Danıştay 6. Daire E.2019/10477 K.2020/12797

2- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF

1- … Belediye Başkanlığı 2- …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eki onaylı mimari projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle söz konusu imalatların 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına ilişkin 15.08.2012 tarih ve 1488 sayılı … Belediye Encümeni kararı ile aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı …. Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda; dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 11/06/2015 tarih ve E:2013/6970, K:2015/5276 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak, yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden; ruhsat ve eki projesine aykırı imalatların yıkımına ilişkin …tarih ve … sayılı.

Belediye Encümeni kararının, söz konusu imalatların tadilat ruhsatı alınarak imara uygun hale getirildiği ve yapı kullanma izni de alındığı gerekçesiyle … tarih ve … sayılı. Belediye Encümeni kararı ile kaldırılmış olması nedeniyle yıkım işlemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, para cezasınına ilişkin encümen kararının ise …-TL'lik kısmının iptaline, …-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1. Davacı tarafından, dava konusu imalatların yüz ölçümü ile yapı sınıfı ve grubuna ilişkin olarak davalı idare ile bilirkişi tespitlerinin farklı olması nedeniyle para cezasının tamamının iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir. 2. Davalı tarafından, davanın süresinde açılmadığı, dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ….'IN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının para cezasına ilişkin kısmının bozulması, davalı idarenin temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eki onaylı mimari projesine aykırı imalat yapıldığı 11.07.2012 tarihli yapı tatil tutanağıyla tespit edilmiştir.

Söz konusu tespit esas alınarak; 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan imalatların yıkımına ilişkin ... tarih ve ... sayılı … Belediye Encümeni kararının ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 3/B yapı sınıf ve grubunda yer alan, toplam 3.839,38 m2'lik imalat hakkında hesaplanan temel para cezasına aynı maddenin (c) bendinin 5., 10.,ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanarak toplam 223.663,85-TL imar para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı … Belediye Encümeni kararının tesis edilmesi üzerine bu kararların iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin 2. fıkrasında; idari yargı yetkisinin, idari eylem ve işlemlerin hukuka uygunluğunun denetimi ile sınırlı olduğu, idari mahkemelerin, yerindelik denetimi yapamayacakları, yürütme görevinin kanunlarda gösterilen şekil ve esaslara uygun olarak yerine getirilmesini kısıtlayacak, idari eylem ve işlem niteliğinde veya idarenin takdir yetkisini kaldıracak biçimde yargı kararı verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, bu artırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının; "yıkıma" ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır. Kararın para cezasına ilişkin kısmına gelince;

Uyuşmazlıkta; ruhsat ve eki projesine aykırı olarak 3.839,38 m2 imalat yapılmış olduğunun 11.07.2012 tarihinde düzenlenen yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu tespite dayanılarak. 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan imalatların yıkımına ilişkin ... tarih ve ... sayılı.

Belediye Encümeni kararı ve aynı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 3/B yapı sınıf ve grubunda yer alan, toplam 3.839,38 m2'lik imalat hakkında hesaplanan temel para cezasına aynı maddenin (c) bendinin 5., 10.,ve 12. alt bentleri uyarınca artırım uygulanarak toplam …-TL imar para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ….

Belediye Encümeni kararının tesis edildiği ve bu kararların iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda; mevcut durum ile yapı tatil tutanağında yer verilen tespitlerin uyumlu olduğu, para cezasının 3/B yapı sınıfı ve grubu esas alınarak hesaplanmasının uygun olmadığı, yapının 3/A sınıf ve grubunda [Küçük sanayi tesisleri (Donanımlı atölyeler, imalathane, dökümhane)] değerlendirilmesinin uygun olacağı nitekim yapı ruhsatında da yapının 3/A yapı sınıfı ve grubunda değerlendirilmiş olduğu,

idarece aykırılıktan etkilenen alanın toplam 3.839,38 m2 olarak ölçüldüğü, bu ölçümün bodrum kat, 2. normal kat ve çatı katına ilişkin kısmının uygun olduğu ancak bodrum kat arka cephesinde bulunan sundurmanın ruhsata tabi olmadığı kanaatine varılmış olması nedeniyle sundurmaya ilişkin kısmın toplam alandan çıkarıldığı ve aykırılıktan etkilenen alanın 3.643,74 m2 olarak tespit edildiği, davalı idarece 3194 sayılı Kanunun 42.madesinin (c) fıkrası uyarınca uygulanan artırım nedenlerinin uygun olduğu, sonuç olarak para cezasının 191.036,22-TL olarak hesaplandığı,

söz konusu bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde Mahkemece para cezasının 32.627,63-TL'lik kısmının iptaline, 191.036,22-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, temel ceza miktarı belirlendikten sonra maddede öngörülen artırım sebeplerinin varlığı halinde artırım sebeplerinin ayrı ayrı hesaplanacağı ve bunların toplamlarının alınması suretiyle toplam ceza miktarının bulunacağı ve bulunan bu miktarın belediye encümeni tarafından imar para cezası olarak verileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davaya konu yapıların, yüz ölçümü ile yapı sınıfı ve grubunun hatalı olarak belirlendiği, hatalı yüz ölçümü ile yapı sınıfı ve grubu üzerinden idari para cezasının hesaplandığı, söz konusu yüz ölçümü ile yapı sınıfı ve grubu farklılığının temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu dikkate alındığında, İdare Mahkemesince davaya konu para cezasının tamamının iptaline karar verilmesi gerekirken; para cezasının 32.627,63-TL'lik kısmının iptali, 191.036,22-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararının para cezası yönünden redde ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.