranına isabet eden 12.000,00-TL’sinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, % 10 kusur oranına isabet eden 4.000,00-TL’sinin ise ...

Belediye Başkanlığı’nca (28/02/2018) ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, davalı idarelerin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun 2.000,00-TL'lik kısmının kabulüne,...İdare Mahkemesi’nce hükmedilen 12.000,00-TL manevi tazminat bedelinin 2.000,00-TL'lik kısmının kaldırılmasına, 10.000,00-TL manevi tazminatın, % 60 kusur oranına isabet eden 6.000,00-TL’sinin ...

Büyükşehir Belediye Başkanlığı’nca, % 30 kusur oranına isabet eden 3.000,00.-TL’sinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nca, % 10 kusur oranına isabet eden 1.000,00-TL’sinin ise ... Belediye Başkanlığı’nca (21/03/2016) dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesine, anılan tutarı aşan 30.000,00-TL'lik kısmı yönünden manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1-Davalılardan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından; işbu davada zarardan dolayı sorumlulukları bulunmadığı, hizmet kusurlarından bahsedilemeyeceği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

2-Davalılardan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından; hizmet kusurlarının bulunmadığı, dava konusu işlem ve eylemlerle idareleri arasında uygun illiyet bağı bulunmadığı, belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

3-Davalılardan ... Belediye Başkanlığı tarafından; kusur sorumlulukları bulunmadığı, davacı ile arsa sahibi ve müteahhidin de müterafik kusurlarının tespit edilmesi gerektiği, fahiş miktarda manevi tazminat verildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

4-Davacı tarafından; faiz başlangıcının yıkım tarihi (23.01.2016) olarak belirlenmesi gerektiği, davalıların sorumluluklarının müşterek/müteselsil olarak belirlenmesi gerektiği, manevi tazminat miktarının düşük belirlendiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

1-Davalılar tarafından, savunma verilmemiştir. 2-Davacı tarafından, davalıların temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur.

TETKİK HÂKİMİ: ...

DÜŞÜNCESİ

Temyiz istemlerinin reddi ile İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

(X) KARŞI OY

Manevi tazminatın, idarenin mevzuata aykırı olan eylem ve işlemleri neticesinde kişinin şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi veya manevi yönden elem ve ızdırap duyulması durumlarına özgü olduğu açıktır. İdarelerin eylem ve işlemlerinden dolayı ilgililere manevi tazminat ödenebilmesi için idarenin ağır kusurunun bulunduğunun tespiti gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, taşınmazın bulunduğu alanın afete maruz bölge ilan edilmesi ve sonrasında yıkılması sebebiyle, davacının şeref ve haysiyetinin rencide edilmesi gibi bir durum söz konusu olmadığı gibi, meydana gelen olayda idarelerin manevi tazminat ödenmesini gerektirecek şekilde ağır bir hizmet kusurundan da bahsedilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakta olup, davacının manevi tazminat isteminin reddi gerektiği oyu ile çoğunluk kararına bu yönden katılmıyorum.