Danıştay 5. Daire E.2023/6657 K.2024/9880

Dava konusu istem: ... Dönem İdari Yargı Hâkim Adayı olarak görev yapan davacı tarafından, eğitim sonu sözlü sınavında başarısız olduğu ve memuriyete atanma istemi de bulunmadığı gerekçesiyle adaylık görevine son verilmesine ilişkin ... tarih ... sayılı işlemin iptaline karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararında; eğitim sonunda yapılan sınavlarda başarı gösteremeyenlerin, talepleri hâlinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilâtında genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atama konusunda idarenin geniş bir tercih ve takdir hakkı bulunduğu, idarenin bu yetkisini belirli bir kişi lehine kullanmaya yargı kararı ile zorlanamayacağı, davacı tarafından eğitim sonunda yapılan sınavlardan başarısız sayılmasına ilişkin işleme karşı açılan davada davanın reddi yönünde karar verildiği,

diğer yandan, davacının bakanlık genel idare hizmeti sınıfına atanmak amacıyla başvuru yapmadığı da anlaşıldığından tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve kararın kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yürürlükten kaldırılan kanun hükümlerinin tesis edilen idari işleme dayanak yapıldığı, kazanılmış hak ve eşitlik ilkelerine riayet edilmediği, kendisinin de içinde bulunduğu 53 aday hariç mesleğe kabul işlemlerinin gerçekleştirildiği, hakkında yürütülen savcılık soruşturmasının takipsizlikle sonuçlanmasının ardından sözlü sınava tabi tutulduğu, Bakanlık Olur'unun sadece sözlü sınav sonucu esas alınarak düzenlendiği, kamu hizmetine girme hakkının engellendiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davalı idare tarafından, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında usul ve esas bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek, davacının temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanmasına karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca daha önce adli yardım talebi kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan "adli yardım, hükmün kesinleşmesine kadar devam eder." düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

... Dönem İdari Yargı Hâkim Adayı olarak görev yapan davacı, Türkiye Adalet Akademisi tarafından 05/03/2020 tarihinde gerçekleştirilen eğitim sonu sözlü sınavına katılmış ve başarısız sayılmıştır. Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün ... tarih ... sayılı işlemiyle sözlü sınav sonucunda başarısız olduğu değerlendirilen davacının 2802 sayılı Kanun'un 10. maddesinin 6. fıkrası gereğince adaylık görevine son verilmesine karar verilmiştir. Davacı tarafından; adaylık görevine son verilmesine ilişkin Adalet Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 19/08/2021 tarih 17292 sayılı işleminin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan 7. maddesinin 3. fıkrasında, "Adaylar, Devlet Memurları Kanunundaki Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil olup, hakimlik ve savcılığın sınıf ve derecelerine dahil değildirler ve haklarında, Devlet Memurları Kanununun bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır." kuralına yer verilmiştir.

Anılan Kanun'un dava konusu işlem tarihinde yürürlükte bulunan "Adaylık süresi ve eğitim" başlıklı 10. maddesinde, “Adaylık süresi iki yıldır. Avukatlık mesleğinden adaylığa alınanlar için bu süre bir yıldır. Adaylık, eğitim ve staj olmak üzere iki dönemden oluşur. Eğitim, Türkiye Adalet Akademisince yaptırılır.

Adaylık süresinin sonunda adaylar, yazılı ve sözlü sınava tabi tutulur. Bu sınavlar yüz tam puan üzerinden değerlendirilir. Yazılı sınavdan en az yetmiş puan alanlar sözlü sınava alınır. Yazılı sınavda başarı gösteremeyenlere iki ay içinde bir sınav hakkı daha tanınır.

Yazılı sınav; adaylara ders verenler arasından Türkiye Adalet Akademisi Başkanınca seçilen başkan ile dört asıl ve iki yedek üyeden oluşan yazılı sınav kurulu tarafından yapılır.

Sözlü sınav; Türkiye Adalet Akademisi Başkanının başkanlığında, Teftiş Kurulu Başkanı ve Personel Genel Müdürü ile adaylara ders verenler arasından ilgili bakan yardımcısınca seçilen iki asıl ve bir yedek üyeden oluşan sözlü sınav kurulu tarafından yapılır.

Eğitim sonunda başarılı sayılmak için, yazılı sınav puanının yüzde altmışı ile sözlü sınav puanının yüzde kırkının toplamının en az yetmiş olması şarttır.

Sınavlarda başarılı olamayanlar, talepleri hâlinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında bir kadroya atanabilir, aksi hâlde bunların adaylığına Bakanlıkça son verilir. ...” kuralı bulunmaktadır.

2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu'nun 10. maddesinin son fıkrası uyarınca çıkarılan ve 01/06/2004 tarih ve 25479 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Hâkim ve Savcı Adaylarının Meslek Öncesi Eğitimlerine İlişkin Yönetmelik'in "Adaylık Süresinin Sonunda Yapılan Sınavda Başarısız Olanlar" başlıklı 20. maddesinde, "Adaylık süresinin sonunda ilgili Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılan yazılı ve sözlü sınavlarda başarısız oldukları kabul edilenler, sınav sonuçlarının kesinleşmesinden itibaren bir ay içinde talep etmeleri,

Devlet memuru olmalarında herhangi bir sakınca bulunmaması ve boş kadro bulunması hâllerinde Bakanlıkça merkez veya taşra teşkilatında genel idare hizmetleri sınıfında durumlarına uygun bir kadroya atanabilirler. Aksi hâlde bunların adaylığına Bakanlıkça son verilir." düzenlemesi yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu işlemin dayanağı olan ve davacının hakim adayı olarak görev yapmakta iken 05/03/2020 tarihinde yapılan meslek öncesi sözlü sınavında başarısız sayılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 11/06/2024 tarih ve E:2022/11230, K:2024/9884 sayılı kararıyla bozulduğu anlaşıldığından, bozma kararı üzerine verilecek kararın sonucuna bağlı olan temyizen incelenen kararın bu aşamada dayanağı kalmadığından bozulması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Diğer taraftan, bu kararın davacının doğrudan hakim adaylığı görevine iadesi sonucunu doğurmayacağı da açıktır.