Danıştay 6. Daire E.2019/14937 K.2021/5471

Dava konusu istem: İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsatlandırılması veya yıkılması için yapı malikine 30 gün süre verilmesine, aykırılığın giderilmemesi durumunda Belediyece yıkılarak masrafların yapı sahibinden tahsil edilmesine ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı işleminin iptali talep edilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 19/03/2018 tarih, E:2015/1871, K:2018/1656 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, temyize konu kararda; suç ve cezaların şahsiliği ilkesi doğrultusunda, yapıyı inşa eden kişinin tespit edilerek bu kişiye idari yaptırım uygulanması gerekirken, bu yönde bir tespit yapılmaksızın, salt yapı tatil zaptında davacının imzasının bulunduğundan bahisle, 25/03/1999 yılında satın alınan ve davacının eşi … üzerine hisseli olarak kayıtlı bulunan yapı sebebiyle, davacının yapı sahibi kabul edilip cezaların şahsiliği ilkesine aykırı olarak, davacı adına tesis edilen (para cezası) işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, dayanak yapı tatil zaptının davacı tarafından imzalandığı, davacının yapı sahibi olarak tespit edilmesi üzerine, dava konusu işlemin davacı adına tesis edildiği belirtilerek, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının para cezasına ilişkin kısmının onanması, yıkıma ilişkin kısmının ise eksik hüküm nedeniyle bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İli, Menderes İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazda ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının ruhsatlandırılması veya yıkılması için yapı malikine 30 gün süre verilmesine, aykırılığın giderilmemesi durumunda Belediyece yıkılarak masrafların yapı sahibinden tahsil edilmesine ve aynı Kanunun 42. maddesi uyarınca davacıya para cezası verilmesine ilişkin Menderes Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı işleminin tesis edilmesi üzerine, bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Mahkeme kararının; para cezasına ilişkin kısmı yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyize konu kararın, para cezasına ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

Mahkeme kararının, yıkıma ilişkin kısmına gelince;

Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

Bu durumda; davacı tarafından yıkıma ve para cezasına yönelik tesis edilen … günlü, … sayılı Menderes Belediye Encümeni kararının tamamının iptali istenildiği halde, İdare Mahkemesince, yalnızca para cezasına yönelik kısım yönünden inceleme yapıldığı, yıkıma yönelik kısmı hakkında ise ayrı bir hukuki inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Her ne kadar dava konusu taşınmaz bir önceki malik tarafından yapılmış ve davacının eşi üzerine hisseli şekilde kayıtlı olsa da, taşınmazın halihazırda ruhsatsız olduğu, bu nedenle aykırılığın giderilmesi veya ruhsatlandırılması gerektiği ve dava konusu yapının yıkılıp yıkılmamasında güncel ve meşru menfaatinin bulunduğu anlaşılan davacı tarafından yıkım işlemine karşı açılan dava hakkında hüküm kurulması gerekirken, temyize konu kararın bu kısmında, eksik hüküm nedeniyle hukuki isabet görülmemiştir.