Danıştay 6. Daire E.2019/14936 K.2021/3010

Dava konusu istem: İstanbul İli, … İlçesi, … Mahallesi, … Caddesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda inşa edilmekte olan … Üniversitesi kampüs inşaatında, "fenni mesul" olarak görev yapan davacıya, ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkımına, aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca 260.398,72-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Tuzla Belediye Encümeni Kararı ve dayanağı … günlü, … sayılı yapı tatil tutanağının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 27/03/2018 tarih ve E:2015/11085, K:2018/1934 sayılı kararı ile bozulması üzerine, bozma kararına uyularak verilen ara kararda, davalı idareden, yapıda tespit edilen imara aykırı durumun davacı fenni mesulün uzmanlık alanı ile ilgili olduğuna ve davacının ruhsat ve eklerine ilişkin denetim faaliyetini veya bildirim yükümlülüğünü yerine getirmediğine ilişkin tespit yapılıp yapılmadığının sorulduğu, idarece somut bir tespit yapıldığının ortaya konulamadığı görüldüğünden, para cezası yönünden dava konusu işlemin iptaline; yapı tatil tutanağı yönünden davanın süre aşımı nedeniyle reddine; yıkım yönünden ise davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Yapı ruhsatında her fenni mesulün uzmanlık alanının belirtildiği, inşaat mühendisi olan davacının yapının statiğinden sorumlu olduğu, dava konusu ruhsata aykırılıklar sebebiyle yapının statiğinin etkilendiği, bu durumda davacının yapıyı denetlemekle yükümlü olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunun 17/2. maddesi uyarınca duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davalı idare elemanlarınca yapılan inceleme sonucunda, dava konusu taşınmazın A blok zemin kat yüksekliği projesinde 4,5 m iken yerinde 4,15 m yapıldığı, A Blok 1. normal kat yüksekliğinin projede 3,2 iken yerinde 3,55 yapıldığı, A Blok 2. bodrum kat seviyesinde blok sınırı olan perde duvarın yerinde yapılmayarak C Blok 2.bodrum kat otopark altına alındığı ve projede olmayan 8 x 226,5 m ebatlarında projeye aykırı alan kazanıldığı, C Blok 2. bodrum kat (F11-F21)-(FA - FC) aksları arasına 15 x 75,4 m ebatlarında projeye aykırı alan kazanıldığı,

C Blok 2. bodrum kat (G3-G4) - (GB-GC) aksları arasında otopark olması gerekirken yemekhanede kazan dairesi olarak kullanıldığı, C Blok 2. bodrum kat sığınağının projeye aykırı olarak bölümlendirildiği, A Blokta (B2/12 - B2/19) - (B1/A-B1/E) arasında sığınağın kendi içerisinde projeye aykırı olarak bölümlendirildiği, parsel içinde B Bloğun bulunduğu yere 30,5 x 18,5 ebatlarında basket sahası yapıldığı,

30 x 52,5 m ebatlarında halı saha yapıldığının 25.07.2014 tarih ve 421/20 sayılı yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapıların yıkımına, 42. maddesi uyarınca diğer fenni mesullerle birlikte davacıya 260.398,72-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Tuzla Belediye Encümeni Kararı alınmıştır.

Bunun üzerine, yapının fenni mesullerinden olan davacı tarafından anılan yapı tatil tutanağı ile belediye encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 28. maddesinin 2. fıkrasında “Yapıda inşaat ve tesisat işleri ile kullanılan malzemelerin kamu adına denetimine ilişkin fenni mesuliyet, ruhsat eki etüt ve projelerin gerektirdiği uzmanlığı haiz meslek mensupları tarafından ayrı ayrı üstlenilmek zorundadır.

Fenni mesul mimar ve mühendisler uzmanlık alanlarına göre; yapının, tesisatı ve malzemeleri ile birlikte, bu Kanuna, ilgili diğer mevzuata, uygulama imar planına, ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere, standartlara ve teknik şartnamelere uygun olarak inşa edilmesini denetlemekle görevlidir.

Yapı sahibine ve idareye karşı sorumlu olan fenni mesuller, uzmanlık alanına uygun olarak yapıda yetki belgesi olmayan usta çalıştırılması veya şantiye şefi bulundurulmaksızın yapım işinin sürdürülmesi veya yapının mevzuata aykırı yapılması veya istifaları halinde, bu durumları altı iş günü içinde ilgili idareye yazılı olarak bildirmek zorundadır. Aksi takdirde, fenni mesuller kanuni mesuliyetten kurtulamaz.

Bildirim üzerine, en geç üç iş günü içinde 32 nci maddeye göre işlem yapılır.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda anılan mevzuat gereği yapının fenni mesuliyetininin üstlenilmesi halinde her fenni mesulün kendi uzmanlık alanına yönelik olarak yapı denetim faaliyetinde bulunması gerekmektedir.

Uyuşmazlıkta, davalı idare elemanlarınca yapılan teknik inceleme sonucunda, dava konusu taşınmazın A blok zemin kat yüksekliği projesinde 4,5 m iken yerinde 4,15 m yapıldığı, A Blok 1. normal kat yüksekliğinin projede 3,2 iken yerinde 3,55 yapıldığı, A Blok 2. bodrum kat seviyesinde blok sınırı olan perde duvarın yerinde yapılmayarak C Blok 2.bodrum kat otopark altına alındığı ve projede olmayan 8 x 226,5 m ebatlarında projeye aykırı alan kazanıldığı, C Blok 2. bodrum kat (F11-F21)-(FA - FC) aksları arasına 15 x 75,4 m ebatlarında projeye aykırı alan kazanıldığı,

C Blok 2. bodrum kat (G3-G4) - (GB-GC) aksları arasında otopark olması gerekirken yemekhanede kazan dairesi olarak kullanıldığı, C Blok 2. bodrum kat sığınağının projeye aykırı olarak bölümlendirildiği, A Blokta (B2/12 - B2/19) - (B1/A-B1/E) arasında sığınağın kendi içerisinde projeye aykırı olarak bölümlendirildiği, parsel içinde B Bloğun bulunduğu yere 30,5 x 18,5 ebatlarında basket sahası yapıldığı,

30 x 52,5 m ebatlarında halı saha yapıldığının 25.07.2014 tarih ve 421/20 sayılı yapı tatil tutanağı ile tespiti üzerine 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca anılan yapıların yıkımına, 42. maddesi uyarınca diğer fenni mesullerle birlikte davacıya 260.398,72-TL para cezası verilmesine ilişkin encümen kararı alındığı görülmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; inşaat mühendisi olan davacının, dava konusu taşınmazda bulunan yapıya ait … tarih ve …, …, …, …, … sayılı yapı ruhsatlarının yapı denetimi bölümünde statikten sorumlu fenni mesul olarak imzasının bulunduğu, davalı idare elemanlarınca yapılan inceleme sonucunda tespit edilen ruhsat ve eklerine aykırı hususların yapının statiğini ilgilendirdiği, davacı tarafından söz konusu aykırılıkların denetlenmediği ve süresi içerisinde ilgili idareye bildirimde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda, davacının inşaat mühendisi olarak yapının statiğinden sorumlu fenni mesul olması karşısında, kendi uzmanlık alanı ile ilgili olan ruhsat ve eki projeye aykırılıklar nedeniyle sorumlu tutularak para cezası verilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, söz konusu aykırılıkların davacının uzmanlık alanı ile ilgili olduğuna dair somut tespit bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu para cezasının iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.