Danıştay 6. Daire E.2020/2433 K.2022/5814

Dava konusu istem: İstanbul İli, Bahçelievler İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan ve hastane olarak kullanılan yapıda ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca alınan yıkım kararlarının uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Bahçelievler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 24/09/2018 tarih ve E:2015/6849, K:2018/5628 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin yıkım kararının bildirimine ilişkin olduğu, tek başına dava konusu edilemeyeceği, yıkım ve para cezası verilmesine ilişkin encümen kararlarına karşı açılmış bir davanın olmadığı, dava dışına çıkılarak dava konusu edilmeyen encümen kararlarının tebliği konusunun tartışılmış olmasının bozmayı gerektirdiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davaya konu edilen yıkımın uygulanacağının bildirimi işleminin, uygulanmakla etkisi tükenecek mahiyette kesin ve yürütülmesi gerekli icrai nitelikte olduğu, encümen kararlarının davacı şirkete tebliğ edilmediği bu sebeple de bunlara karşı açtıkları bir davanın olmadığı, imar barışından faydalanılmak üzere başvuruda bulunulduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra davacı … A.Ş.'nin birleşme suretiyle … A.Ş. tarafından devir alındığı ve bu değişikliğin ticaret siciline tescil edildiği anlaşıldığından, davacı mevkiine "… A.Ş."nin alınmasına karar verilerek işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Bahçelievler İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmazda bulunan ve hastane olarak kullanılan yapıda ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığından bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca alınan yıkım kararlarının (17/01/1993-08/03/2007 tarihleri arasında alınmış 6 adet encümen kararına konu) uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Bahçelievler Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istenimiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

7201 sayılı Tebligat Kanununun 10. maddesinin 1. fıkrasında, tebligat, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı, "Aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçiye tebligat" başlığını taşıyan 16. maddesinde, kendisine tebliğ yapılacak şahıs adresinde bulunmazsa tebliğin kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılacağı, aynı Kanunun "Hükmi şahıslara ve ticarethanelere tebligat" başlıklı 12. maddesinde ise.

"Hükmi şahıslara tebliğ, salahiyetli mümessillerine, bunlar birden ziyade ise, yalnız birine yapılır. Bir ticarethanenin muamelelerinden doğan ihtilaflarda, ticari mümessiline yapılan tebliğ muteberdir." hükmü, 13. maddesinde.

"Hükmi şahıslar namına kendilerine tebliğ yapılacak kimseler herhangi bir sebeple mütat iş saatlerinde iş yerinde bulunmadıkları veya o sırada evrakı bizzat alamıyacak bir halde oldukları takdirde tebliğ, orada hazır bulunan memur veya müstahdemlerinden birine yapılır" hükmü bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; tüzel kişilere yapılacak tebligatın, o tüzel kişinin yetkililerine yapılabileceği, bu kişilerin gösterilen adreste bulunamaması veya tebliğden imtina etmeleri halinde, tebliğ evrakının o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim edileceği ve tebliğ evrakını teslim alanın adresini ihtiva eden ihbarnamenin ilgili adreste bulunan binanın kapısına yapıştırılarak, durumu en yakın komşu, yönetici veya kapıcıya bildirilmesinin gerektiği, tüzel kişinin adresini değiştirmesi ve bu durumu ilgili merciye bildirmemesi durumunda ise, önceden hiç tebligat yapılmamış olsa bile tebliğin resmi kayıtlarındaki adresine yapılacağı anlaşılmaktadır.

Davaya konu edilen Bahçelievler İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … sayılı parselde yer alan, … Bulvarında, kapı no:… ve kapı no:… 'te bulunan yapıların, A blok ve B blok olarak isimlendirilmek suretiyle, ruhsatlı projesinde dükkan, konut ve büro kullanımında olan taşınmazda özel hastane olarak faaliyette bulunulduğu anlaşılmaktadır.

