Danıştay 6. Daire E.2019/20972 K.2021/4943

Dava konusu istem: Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlığa konu taşınmazın ilk kadastrosunun 29.02.1996 tarihinde yapıldığı, kadastro tarihinden sonra taşınmaza ilişkin özel parselasyon veya taşınmaz üzerinde hisse karşılığı satış yapılmadığı, dolayısıyla düzenleme sahasını kapsayan bölgede resmi kurum ve kuruluşlarca onaylanmış herhangi bir özel parselasyon planı veya krokinin bulunmadığı, bu nedenle dava konusu işlemde 2981 sayılı Yasanın Ek-1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığı, buna karşılık dava konusu parselde hisse taksimi yapıldığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Dava konusu parselasyon işleminin düzenleme sahasının … Mahallesi, … Mahallesi ve 1971 yılında özel parselasyon planı bulunan … ada, … parsel sayılı taşınmaz ile Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla tescil edilen … ada, …parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanı kapsadığı, söz konusu alanda hisse taksimi için gerekli koşulların oluştuğu, zeminde kısmen eylemli bir paylaşım ve özel parselasyonun bulunduğunun anlaşıldığı, taşınmazın parselasyon işlemine dahil edilen kısmının imar planında park alanında kalması nedeniyle davacının parselasyon sonucu oluşturulan en yakın imar parseli olan … ada, … parsel sayılı taşınmazda aynı kökten gelen kişilerle hisselendirildiği, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu parselasyon işleminde 2981 sayılı Yasanın Ek-1. maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığı ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'ÜN DÜŞÜNCESİ : Dava konusu parselasyonun dayanağı olan ve … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle taşınmazı kısmen 30 metrelik yol alanında kalan bir başka taşımaz maliki tarafından açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı idare tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu durumda, dava konusu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle taşınmazları kısmen 30 metrelik yol alanında kalan taşınmaz malikince açılan davada anılan imar planlarının iptaline karar verildiğinden ve bu durumun parselasyon işleminde belirlenen düzenleme ortaklık payını doğrudan etkileyeceği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, … Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanunun Ek-1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihi itibariyle yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.” hükmüne yer verilmiştir.

2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinde ise; “İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu parselasyonun dayanağı olan ve … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle taşınmazı kısmen 30 metrelik yol alanında kalan bir başka taşımaz maliki tarafından açılan davada, dava konusu işlemlerin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararına karşı davalı idare tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine … Bölge İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Her ne kadar yargı kararında imar planlarının, anılan davayı açan davacı parseli yönünden iptaline karar verilmiş ise de, yolun devamlılığı göz önüne alındığında, söz konusu yargı kararının yalnızca dava konusu edilen parsele yönelik sonuç doğurmasından söz edilemeyeceği, verilen iptal kararının uygulanması sonucunda yolun bütünlüğünün bozulacağı ve dava konusu parselasyona ilişkin düzenleme sahasında bulunan ve düzenleme ortaklık payından karşılanan bir kamusal alan ilişkin verilen iptal kararının düzenleme sahasında bulunan tüm taşınmaz maliklerini etkileyeceği açıktır.

Bu durumda, dava konusu parselasyon işleminin dayanağı olan 1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğini, kısmen 30 metrelik yol alanında kalan taşınmaz malikince açılan davada iptaline karar verildiğinden ve bu durumun parselasyon işleminde belirlenen düzenleme ortaklık payını doğrudan etkileyeceği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.