Danıştay 6. Daire E.2019/2011 K.2023/10215

2- (DAVALI) … Bakanlığı - … 3- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) … Enerji Üretim A.Ş.

KARŞI TARAF

1- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL) …Enerji Üretim A.Ş. 2- (DAVALI) … Bakanlığı 3- (DAVACI) … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Davacı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, Muğla ili, Bodrum İlçesini kapsayan alanda yapılan Karaova Rüzgar Enerji Santraline ilişkin … tarihli … sayılı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı işlemi ile onaylanan 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; planların kademeli birlikteliği ilkesine uyulmadığı, rüzgar türbini ayaklarının konumlanmasının yollar üzerinde olduğundan acil durumlarda ulaşıma engel oluşturduğu, bu sebeple dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

Davacı tarafından, orman alanlarına zarar verecek olan dava konusu imar planlarının planlama alanı ve yer seçimi açısından da Anayasaya, imar planlarının koruma kullanma dengesine ve kamu yararına açıkça aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

Davalı idare tarafından, rüzgar tribünlerinin konumlarının EPDK tarafından 18/08/2011 tarihli lisansında koordinatları verilen alanda oluşturulduğu, bu türbinlere ulaşım sağlanması amacıyla mevcut orman alanları dikkate alınarak yol güzergahının belirlendiği, Karaova RES projesinin yapılacağı alanın tamamının orman alanı olması nedeniyle ilgili Bakanlıktan orman ön izninin alındığı, doğal çevrenin korunmasına yönelik uyulması gerekenlerin ve bu alanda yapılacak kısıtlamaların imar planı plan notuna eklendiği, Muğla Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Müdürlüğü görüş yazısında, 2863 sayılı Kanun kapsamında kültür varlığına rastlanmadığı,

arkeolojik ve kentsel sit alanında kalmadığı için bu alanda uygulama yapılmasında sakınca bulunmadığının belirtildiği, bu görüşler doğrultusunda dava konusu imar planlarının hazırlandığı ileri sürülmektedir.

Davalı yanında müdahil tarafından, üst ölçekli 1/100.000 Çevre Düzeni Planına uygun olduğu, mevzuatta orman alanında RES yapılmasını engelleyen bir hükmün olmadığı, Orman Su İşleri Bakanlığından ön iznin alındığı ileri sürülmektedir.

SAVUNMALARIN ÖZETİ

Davacı tarafından, davalı ve müdahilin temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuş, davalı ve müdahil tarafından ise savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla ili, Bodrum ilçesi, Karaova mevkiini kaplayan alanda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve …sayılı işlemi ile Karaova Rüzgar Enerji Santraline ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planlarının onayladığı, 07/03/2016 tarihinde askıya çıkarıldığı, Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından 29/03/2016 tarihinde itirazda bulunulduğu, itirazın Çevre ve Şehircilik Bakanlığının … tarih ve … sayılı işlemi ile reddedildiği, davacı Muğla Büyükşehir Belediyesi tarafından, 1/5000 ve 1/1000 ölçekli nazım ve uygulama imar planları ile bu planlara yapılan itirazın reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde, “Nazım İmar Planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemleri ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen plandır.

Uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım plan esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır” şeklinde tanımlanmış, Planlama kademeleri başlıklı işlem tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 6. maddesinde, imar planlarının alan ve amaçları açısından nazım imar planları ve uygulama imar planları olarak hazırlanacağı,

imar planlarının hazırlanması ve yürürlüğe konulması ile ilgili 8. maddesinde, imar planlarının nazım imar planı ve uygulama imar planlarından meydana geldiği, mevcut ise bölge ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, belediye meclisinde onaylanarak yürürlüğe gireceği, onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tesbit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği,

belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazları ve planları belediye meclisinin onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlayacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu, 9. maddesinde ise, Bakanlığın gerekli görülen hallerde enerji enerji tesisleriyle ilgili alt yapı, üst yapı ve iletim hatlarına ilişkin imar planı ve değişikliklerini resen onaylamaya yetkili olduğu, hüküm altına alınmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu alanın, üst ölçekli plan olan 1/100.000 ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Çevre Düzeni Planında büyük kısmının orman alanı, küçük bir bölümünün ise tarım alanı olarak belirlendiği, 1/100.000 ölçekli Aydın-Muğla-Denizli Çevre Düzeni Planın 8.30.1 sayılı plan notuna uygun olarak enerji üretim alanı için ilgili kurumlardan uygun görüşlerin alındığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığının orman ön izin ve kesin izninin bulunduğu,

dava konusu imar planların plan onama sınırı içesinde arkeolojik sit alanı olarak tescilli alan bulunmamakta ise de çevresindeki arkeolojik sit alanları bulunması nedeniyle rüzgar türbin yerleri ile bağlantı yollarının güzergahının işaretlenmesi suretiyle santral alanının konumunun bu çerçevede değerlendirilmesi talebiyle Koruma Bölge Kuruluna başvurulduğu, Koruma Bölge Kurulunca yapılan incelemeler sonucunda santral alanının konumlandırılmasının sit mevzuatı açısından uygun bulunduğu, ayrıca bu alanlarda korunan alan tahsis kararı bulunmadığı gerekçesiyle Kültür Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğünce de uygun görüş verildiği görülmüştür.

Bu durumda, dava konusu imar planlarının üst ölçekli plan hiyerarşisine uygun olduğu anlaşıldığından, imar planlarında bu yönü ile mevzuata aykırılık bulunmadığı, Mahkeme tarafından karara esas alınan bilirkişi raporunda türbin ayaklarının konumu nedeniyle planlama alanında düzenlenen yolların ulaşım için engel oluşturacağından dava konusu imar planlarının planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiş ise de, dava konusu imar planlarının RES alanının türbin yerleri ile bağlantı yollarının güzergahını belirleyen imar planı olarak hazırlandığı,

alanın tamamının orman alanı olduğu dikkate alındığında geniş taşıt yollarının orman alanı içinde düzenlenemeyeceği ancak sadece türbinler arası ulaşım için açılan bu yolların mevzuata aykırı olamayacağı alınan izinler doğrultusunda işlem yapıldığı anlaşıldığından, RES alanının türbin yerleri ile bağlantı yollarının güzergahını belirleyen imar planlarında bu yönden de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.