Danıştay 5. Daire E.2019/1563 K.2021/3736

Dava konusu istem: Davacının Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmakta iken, hakkında verilen mesleğe kabul kararının kaldırılmasına ve görevinin sona erdirilmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve ... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmı ile, bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddedilmesi üzerine anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... gün ve E: ..., K: ... sayılı kararda; davacının 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin 1. fıkrası uyarınca meslekte kalmasının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararının Anayasanın 139. maddesi ile 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 33. maddesi uyarınca yargı denetimi dışında olduğu, davanın esasının incelenme olanağı bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15/1-b maddesi uyarınca davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... kararıyla; İstinaf istemine konu idare mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemde gerekçe olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yaptırmış olduğu 10.02.2015 ve 02.03.2015 tarihli raporlar ile ÖSYM'nin 28.08.2012 tarihli inceleme raporu dayanak olarak gösterildiği, hangi yollarla elde edildiği net bir şekilde açıklanmayan sadece belli kişilerin incelemesine dayanan, herkesin incelemeye tabi tutulmadığı anlaşılan, istenilen veya istenen kişilerin kopyacı muamelesine tabi tutuldukları yönünde ciddi şüpheler bulunan, her türlü şüpheden uzak, kesin, net ve inandırıcı bir delil olmadan, istatistiki verilere,

olasılık hesaplarına ve tahminlere dayalı olarak sınav soru ve cevaplarının sınav öncesinde adaylara ulaştırıldığının somut olarak tespit edilemediği, gerek kendi içinde gerekse birbirleri ile çelişen bilirkişi raporlarının esas alınarak ve savunması alınmadan görevinin sona erdirilmesinin hukuka aykırı olduğu iddia edilerek ,Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile sonucu itibariyle usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının gerekçesi değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacının Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapmakta iken, hakkında verilen mesleğe kabul kararının kaldırılmasına ve görevinin sonlandırılmasına ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ... Dairesinin ... tarih ve ... sayılı kararının davacıya ilişkin kısmı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddedilmesi üzerine anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 139. Maddesinin 2. fıkraskında.

"Meslekten çıkarılmayı gerektiren bir suçtan dolayı hüküm giymiş olanlar, görevini sağlık bakımından yerine getiremeyeceği kesin olarak anlaşılanlar veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilenler hakkında kanundaki istisnalar saklıdır.", 140. maddesinin 3. fıkrasında, "Hakim ve savcıların nitelikleri, atanmaları, hakları ve ödevleri, aylık ve ödenekleri, meslekte ilerlemeleri, görevlerinin ve görev yerlerinin geçici veya sürekli olarak değiştirilmesi, haklarında disiplin kovuşturması açılması ve disiplin cezası verilmesi,

görevleriyle ilgili veya görevleri sırasında işledikleri suçlarından dolayı soruşturma yapılması ve yargılanmalarına karar verilmesi, meslekten çıkarmayı gerektiren suçluluk veya yetersizlik halleri ve meslek içi eğitimleri ile diğer özlük işleri mahkemelerin bağımsızlığı ve hakimlik teminatı esaslarına göre kanunla düzenlenir.", Hakimler ve Savcılar Kurulu başlıklı 159. maddesinin 8. fıkrasında, "Kurul, (...) meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, disiplin cezası verme, görevden uzaklaştırma işlemlerini yapar.

Adalet Bakanlığının, bir mahkemenin kaldırılması veya yargı çevresinin değiştirilmesi konusundaki tekliflerini karara bağlar; ayrıca, Anayasa ve kanunlarla verilen diğer görevleri yerine getirir.", bu maddenin 10. fıkrasında ise, "Kurulun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulamaz." hükümlerine yer verilmiştir.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun "Adayların nitelikleri" başlıklı 8. maddesinde "Adaylığa atanabilmek için: ( ... ) j) Hakimlik ve savcılık mesleğine yakışmayacak tutum ve davranışlarda bulunmamış olmak, ( ... ) şarttır." hükmüne.

