Danıştay 5. Daire E.2019/1550 K.2023/9400

Dava konusu istem: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörlüğü Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nde İşletme Müdürü olarak görev yapan davacı tarafından, 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4.maddesinin 8.fıkrasının (ç) ve (d) bentleri uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı teklifi üzerine Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörlüğü'nün … tarihli kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 668 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnameyle bir kamu personelinin kamu görevinden çıkarılabilmesi için, terör örgütlerine veya Millî Güvenlik Kurulunca Devletin millî güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğunun değerlendirilmesinin yeterli görüldüğü, bu konuda idarelere geniş takdir yetkisi verilmiş olduğu, idarece FETÖ/PDY terör örgütü ile irtibatlı olduğu değerlendirilen davacının, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin dava konusu … tarih ve … sayılı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti:Davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine. Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davalı üniversiteye bağlı kurumda görev yapan davacının, Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca aynı üniversite bünyesinde bulunan yönetim kurulu kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemin iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı,

dava açıldıktan sonra davacının bu kez de 29/04/2017 tarih ve 30052 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarıldığı, davacının 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurusunun Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunca incelenmekte olduğu,

söz konusu başvurunun sonucunun yargısal denetime açık olduğu dikkate alındığında uyuşmazlık hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davacının istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı vekili tarafından; OHAL komisyonuna başvuru yapılmış olması ya da başvurunun kabul edilmiş olmasının, söz konusu komisyon kararlarına karşı yargı yolunu kapatmayacağı dava konusu idari işlemi ortadan kaldırılmayacağı, bu yönde ilgili yasada ya da idare hukuku mevzuatında da bir hüküm bulunmadığı belirtilerek Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından; Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörlüğü, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü'nde İşletme Müdürü olarak görev yapan davacı, 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 668 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 4.maddesinin 8.fıkrasının (ç ve d) bendi uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı teklifi üzerine Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi Rektörlüğü'nün 17/01/2017 tarihli işlem ile kamu görevinden çıkarılmıştır.

Davacı tarafından, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin Üniversite Yönetim Kurulu'nun … tarih ve … sayılı teklifi üzerine tesis edilen Rektörlük Makamının 17/01/2017 tarihli işleminin iptali istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İşbu dava açıldıktan sonra, bu kez de 29/04/2017 tarih ve 30052 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı, kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işleme karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna başvuru yapmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun " İdari Dava Türleri ve İdari Yargı Yetkisinin Sınırı" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, iptal davalarının, "idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu, maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İptal davasının konularından birini oluşturan bireysel idari işlemler, belli kişiler üzerinde yeni bir hukuki durum yaratma veya değiştirme gibi sonuçlar doğurmakta olup, görevli ve yetkili yargı merciince bu işlemler iptal edilinceye veya işlemi tesis eden idarece geri alınıncaya, kaldırılıncaya, değiştirilinceye veya düzeltilinceye kadar hukuki geçerliliğini korumaktadır.

Dolayısıyla bireysel işleme karşı açılmış bir iptal davası söz konusuysa, bu dava sonuçlanıncaya kadar hakkında işlem tesis edilen kişi ile işlem arasındaki ilişki işlemin ilk tesis edildiği hukuki sebeplerle birlikte devam eder nitelik arz etmekte olduğundan, iptal davasında idari işlemin hukuka uygunluk denetiminin işlem tarihi itibariyle geçerli olan düzenlemeler esas alınarak yapılacağı da yargısal içtihatlarla kabul görmüştür.

Dosyanın incelenmesinden; davacının kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin 667 sayılı KHK'de.

"Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi personel Yükseköğretim Kurulu Başkanının teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunun kararıyla kamu görevinden çıkarılır." hükmü öngörülmüş, 668 sayılı KHK ile yapılan değişikle "2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa tabi personel, Yükseköğretim Kurulu Başkanının teklifi üzerine Yükseköğretim Kurulunun kararıyla,

yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim üst kuruluşlarındaki 657 sayılı Kanuna tabi personel bakımından ise yükseköğretim kurumları ile yükseköğretim üst kuruluşlarındaki en üst yöneticisinin teklifi üzerine, yükseköğretim kurumlarında Üniversite Yönetim Kurulunun, yükseköğretim üst kuruluşlarında ise Yükseköğretim Kurulunun kararıyla kamu görevinden çıkarılır." hükmü getirilmiş, davacı hakkında da bu düzenleme uyarınca Üniversite Yönetim Kurulu kararı ile dava konusu işlem tesis edilmiştir.

Dava konusu işlemden sonra yayımlanarak yürürlüğe giren 689 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Kamu Personeline İlişkin Alınan Tedbirlere Dair Kanun Hükmünde Kararname hükmüne göre ekli listede yer alan kişilerin kamu görevinden başka hiçbir işleme gerek kalmaksızın çıkarıldığı ve davacının da bu listede isminin yer aldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, 01/02/2018 tarih ve 7075 sayılı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu Kurulması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 1. maddesi uyarınca, başka bir idari işlem tesis edilmeksizin doğrudan kanun hükmünde kararname hükümleri ile tesis edilen işlemlere ilişkin başvuruları değerlendirmek ve karara bağlamak üzere Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonu kurulmuş olup, anılan madde hükmüne göre, ancak KHK eki listeyle ihraç edilenlerin komisyona başvurmaları gerektiğinden, daha önce yönetim kurulu kararı ile ihraç edilmiş olan davacının bilahare KHK eki liste ile ihraç edilmesine karşı komisyona başvurmasına engel bir durum olmadığı gibi, açmış olduğu iş bu davanın esasının incelenmesine de bir engel bulunmamaktadır.

Bu durumda; davacının, dava konusu işlemin tesis edilmesinden sonra yürürlüğe giren 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararname eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasının, davacının üniversite yönetim kurulu kararıyla kamu görevinden çıkarılmasına dair işlemi ortadan kaldırıcı veya değiştirici nitelikte olmadığı, dava konusu işlemin hukuk alemindeki varlığını sürdürdüğü, bu işleme karşı açılan davada işin esasının incelenmesi gerektiği açıktır.

Bu itibarla; davacı tarafından iptali istenen ve Kanun Hükmünde Kararnamenin atıf yaptığı yasa hükmüne istinaden yönetim kurulu kararı ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuki denetiminin yapılarak davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken, davacının 689 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmasına karşı Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurusunun Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunca incelenmekte olduğu, söz konusu başvurunun sonucunun yargısal denetime açık olduğu gerekçesiyle uyuşmazlık hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.