Danıştay 6. Daire E.1988/2854 K.1990/567

TAŞINMAZIN YOLDA KALAN VE BELEDİYECE KAMULAŞTIRILAN BÖLÜMÜ DIŞINDAKİ KISMI İMAR PLANINDA MİLLİ EĞİTİM SAHASINDA KALDIĞI ANLAŞILDIĞINDAN, BU KISMIN BELEDİYECE KAMULAŞTIRILMASININ MÜMKÜN OLMADIĞI YOLUNDA TESİS EDİLEN İŞLEMDE İSABETSİZLİK GÖRÜLMEDİĞİ, İŞLEME KARŞI AÇILAN DAVANIN MAHKEMECE 2942 SAYILI KAMULAŞTIRMA KANUNUNUN 12.MADDESİ UYARINCA GÖREVDEN REDDİNİN YERİNDE OLMADIĞI HK.<

Dava, davacının paydaş olduğu parselin 89.50 m2 sinin daha önce kamulaştırılan zemin üstü binaların müteminim cüzu niteliğinde olduğu ve yararlanmaya elverişli durumda bulunmadığı belirtilerek 2942 sayılı Yasanın 12.maddesi uyarınca kamulaştırılmasına ilişkin istemin reddi yolunda tesis edilen işlemin iptali istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince, 2942 sayılı Yasanın 12.maddesinin son fıkrasında anılan maddenin uygulanmasından doğacak anlaşmazlıkların adli yargıda çözümleneceğinin kurala bağlandığı,

olayda davacının aynı Yasa kuralına dayanan kamulaştırma isteminin reddedilmesinden doğan uyuşmazlığın görüm ve çözümünün adli Yargının görev alanına girdiği gerekçesiyle dava 2577 sayılı Yasanın 15.maddesinin 1.fıkrasının (a) bendi uyarınca görev yönünden reddedilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.

2942 sayılı Yasanın 12.maddesinde: "Bir kısmı kamulaştırılan taşınmaz maldan artan kısmı yararlanmaya elverişli bir durumda değil ise, kamulaştırma işlemine karşı idari Yargıda dava açılmayan hallerde mal sahibinin en geç kamulaştırma kararının tebliğinden itibaren otuz gün içinde yazılı başvurusu üzerine, bu kısmında kamulaştırılması zorunludur." kuralı yer almaktadır.

Yukarıda sözü edilen Yasa kuralı uyarınca herhangi bir taşınmaz malikinin kamulaştırmadan artan ve yararlanmaya elverişli durumda bulunmayan taşınmaz bölümünün kamulaştırılmasını kamulaştırmayı yapan idareden isteyebilmesi için, bir başka idarece anılan taşınmaz bölümüne ihtiyaç duyulmaması gerekmektedir. Aksi halde 2942 sayılı Yasanın 12.maddesine dayanılarak talepde bulunulması mümkün değildir.

Dava dosyasının incelenmesinden: davacının paydaş olduğu ve imar planında kısmen yol, kısmen Milli Eğitim sahasında kalan parselin yolda kalan 63.50 m2 sinin ve üstünde bulunan yapıların 18.12.1985 günlü belediye encümeni kararı ile kamulaştırıldığı, parsel maliklerinin 12.5.1986 günlü dilekçeyle idareye başvurup kamulaştırma krokisinde (A), (B), (D) olarak gösterilen yerlerin birbirinden ayrı üniteler olmadığı,

üçünün kapı No:…, olan bir konutu oluşturduğu hususlarını açıklayarak kamulaştırmadan artan ve yararlanılamayan bölümünde kamulaştırılmasını istedikleri, bu başvuru üzerine belediye encümeninin 21.5.1986 günlü kararı ile 128 no'lu zemin üstü tesislerin tümünün kamulaştırılmasına karar verildiği, davacıların bu kez 4.8.1986 günlü dilekçeyle idareye başvurarak ikinci kamulaştırmaya konu olan yapı bölümlerinin 89.50 m2 olan zeminin 2942 sayılı Yasanın 12.maddesi uyarınca kamulaştırılmasını istedikleri bu isteği reddi üzerine dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Belirtilen durum karşısında, ... sayılı parselin imar planında Milli Eğitim sahasında kalan bölümünün 2942 sayılı Yasanın 12.maddesine dayanılarak kamulaştırılmasının davalı İdareden istenilemeyeceği, dolayısıyla uyuşmazlığın anılan yasa kuralının uygulanmasından doğmadığı ve aynı yasa kuralının son fıkrası uyarınca görüm ve çözümünün adli yargının görev alanına girmediği sonucuna varıldığından idare mahkemesince yukarıda belirtilen gerekçeyle davanın görev yönünden reddi yolunda verilen karar da isabet görülmemiştir.

2942 sayılı Yasanın 3.maddesinde idarelerin kanunlarla yapmak yükümlülüğünde bulundukları kamu hizmetlerinin veya teşebbüslerinin yürütülmesi için gerekli olan taşınmaz malları, kaynakları ve irtifak haklarını kamulaştırabilecekleri kurala bağlanmıştır.

Olayda davacının paydaş olduğu ... sayılı parselin imar planında yolda kalan bölümünün davalı idarece kamulaştırılmasından artan ve planda Milli Eğitim sahasında kalan 89.50 m2 lik bölümünün yine davalı idarece kamulaŞtırılmasına ilişkin istem üzerine anılan taşınmaz bölümünün planda Milli Eğitim sahasında kalması nedeniyle kamulaştırılmasının mümkün olmadığı yolunda tesis edilen dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.