Danıştay 6. Daire E.2020/2843 K.2022/8686

2- … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Çorlu Belediye Meclisinin … tarihli, …sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve …tarihli, …sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda.

Danıştay Altıncı Dairesinin, 29/12/2015 tarihli, E:2015/6672, K:2015/8002 sayılı bozma kararına uyularak yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının davacıya ait olan parseller ( …ada …sayılı parsel ve …ada …sayılı parsel ) yönünden incelemesinde: 1/5000' ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında küçük sanayi alanında yer alan …ada …sayılı ve …ada …parsel sayılı parsellere verilen fonksiyonun 08//04/2008 tarihli plandan,

dava konusu olan planlara kadar aşamalı yapılan tüm plan değişikliklerinde de korunduğu, tespit edilen alanda yapılan plan ve plan değişikliklerin üst ölçekli planlara uygun, planlama hiyerarşisine ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu, dava konusu işlemlerde …ve …parseller yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın anılan taşınmazlar yönünden reddi gerektiği, davacıya ait olmayan parseller ( …, …, …, ……, …, …, …, …, …, …) yönünden incelemesinde;

nazım ve uygulama imar planlarında belirlenmiş bulunan fonksiyonların küçük sanayi, konut, ticaret, resmi kurum, park ve kısmen araç yolu olarak tanımlanmasının bölgenin karakteristik gelişimi ve fiili durumu göz önünde bulundurulduğunda arazi kullanım kararları bakımında şehircilik ilkeleri yönünden makul kararlar olduğu,

davacının dava konusu edilen parsellere verilen fonksiyonların iptal edilmesindeki menfaat ilişkisinin de ortaya konulmadığı bu itibarla davacıya ait olmayan parseller ( …, …, …, ……, …, …, …, …, …, …) yönünden dava konusu işlemle hukuken korunabilir meşru bir menfaatinin bulunmadığı gerekçesiyle anılan parseller yönünden davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davacıya ait parseller yönünden davanın reddine, davacıya ait olmayan parseller yönünden davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesi kararının ususl ve yasaya aykırı olduğu bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

İdare Mahkemesi kararının ususl ve yasaya uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın davacıya ait taşınmazlar yönünden davanın reddine ilişkin kısmının onanması, davacıya ait olmayan taşınmazlar yönünden davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Duruşma yapılmasına gerek görülmedi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Çorlu Belediye Meclisinin … tarihli …sayılı kararıyla kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve … tarihli … sayılı kararıyla kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; 22.08.2011 tarihinde Tekirdağ Valiliği tarafından onaylanarak yürürlüğe giren Tekirdağ İli 1/25000 ölçekli çevre düzeni planına ve plan notlarına aykırı olduğu, plan açıklama raporunun ilan edilmediği ve üst ölçekli çevre düzeni planında sanayi alanına ayrılan …, …, …, ……, …, …, …, …, …, …, …, …parsel sayılı taşınmazlarla ilgili üst ölçekli çevre düzeni plan kararlarına aykırı kullanım kararları belirlendiği iddialarıyla dava konusu imar planlarının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

Uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının davacıya ait olan parseller ( 1388 ve 1346) yönünden davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde:

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyize konu kararın davacıya ait parseller yönünden davanın reddine ilişkin kısmında 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır

Uyuşmazlık konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planının ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının davacıya ait olmayan parseller ( …, …, …, ……, …, …, …, …, …, …) yönünden davanın ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı incelendiğinde:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinin (a) fıkrasında, idari davaların idari işlemler hakkında yetki, sebep, şekil, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı belirtildikten sonra ilk inceleme konularının belirlendiği 14. maddenin 3/c bendinde dilekçenin ehliyet yönünden inceleneceği, 15. maddenin 1/b bendinde ise bu hususta kanuna aykırılık görülmesi halinde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç vardır.

Her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri de yargı mercilerine bırakılmıştır. İptal davası açılabilmesi için gerekli olan menfaat ilişkisi kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşecektir.

Başka bir anlatımla, iptal davasına konu olan işlemin davacının menfaatini ihlal ettiğinden söz edilebilmesi için, davacıyı etkilemesi, yani davacının kişisel menfaatini ihlal etmesi, işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişkinin bulunması gerekmektedir.

İdari bir karar münhasıran davacıyı etkileyebileceği gibi, uyuşmazlığın niteliğine göre vatandaş veya belde sakini sıfatıyla da iptal davası açılabilmesinin hukuken olanaklı olduğu açıktır.

Dosyanın incelenmesinden, davacının da aralarında bulunduğu kişiler tarafından,.

Yapı Kooperatifi kurulduğu, anılan yapı kooperatifine ait taşınmazları( …, …, …, ……, …, …, …, …, …, …) kapsayan alanda yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle davacı tarafından kooperatif üyesi olması sıfatıyla bakılan davanın açıldığı, aynı davacı tarafından koopertif üyesi olması nedeniyle bakılan davaya konu imar planlarından önce yürürlükte olan … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1.6.

Etap 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile dayanağı …tarihli, …sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1.6 Etap 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle açılan davada, davacının dava açma ehliyetinin varlığı kabul edilerek …İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla; …ada, …ve …parsel sayılı taşınmazların bulunduğu alanda 02.09.2009 tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile değişiklik yapıldığı gerekçesiyle bu parseller yönünden konusu kalmayan davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığı, diğer taşınmazlar açısından planların iptali yolunda karar verildiği,

anılan kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 19/09/2012 tarihli, E:2012/1250, K:2012/4343 sayılı kararıyla bozulması üzerine, …İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:…sayılı kararıyla ilk kararda ısrar edilmesi yönündeki kararının Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 11/03/2015 tarihli, E:2013/1800, K:2015/741 sayılı kararı ile," dava konusu işlemin iptale ilişkin kısmının ısrar hükmü yönünden onanmasına,

kararın dava konusu taşınmazların …ada, …ve …sayılı parsellere ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik kısmının bozulmasına ve bozulan kısım yönünden bir karar verilmek üzere idare mahkemesine gönderilmesi" yolundaki kararı sonucu, İdare Mahkemesince, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/09/2012 tarihli, E:2012/1250, K:2012/4343 sayılı dava konusu taşınmazlardan …ada …ve …sayılı parsellere ilişkin bozma kararına uyularak anılan taşınmazlara ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmı yönünden davanın reddi yolunda …İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:…,

K:…sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 17.10.2022 tarihli, E: 2020/6767 K:2022/8685 sayılı kararı ile onanmasına karar verilmiştir.

Bu durumda davacı tarafından … Yapı Kooperatifi üyesi olma sıfatıyla anılan kooperatife ait taşınmazların bulunduğu alanda yapılan 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulma imar planlarına karşı dava açması, aynı davacının bir önceki (2008) imar planlarına karşı açtığı davada dava açma ehliyetinin varlığının kabul edilmesi karşısında, davacının maliki olmadığı taşınmazlar yönünden de dava konusu işlemle meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilişkisinin bulunduğu sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, davanın davacıya ait olmayan taşınmazlar bakımından ehliyet yönünden reddine ilişkin idare mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.