Danıştay 5. Daire E.2022/16655 K.2023/3807

Dava konusu istem: Davalı idare bünyesinde görev yapmakta iken 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararında; dava dosyasında mevcut bilgi ve belgeler ile UYAP kayıtlarının birlikte incelenmesinden; hukuka uygun elde edilen ve Mahkemece değerlendirmeye esas alınan tespit ve delillerle, davacının FETÖ/PDY terör örgütü ile normal bir vatandaştan beklenebilecek olandan daha yoğun bir ilişki içerisine girdiği ve FETÖ/PDY terör örgütü ile en az iltisak veya irtibat derecesinde bağının olduğu sonucuna varıldığından, davacının başvurusunun reddine dair Komisyon kararında hukuka aykırılık bulunmadığı kanaat ve sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Davacının istinaf başvurusunda bulunması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılma işlemi ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi yönünden dava dilekçesinin reddine karar verildiği, anılan kararın davacıya 11/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, daha sonra 15/01/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

dilekçenin reddi kararının davacıya tebliğ edildiği 11/10/2018 tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde dava dilekçesinin yenilenmesi gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 15/01/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılarak istinaf isteminin kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, Tebligatın usulsüz şekilde yapıldığı, Bölge İdare Mahkemesince tebligatın usulsüzlüğüne ilişkin itirazların incelenmeden karar verildiği, hükmedilen vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NÜN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare bünyesinde görev yapan davacı, 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin ekli listesinde ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılmıştır. Davacı tarafından, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle temyizen incelenen davayı açmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin ve davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği; 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği; 15. maddesinde, anılan maddelere uygun olmayan dilekçelerin otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği; 15. maddenin 5. fıkrasında ise, dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği kurala bağlanmıştır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü" başlıklı 11. maddesinde, Anayasa hükümlerinin, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğu belirtilmiş; "Hak arama hürriyeti" başlıklı 36. maddesinde, "Herkes, meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı mercileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir." kuralına yer verilmiştir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinin 1. fıkrasında da, "Herkes, davasının, medeni hak ve yükümlülükleriyle ilgili uyuşmazlıklar ya da cezai alanda kendisine yöneltilen suçlamaların esası konusunda karar verecek olan, yasayla kurulmuş, bağımsız ve tarafsız bir mahkeme tarafından, kamuya açık olarak ve makul bir süre içinde görülmesini isteme hakkına sahiptir." kuralı yer almıştır.

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin 36533/04 başvuru numaralı ve 14/10/2008 tarihli Mesutoğlu-Türkiye kararında özetle; mahkemeye erişim hakkının mutlak olmadığı, bazı sınırlamalara tâbi olabildiği, bununla birlikte getirilen kısıtlamaların, hakkın özünü ortadan kaldıracak ölçüde, kişinin mahkemeye erişimini engellememesi gerektiği, mahkemeye erişim hakkına getirilen bu tür sınırlamaların ancak meşru bir amaç güdüldüğü takdirde ve hedeflenen amaç ile başvurulan araçlar arasında makul bir orantı olması halinde Sözleşme'nin 6. maddesinin birinci fıkrası ile bağdaşabileceği;

bu ilkelerden, dava açma hakkının doğal olarak yasayla belirlenen şartları mevcut olmakla birlikte, mahkemelerin yargılama usullerini uygularken bir yandan davanın hakkaniyetine halel getirecek kadar "abartılı şekilcilikten", öte yandan, kanunla öngörülmüş olan usul şartlarının ortadan kalkmasına neden olacak kadar "aşırı yorumlardan" kaçınmaları gerektiği belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle ilk olarak ...

İdare Mahkemesinde açılan davada verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile, dava dilekçesinde, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine ilişkin Komisyon kararının kaldırılması, ihraç edildiği sürenin fiili hizmet süresine ve hizmet puanına eklenmesi, emekli sandığı keseneklerinin ve kurum karşılıklarının Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi gibi idari işlem ve eylem mahiyetinde yargı kararı tesisine yönelik taleplerde bulunulduğu,

ayrıca Komisyon kararının "iptali" istemine de dilekçede yer verilmediği görüldüğünden, dava dilekçesinin bu yönleriyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi hükmüne aykırılık teşkil ettiği bu itibarla, ihraç edildiği sürenin fiili hizmet süresine ve hizmet puanına eklenmesi, emekli sandığı keseneklerinin ve kurum karşılıklarının Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi,

Komisyon kararının kaldırılması gibi idari işlem ve eylem mahiyetinde yargı kararı tesisine yönelik taleplerde bulunulmadan, Komisyon kararına karşı açılan davada Komisyon kararının iptali istemine açıkça yer verilerek yeniden hazırlanacak dilekçe ile davanın yenilenmesi gerektiğinden bahisle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesi hükmüne uygun olmayan dava dilekçesinin reddine karar verildiği, davacının bu karar üzerine dava dilekçesini süresinde yenilemediği anlaşılmıştır.

Bu defa davacı tarafından, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle açılan temyize konu davada, İdare Mahkemesince verilen ret kararına karşı istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacı tarafından, 675 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılma işlemi ve OHAL İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine dair ... tarihli ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesi yönünden dava dilekçesinin reddine karar verildiği, anılan kararın davacıya 11/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği, daha sonra 15/01/2019 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığının anlaşıldığı,

dilekçenin reddi kararının davacıya tebliğ edildiği 11/10/2018 tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içerisinde dava dilekçesinin yenilenmesi gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 15/01/2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine hukuken imkan bulunmadığı sonucuna varılarak davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verildiği görülmüştür.

Dosyada mevcut dava dilekçelerinin incelenmesinden, davacı tarafından OHAL İnceleme Komisyonu'nun ... tarihli ve ... sayılı işleminin dava konusu edildiği, dava dilekçesinde sözü edilen ihraç edildiği sürenin fiili hizmet puanına eklenmesi , emekli sandığı keseneklerinin ve kurum karşılılıklarının Sosyal Güvenlik Kurumuna ödenmesi istemlerinin söz konusu işleme yönelik olduğu Mahkemece OHAL İnceleme Komisyonu işleminin esasına ilişkin değerlendirme yapılarak karar verilmesi gerekirken, hukuka aykırı olarak verildiği görülen dilekçe ret kararı sonrasında gelişen süreçte, işbu davanın süresinde açılmadığından bahisle süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen kararda hakkaniyete ve hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve davanın süre aşımı nedeniyle reddine ilişkin temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamıştır.

KARŞI OY

Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığından, davacının temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği görüşüyle kararın kısmen bozulmasına ilişkin çoğunluk kararına katılmıyorum.