"Hakimlik ve savcılık görevlerinin sona ermesi" başlıklı 53. maddesinde " Hakim ve savcıların: a) Bu Kanun hükümlerine göre meslekten çıkarılmaları veya meslekte kalmalarının uygun olmadığına karar verilmesi, b) Haklarında soruşturma ve kovuşturma bulunması halleri hariç olmak üzere, mesleğe alınma koşullarından herhangi birini taşımadıklarının sonradan anlaşılması,

c) Görevdeyken, 8 inci maddenin (a), (d) ve (g) bentlerinde yazılı niteliklerden herhangi birini kaybetmeleri, d) Meslekten çekilmeleri veya çekilmiş sayılmaları, e) İstek, yaş haddi veya malullük nedenlerinden biriyle emekliye ayrılmaları, f) Ölümleri, hallerinde görevleri sona erer." hükmü yer almıştır.

6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun 4. maddesinde "Kurulun görevleri" sayılırken "1) Mesleğe kabul etme, 2) Atama ve nakletme ( ... ) 6) Meslekte kalmaları uygun görülmeyenler hakkında karar verme, 7) Disiplin cezası verme," olarak ayrı ayrı belirtilmiş. "Genel Kurulun Oluşumu ve Görevleri" başlıklı 7. maddesinin 2. fıkranın (ı) bendinde de söz konusu ayrım tekrarlanmış.

6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Kurulu Kanunu'nun "Yeniden inceleme, itiraz ve yargı yolu" başlıklı 33. maddesinde, Genel Kurulun ilk defa aldığı kararlara karşı, Başkan veya ilgililerin, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel Kuruldan yeniden inceleme talebinde bulunabilecekleri, yeniden inceleme talebi üzerine verilen kararların kesin olduğu;

dairelerin kararlarına karşı, Başkan veya ilgililerin, tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, kararı veren daireden yeniden inceleme talebinde bulunabilecekleri, dairelerin yeniden inceleme talebi üzerine verdiği kararlara karşı, Başkan veya ilgililerin tebliğ tarihinden itibaren on gün içinde, Genel Kurula itiraz edebilecekleri, itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğu; disipline ilişkin kararlara karşı şikâyetçilerin de yeniden inceleme ve itiraz haklarının olduğu,

Genel Kurulun veya dairelerin, meslekten çıkarma cezasına ilişkin kesinleşmiş kararlarına karşı yargı mercilerine başvurulabileceği, diğer kararlarının yargı denetimi dışında olduğu, meslekten çıkarma kararlarına karşı açılan iptal davalarının ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görüleceği ve bu davaların acele işlerden sayılacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda metinlerine yer verilen mevzuat hükümlerine göre Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun meslekten çıkarma cezasına ilişkin olanlar dışındaki kararlarına karşı yargı yoluna başvurulmasının mümkün olmadığı, meslekten çıkarma kararlarına karşı da Danıştay'da dava açılabileceği açıktır.

Uyuşmazlığın. Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Savcısı olarak görev yapan davacı hakkında, 2802 sayılı Kanun'un 8. maddesinin birinci fıkrasının (j) bendinde yer alan koşulu taşımadığının sonradan anlaşıldığından bahisle aynı Kanun'un 53. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca hakkındaki mesleğe kabul kararının kaldırılmasına ve görevinin sona erdirilmesine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu ...

Dairesinin ... tarih ve ... sayılı kararın davacıya ilişkin kısmı ile bu karara karşı yapılan yeniden inceleme talebinin reddedilmesi üzerine anılan karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline karar verlmesi isteminden kaynaklandığı,

2935 sayılı Olağanüstü Hal Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulunca 22/07/2016 tarihinde kararlaştırılan 23/07/2016 tarihli ve 29779 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname'nin 3. maddesinin 1. fıkrası uyarınca Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı oluşum veya gruplara üyeliği,

mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen yargı mensuplarının meslekte kalmalarının uygun olmadığına ve meslekten çıkarılmasına ilişkin ve yargı yolu açık olan bir uyuşmazlıktan kaynaklanmadığı açık olup, dava konusu hakimlik mesleğine kabul kararının kaldırılmasına ve görevinin sonlandırılmasına ilişkin Kurul kararına karşı, Anayasa'nın 159. maddesinin onuncu fıkrası uyarınca yargı yoluna başvurulması hukuken mümkün olmadığından, söz konusu işleme karşı açılan davanın esasını inceleme olanağı bulunmamaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince verilen incelenmeksizin ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.