Anılan taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı yapılan imalatlara ilişkin çeşitli zamanlarda yapı tatil tutanakları düzenlenerek bunlara istinaden Belediye encümenince yıkım kararları alındığı; işleme dayanak teşkil eden encümen kararlarının tebliğ/tebellüğüne ilişkin evrakın davalı idarece dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Bunlardan ilki olan … tarih ve … sayılı, no:2'de yer alan … ve hissedarlarına ait yapı için alınmış encümen kararının tebliğine ilişkin … tarih ve … sayılı üst yazıdan, ruhsatsız kısımların 7 gün içinde yıkılarak kaldırılmasının yapı sahiplerine bildirilmesine ilişkin olarak tesis edildiği; sırasıyla …, …, … tarihli; …, …. ve … sayılı encümen kararlarının ise no:3'te bulunan yapıya ilişkin olarak … ve hissedarları adına alındığı ve bu üç encümen kararının tebliğinin 11/04/2002 tarihli tebellüğ ilmühaberi ile "… imzasına" şeklinde gerçekleştirildiği görülmüştür.

Davaya konu yerde no:2'de yer alan, kira sözleşmesinde niteliği "özel şekilde düzenlenmiş hastane binası" olarak belirtilen yapı, davacı … A.Ş. Tarafından … ve hissedarları ile yapılan 30/05/2003 tarihli kira sözleşmesi ile 9 yıl müddetle kiralanmıştır.

Bu süreçte alınan kararlardan sadece … tarih ve … sayılı Encümen kararı davacı şirket adına (... ve hissedarlarına şeklinde) tesis edilmiş olup, bu kararda 2 bodrum+zemin ve 3 normal katlı yapıdan çelik konstrüksiyondan yan binaya geçiş yapılarak normal katlarda iki bina arasında bağlantı yapıldığı ve tasdikli projesinde dükkan ve daire şeklinde olan kullanımın hastaneye dönüştürüldüğü bilgisine yer verildiği, anılan encümen kararının tebliğinin ise "… A. Ş." ilgilisi olduğu açıklamasına yer verilen …'e 22/02/2007 tarihli tebellüğ ilmühaberi ile yapıldığı, adı geçenin imzadan imtina ettiği şerhinin düşüldüğü anlaşılmaktadır.

Nihayet, davaya konu yerle ilgili dava konusu yıkım bildirimi işleminde tarih ve sayısı belirtilen encümen kararlarının sonuncusu … tarih ve … sayılı işlemin ise kapı no:2'de yer alan yapıya ilişkin olarak … (…) ve hissedarları adına tesis edildiği ve tebliğinin ise 02/06/2013 tarihli tebliğ ilmühaberi ile Muhasebe Müdürü … imzasına gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar, idare tarafından dava konusu işleme dayanak olan encümen kararları 7201 sayılı Tebligat Kanununun 12 ve 13. maddelerinde yer alan usule uyulmak suretiyle davacı şirkete tebliğ edilmemiş ise de, yukarıda bilgisine yer verilen tebliğ ilmühaberleri ile taşınmaz maliklerine ( veya yakınlarına) elden tebliğ edilmek suretiyle tebliğ işlemlerinin gerçekleştirildiği açıktır.

Anılan tarihler itibarıyla henüz davaya konu yapıya ilişkin bir hak ve menfaat ilişkisi olmayan, 30/05/2003 tarihinde akdedilen kira sözleşmesi ile yapı ile bu anlamda bir bağ kuran davacı adına tesis edilen tek encümen kararının ise 7201 sayılı Tebligat Kanununun 12 ve 13. maddelerinde belirtilen usule uyulmaksızın tüzel kişinin yetkililerinden olduğuna dair bir belirleme bulunmayan …'e tebliğ edildiği, bu kişinin ise 02/01/2006 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde anılan şirketin Olağan Genel Kurul'una ilişkin ilanda yer alan yönetim kurulu üyeleri arasında olmadığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, davaya konu taşınmazın tahliyesi için ... Sulh Hukuk Hakimliğinin … Esas sayılı dosyası üzerinden yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporunda, davacı şirketin (bahsi geçen dosyada davalı) taşınmazda kiralamadan sonra boya, badana ve dekorasyondan öteye gitmediği yani esaslı ve projeye aykırı bir tadilat yapmadığı tespitine yer verildiği görülmüştür.

Bu durumda her ne kadar İdare Mahkemesince usulsüz şekilde yapılan tebliğ işlemleri sonrasında yukarıda tarih ve sayıları belirtilen encümen kararları ilgi kurularak, taşınmazdaki ruhsata aykırı kısımların 24/12/2013 tarihinde yıkımının programlandığına ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, bahsi geçen tebligatların usulüne uygun olduğu ve dava konusu yıkım kararlarının uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı … Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin esasının incelenmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.