Danıştay 6. Daire E.2019/17631 K.2023/5016

II- (DAVALI) … İl Özel İdaresi

VEKİLİ : Av. …

III- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)

1- … 2- … Petrol ve Tarım Ürünleri İmalat, İthalat, İhracat Tic. Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF: I- (DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER)

1- … 2- … Petrol ve Tarım Ürünleri İmalat, İthalat, İhracat Tic. Ltd. Şti.

II- (DAVALI) … İl Özel İdaresi

III- (DAVACI) …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmaza yönelik Osmaniye İl Genel Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmaz üzerinde yer alacak olan akaryakıt-LPG istasyonunun (taşınmazın Kadirli Belediyesi mücavir alan sınırları dışında bulunduğu dikkate alınarak) yer aldığı şehirler arası karayolu niteliğinde bulunan Kadirli-Osmaniye karayolu üzerinde aynı yönde olmak üzere 8.673 metre mesafede dava dışı Osmaniye ili, Kadirli ilçesi, …Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde başka bir akaryakıt-LPG istasyonunun bulunduğu,

uyuşmazlığa konu taşınmazın üzerinde akaryakıt-LPG istasyonu olabilmesi için mevzuatta belirtilen mesafe koşulunun sağlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davalı .... İl Özel İdaresi tarafından; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih, … sayılı kararının bilirkişilerce dikkate alınmadığı, dava konusu parselin şehirler arası yol üzerinde bulunduğu, diğer akaryakıt istasyonunun ise şehir içi yolda yer aldığı, mesafe şartının 1 kilometre olarak kabul edilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı yanında müdahiller tarafından; kararda mesafe şartı yönünden yapılan değerlendirmede şehir içi yol şehirler arası yol ayrımının gözetilmediği, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun mesafe şartlarının uygulanmasına yönelik … tarih, … sayılı ve … tarih, … sayılı kararlarının dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir.

Davacı tarafından; maliki olduğu … ada, … parsel sayılı taşınmazın akaryakıt-LPG istasyonu kullanımına alınması için daha önceden bir başvurusu olduğu ve aynı güzergahta öncelik haklarının bulunduğu, dava konusu taşınmaz üzerinde yapılması planlanan akaryakıt-LPG istasyonu ile … ada … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılması planlanan akaryakıt-LPG istasyonu arasındaki mesafe koşulunun sağlanıp sağlanmadığının değerlendirilmesi suretiyle bir rapor hazırlanması gerekirken dava dışı bir taşınmaz baz alınarak değerlendirme yapıldığı, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğu, yeni bir bilirkişi heyeti oluşturularak rapor hazırlanmasını gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'ÜN DÜŞÜNCESİ: Davalı idare ve davalı yanında müdahillerin temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması, davacının temyiz isteminin incelenmeksizin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, maliki olduğu Osmaniye ili, Kadirli ilçesi,.

Köyü, … ada, … parsel (yeni … ada …parsel) sayılı taşınmazın yeterli kısmının imar planlarında akaryakıt-LPG istasyonu ve konaklama tesisi olarak belirlenmesi ile yapı ruhsatı ve yapı kullanım izni verilmesi talebiyle 07.02.2010 tarihinde başvuruda bulunulduğu, davalı idare tarafından 30.05.2010 tarihinde verilen cevapta, talebin harita mühendisi ve şehir plancısı tarafından mevzuata uygun olarak hazırlandıktan sonra değerlendirilebileceğinin belirtildiği,

yine davacı tarafından 15.02.2016 tarihli başvuruyla taşınmazının üzerinde akaryakıt-LPG istasyonu ve konaklama tesisi yapılabilmesi için işlemlerin devamı sağlanarak yapı ruhsatı ve yapı kullanım izninin verilmesi talebinde bulunulduğu, davalı idare tarafından davacı taşınmazı ile aynı güzergahta bulunan Kadirli ilçesi,.

Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın İl Genel Meclisinin … tarih, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında akaryakıt-LPG satış ve bakım istasyonu kullanımına alındığı, davacının taşınmazı ile anılan taşınmaz arasında 6.700 metre mesafe bulunduğu ve asgari mesafe şartı sağlanmadığından talebin uygun görülmemesi üzerine başvuru önceliğinin tarafında olduğu ileri sürülerek Kadirli ilçesi,.

Köyü, .. ada, … parsel sayılı taşınmaz kullanımının akaryakıt-LPG satış ve bakım istasyonu olarak belirlenmesine yönelik İl Genel Meclisinin … tarih, … sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planın iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 1. bendinde: "İdare ve vergi mahkemelerinin kararlarına karşı başka kanunlarda farklı bir kanun yolu öngörülmüş olsa dahi, mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulabilir." hükmü yer almaktadır. Anılan Kanunun "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde; nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmış;

uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak ifade edilmiştir.

5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununun 8. maddesinde, Petrol Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 45. maddesinde ve Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 37. maddesinde akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki mesafenin, aynı yönde olmak üzere; şehirlerarası yollarda on, şehir içi yollarda bir kilometreden az olamayacağı, kuralına yer verilmiştir.

Dava konusu işlemin onaylandığı tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararında; "Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe kısıtlaması uygulamalarında ... d) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yolların kesiştiği kesimlerde yer alan istasyonlar arasında en az bir kilometrelik mesafenin bulunmasına, e) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yolların yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak birbirlerinden ayrı olarak değerlendirilmesine" karar verilmiştir.

Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih ve …sayılı kararında; "Akaryakıt ve LPG istasyonları arasındaki asgari mesafe kısıtlaması uygulamalarında ... c) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yolların kesiştiği kesimlerde yer alan istasyonlar arasında en az bir kilometrelik mesafe bulunur, d) Şehir içi yollar ile şehirlerarası yollar yukarıda açıklanan hususlar dikkate alınarak birbirlerinden ayrı olarak değerlendirilir." kararı alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacının temyiz istemi yönünden;

Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden idare mahkemesi tarafından verilen karara karşı mahkemenin bulunduğu yargı çevresindeki bölge idare mahkemesine, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde istinaf yoluna başvurulması gerektiği, başvurulmaması durumunda temyiz talepleri açısından kesinleşen karara karşı temyiz talebinde bulunulamayacağı sonucuna varılmıştır.

Bakılan davada davacı tarafından idari dava dairesi kararı gerekçe yönünden temyiz edilmiş ise de, davacı açısından mahkeme kararına karşı istinaf yoluna başvurulmaması nedeniyle kesinleşmiş karara karşı yapılan temyiz isteminin incelenmesine hukuken olanak bulunmamaktadır.

Davalı idare ve davalı idare yanında müdahillerin temyiz istemi yönünden;

Dosyaya sunulan bilirkişi raporunun incelenmesinden, dava konusu … ada, …parsel sayılı taşınmazın akaryakıt-LPG satış ve bakım istasyonu olarak belirlenmesinin alanda yürürlükte bulunan üst ölçekli 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına uygun olduğu, taşınmazda planlanan akaryakıt ve LPG satış ve bakım istasyonu alanının cephe aldığı Kadirli-Osmaniye karayoluna olan cephe genişliğinin yaklaşık 74,50 metre, parsel derinliğinin ise yaklaşık 60 metre olduğu, söz konusu alanın Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkında Yönetmeliğin 40. maddesinde belirtilen 40 metrelik cephe şartını sağladığı,

parsel cephesi, derinliği ve parsel alanı yönünden akaryakıt ve LPG istasyonu kullanımına uygun bir parsel olduğu, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda planlanan akaryakıt LPG satış ve bakım istasyonu alanı içerisindeki yapıların tesise giriş çıkışın sağlanmasının öngörüldüğü yoldan çekme mesafesinin anılan Yönetmeliğe uygun olacak şekilde 25 metre olarak planlandığı, yine dava konusu alanda kuzey, güney ve batı yönlerden 5 metre, doğu yönünden ise 30 metre çekme mesafesi bırakılmak suretiyle çevre sağlığı ve güvenliği yönünden imar planı ile gerekli tedbirlerin alındığı anlaşılmıştır.

İdare mahkemesince, uyuşmazlığa konu Kadirli-Osmaniye karayolu üzerinde .. ada, … parsel sayılı taşınmazda yer alacak olan akaryakıt-LPG istasyonu ile aynı yönde 8673 metre mesafede bulunan dava dışı …Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazda yer alan akaryakıt-LPG istasyonu arasında mevzuatta öngörülen mesafe koşulunun gerçekleşmediği gerekçesiyle dava konusu nazım ve uygulama imar planlarının iptaline karar verilmiştir.

Uyuşmazlığın çözümü açısından, iptal kararına gerekçe olan iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafe koşulunun nasıl belirleneceğinin açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Yukarıda anılan kurul kararı uyarınca akaryakıt istasyonları arasındaki asgari mesafe koşulunun şehiriçi yollar, şehirler arası yollar ve her ikisinin kesiştiği alanlar olmak üzere ayrı ayrı belirlendiği görülmektedir.

Uyuşmazlığa konu olayda, davalı ve davalı yanında müdahil tarafından söz konusu dava dışı akaryakıt-LPG istasyonunun mücavir alan sınırları içinde, davaya konu olan akaryakıt-LPG istasyonunun ise mücavir alan sınırı dışında kaldığı, dolayısıyla mesafe koşulunun buna göre belirlenmesi gerektiği iddia edildiğinden Dairemizce bu hususun tespiti için yapılan 07/06/2022 tarih, E:2019/17631 sayılı ara kararıyla dava konusu ve dava dışı taşınmazların mücavir alan sınırları içinde kalıp kalmadığı sorulmuş ve davalı idare tarafından ara karara verilen cevaptan dava konusu taşınmazın mücavir alan sınırı dışında, dava dışı taşınmazın ise mücavir alan sınırı içerisinde kaldığı görülmüştür.

Bu itibarla, mücavir alan sınırı içinde kalan dava dışı … ada, …parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alan istasyon ile dava konusu … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde yer alacak olan istasyon arasında 8673 metre mesafe bulunduğu, yukarıda belirtilen Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun … tarih ve … sayılı kararının (d) bendi uyarınca 1 km mesafe koşulunun sağlandığı anlaşıldığından, uyuşmazlığa konu taşınmazda akaryakıt istasyonu kullanımı öngören dava konusu nazım ve uygulama imar planlarında mevzuata aykırılık görülmemiştir.